AI-aandelen dalen hard: Meta verliest 9 procent, ook ASML onderuit

Aandelen van verschillende grote AI-bedrijven hebben een slechte beursweek achter de rug. Meta verloor 9,4 procent, terwijl ook Nederlandse chipbedrijven ASML, ASMI en Besi flink daalden. Beleggers maken zich steeds meer zorgen over de enorme bedragen die bedrijven investeren in kunstmatige intelligentie. Toch waren er ook winnaars: het Duitse SAP steeg bijna 8 procent.

De Amerikaanse Nasdaq sloot vrijdag 23 oktober 2026 een bewogen beursweek af met een verlies van ongeveer 0,7 procent. De brede S&P 500 verloor 0,5 procent. Achter die relatief kleine dalingen gingen veel grotere koersbewegingen schuil.

Vooral bedrijven die chips, datacenters en andere AI-infrastructuur leveren, kregen flinke klappen. Op donderdag verloor de Amerikaanse halfgeleiderindex alleen al 6,7 procent.

De dalingen kwamen opvallend vaak na kwartaalcijfers waarin bedrijven juist sterke omzetgroei rapporteerden. Beleggers kijken niet alleen meer naar hoeveel AI-bedrijven groeien, maar ook naar hoeveel geld die groei kost en wanneer de investeringen voldoende opleveren.

Meta was een van de opvallendste verliezers. Het moederbedrijf van Facebook, Instagram en WhatsApp zag zijn aandelenkoers deze week met 9,4 procent dalen.

Dat gebeurde ondanks een flinke omzetstijging. Volgens de kwartaalcijfers van Meta groeide de omzet met 26 procent naar 64,6 miljard dollar.

Het probleem zit vooral bij de uitgaven. Meta verwacht dit jaar tussen de 135 en 145 miljard dollar te investeren in onder meer servers, datacenters en andere infrastructuur. Alleen in het derde kwartaal bedroegen de kapitaalinvesteringen, inclusief bepaalde leasebetalingen, al 34,9 miljard dollar.

De vrije kasstroom was in dat kwartaal negatief: min 2,12 miljard dollar. Dat betekent dat Meta volgens deze financiële maatstaf meer geld investeerde dan het uit de bedrijfsactiviteiten overhield.

Ook de kosten stegen fors. Daarbij speelt wel een belangrijke kanttekening: Meta boekte een eenmalige juridische last van bijna 9,9 miljard dollar. De kostenstijging komt dus niet uitsluitend door AI.

Meta stelt dat AI zijn advertentieactiviteiten al helpt door betere aanbevelingen en effectievere advertenties. Maar beleggers willen steeds duidelijker zien hoeveel extra inkomsten die investeringen uiteindelijk opleveren.

De daling bij Meta raakt daarmee een bredere discussie. Ook Microsoft, Google en Amazon steken grote bedragen in nieuwe AI-systemen. Zolang hun bestaande activiteiten sterk blijven groeien, kunnen ze die uitgaven financieren. Maar de financiële verwachtingen worden steeds hoger.

Ook op de Amsterdamse beurs was het een slechte week voor bedrijven die apparatuur voor de chipindustrie maken.

ASML verloor 4,7 procent, ASM International (ASMI) daalde 7,1 procent en Besi leverde 6,7 procent in.

Vooral bij Besi was de ontwikkeling opmerkelijk.

De chipmachinefabrikant uit Duiven meldde donderdag namelijk dat het in het derde kwartaal voor 342,6 miljoen euro aan nieuwe orders had ontvangen. Dat is 96 procent meer dan een jaar eerder en ruim boven de verwachting van analisten, die volgens Reuters op ongeveer 298 miljoen euro rekenden.

Besi profiteert onder meer van de vraag naar hybrid bonding. Met deze techniek kunnen fabrikanten chips rechtstreeks en heel nauwkeurig met elkaar verbinden. Dat helpt om snellere en energiezuinigere processors en geheugenchips te maken.

Volgens de kwartaalresultaten van Besi zijn de orders voor deze technologie in de eerste negen maanden van 2026 meer dan verdubbeld ten opzichte van heel 2025.

Toch verloor Besi alleen op vrijdag al 7,7 procent.

Beleggers maken zich zorgen over de snelheid waarmee chipfabrikanten de nieuwe technologie daadwerkelijk gaan gebruiken. Daarnaast ontstond eerder deze maand onrust door een rapport waarin onderzoeksbureau SemiAnalysis stelde dat ASML mogelijk een concurrerend product ontwikkelt.

Besi-topman Richard Blickman sprak dat donderdag tegen. Volgens hem werkt ASML op een ander technologisch terrein en beschouwt hij het bedrijf niet als directe concurrent bij hybrid bonding. ASML heeft de mogelijke ontwikkeling van zo'n concurrerend systeem niet bevestigd.

Ook de verwachtingen voor het vierde kwartaal temperden het enthousiasme. Besi rekent op ongeveer dezelfde omzet als in het derde kwartaal, terwijl analisten iets meer groei hadden verwacht.

Het bedrijf laat daarmee zien dat sterke bestellingen niet automatisch tot een stijgende aandelenkoers leiden.

Niet ieder technologiebedrijf had een slechte week.

Het Duitse softwarebedrijf SAP steeg 7,6 procent. Volgens de kwartaalcijfers van SAP kwam de omzet voor het eerst boven de 10 miljard euro per kwartaal uit.

De cloudomzet groeide met 26 procent naar 6,67 miljard euro. SAP verkoopt software aan bedrijven voor onder meer administratie, financiën en personeelszaken. Het voegt daar steeds meer AI-functies aan toe.

Voor beleggers is vooral interessant dat SAP een groot deel van zijn inkomsten haalt uit terugkerende abonnementen. Daardoor kan het bedrijf redelijk duidelijk laten zien hoe zijn inkomsten zich ontwikkelen.

Bij leveranciers van AI-datacenters ligt dat ingewikkelder. Die moeten vaak eerst enorme bedragen investeren in hardware, gebouwen en elektriciteitsvoorzieningen.

Dat verschil was deze week goed zichtbaar.

De Amerikaanse chipmachinefabrikant Lam Research verloor bijna 13 procent, ondanks een kwartaalomzet van 8,22 miljard dollar. Beleggers waren vooral teleurgesteld over de vooruitzichten en leveringsproblemen.

Ook energiebedrijf Bloom Energy kwam onder druk te staan. Het bedrijf levert onder meer stroomvoorzieningen die interessant zijn voor grote datacenters.

Bloom rapporteerde een omzetstijging van 138 procent, maar verloor vrijdag ruim 11 procent op de beurs. Een tegenvallende kasstroom speelde daarbij een belangrijke rol.

Het gespecialiseerde AI-cloudbedrijf CoreWeave daalde deze week eveneens bijna 12 procent. Hier draait de discussie vooral om schulden, financieringskosten en de vraag hoe winstgevend de enorme uitbreiding van datacenters uiteindelijk wordt.

Onderstaande percentages vergelijken de reguliere slotkoersen van vrijdag 16 oktober met die van vrijdag 23 oktober 2026.

De percentages zijn berekend op basis van historische slotkoersen, waaronder de Amerikaanse koersgegevens van Stock Analysis en de Amsterdamse koersen van ASML. Amerikaanse aandelen staan genoteerd in dollars, Europese in euro's. Valuta-effecten, dividenden en transactiekosten zijn niet meegenomen.

Europese aandelen stoppen eerder op de dag met handelen dan Amerikaanse. Daardoor bestrijken de rendementen wel dezelfde handelsweek, maar niet precies dezelfde laatste handelsuren.

Een andere opvallende stijger was Tesla. Het aandeel won bijna 5 procent ondanks gemengde kwartaalresultaten. Berichten over een mogelijke samenwerking of combinatie met SpaceX speelden mee in de belangstelling voor het aandeel. Van een afgeronde fusie is geen sprake.

De komende beursweek kan veel duidelijk maken over de financiële gevolgen van de AI-boom.

Dinsdag 27 oktober publiceert het Nederlandse ASM International zijn kwartaalcijfers. Het bedrijf maakt machines die chipfabrikanten gebruiken om uiterst dunne materiaallagen op chips aan te brengen.

Woensdag 28 oktober volgen Microsoft en Alphabet, het moederbedrijf van Google. Beide bedrijven zullen naar verwachting uitgebreid ingaan op de groei van hun clouddiensten en de investeringen die nodig zijn voor AI.

Op dezelfde dag neemt de Amerikaanse centrale bank een rentebesluit. Een hogere rente maakt het doorgaans duurder om grote investeringsprojecten met geleend geld te financieren.

Donderdag 29 oktober publiceert Amazon zijn kwartaalcijfers. Beleggers zullen vooral letten op Amazon Web Services, de cloudtak die AI-rekenkracht aan bedrijven verkoopt.

Dat maakt de komende week belangrijk voor de hele sector. De vraag naar AI groeit nog altijd sterk, maar beleggers stellen steeds hogere eisen aan de financiële resultaten.

Voor chipbedrijven zoals Nvidia, ASML en Besi hangt veel af van de investeringsplannen van hun klanten.

De belangrijkste vraag is voorlopig niet of bedrijven geld blijven uitgeven aan AI. De vraag is hoeveel ze eraan gaan verdienen.