
De Finse logicus Jan von Plato heeft Claude gebruikt om honderden stellingen, bewijsschetsen en ideeën uit de werkboeken van Kurt Gödel terug te vinden. Het AI-model bracht 663 resultaten en aanzetten in kaart op basis van uitgeschreven notities. Eén reconstructie werpt nieuw licht op een bewijs waarvan Gödel in de jaren zestig zei dat hij het al decennia eerder had gevonden.
Jaren werk om het steno te lezen
Gödel schreef zijn werkboeken grotendeels in Gabelsberger, een Duits stenosysteem. De zestien boeken bevatten wiskundige symbolen, uitwerkingen en losse gedachten over logica. Von Plato leerde het steno lezen en leidde aan de Universiteit van Helsinki een onderzoeksproject naar Gödels nagelaten werk. Voor dat project schreef hij een deel van de notities uit.
Voor de analyse gaf Von Plato Claude zijn transcripties, zes boeken die hij zelf over Gödel had geschreven en aanvullende vakliteratuur, vertelde hij aan The Guardian. Het Institute for Advanced Study in Princeton, waar Gödel jarenlang werkte, meldt dat het model binnen enkele dagen een analyse van 650 pagina’s maakte.
Een verband dat Claude legde, draaide om twee versies van een definitie. Een definitie in een later werkboek klopte volgens Von Plato niet, terwijl Gödel twee jaar eerder al een bruikbare formulering had genoteerd. Met de oudere definitie kon Claude laten zien hoe het latere bewijs zou kunnen werken.
Waarom het keuzeaxioma ertoe doet
De reconstructie gaat over het keuzeaxioma in de verzamelingenleer. Dat axioma stelt dat je uit iedere verzameling in een familie van niet-lege verzamelingen één element kunt kiezen. Het krijgt gewicht wanneer de familie oneindig is en er geen algemene regel voorhanden is om de keuzes te maken.
Gödel had in eerder gepubliceerd werk onderbouwd dat je het keuzeaxioma aan de standaardaxioma’s kunt toevoegen zonder een tegenstrijdigheid te veroorzaken, zolang de theorie zelf consistent is. De vraag was vervolgens of er ook een consistente versie van de theorie mogelijk was waarin het keuzeaxioma faalt.
Paul Cohen liet in 1963 zien dat het keuzeaxioma onafhankelijk is van de andere standaardaxioma’s van de verzamelingenleer. Met die overige axioma’s alleen kun je het keuzeaxioma, onder diezelfde aanname, dus noch bewijzen, noch weerleggen. Cohen kreeg in 1966 een Fieldsmedaille voor zijn werk, waarna Gödel zei dat hij het resultaat in de jaren veertig al had gevonden.
Lees ook
Een bewijschecker toetst wat Claude aandraagt
Von Plato gebruikte Coq, tegenwoordig Rocq, om de gereconstrueerde redenering te toetsen. Zo’n programma controleert of de formeel opgeschreven stappen uit de gekozen aannames volgen. Volgens Von Plato kwam de reconstructie door die toets.
Joel David Hamkins, hoogleraar logica aan de University of Notre Dame, vertelde The Guardian dat de reconstructie historisch interessant is als ze standhoudt. Hij liet de toeschrijving aan historici. Die kunnen de stappen in het formele bewijs naast de notities leggen om te bepalen hoeveel daarvan uit Gödels werk komt.
Bij de bredere inventaris hielden volgens Von Plato zo’n 400 resultaten direct stand in Coq. Rond 200 vergden een preciezere formulering of een extra aanname. Ongeveer 50 vielen af als onjuist. In een eerder onderzoek naar wiskundige AI-antwoorden ging het al mis door één tekenfout die ook andere bewijzen onderuithaalde.
Ook Google gebruikt formele controle bij zijn wiskundeagent AlphaProof Nexus. Von Plato wil na zijn huidige werk Gödels notitieboeken over natuurkunde en kosmologie onderzoeken.

Robin HeesterOprichter
Robin Heester is mede-oprichter van AI Wereld en heeft door de jaren heen meerdere websites, nieuwsbrieven en magazines opgericht. Hij schrijft over technologie, innovatie en de maatschappelijke impact van nieuwe digitale ontwikkelingen.
Populair nieuws

Tesla Cybercab nu ook voor particulieren te bestellen, maar met verplichte softwareabonnementen

OpenAI introduceert ChatGPT Wallet voor aankopen door autonome AI-agenten

Stelling: Nederland moet zoveel mogelijk datacenters bouwen

Goedemorgen AI: meer datacenters, maar waar blijft de stroom?

Ierland wil EU-landen een jaar geven om datacenterzones aan te wijzen

Apple zoekt tot 200.000 proefpersonen voor onderzoek naar AI en gezondheid
Laatste reacties
- Hi! In de eerste zin van het artikel geven we aan dat het gaat om wat Ouders & Onderwijs vindt. Ik denk ook niet dat die organisatie voor alle ouders spreekt.
RobinHeester10-11-2026 - Ik verbaas mij er over, dat het hier gebracht wordt alsof een onbekende organisatie als "ouders & onderwijs". Namens alle ouders spreekt. Ik als ouder van een dichter op de basisschool en persoonlijk zeer ervaren met AI, ben er op tegen dat AI op de basisschool aanwezig is. Ik deel de mening van deze organisatie dan ook helemaal niet en ondersteun het verbod volledig.wwigman10-11-2026
- Haha! Je bent gelukkig niet de enige hoor. Wel een van de weinige die reageert. :)
RobinHeester30-09-2026 - Toch wel leuk wat je in elkaar hebt gezet🙃 volgens mij ben ik de enige lezer!Cas.v28-09-2026
- Kan inderdaad allebei waar zijn
RobinHeester09-09-2026 - De Chinese AGI is een bedreiging voor de westerse democratie? En een US AGI niet? Er is nauwelijks meer sprake van democratie in de US. Ik vraag me af of het iets uitmaakt waar de eerste AGI het ‘levenslicht’ ziet. Op het moment dat een AGI werkt trekt het zich waarschijnlijk niets aan van locatie en onttrekt het zich aan iedere controle. Hoe een AGI gaat acteren is een filosofische (of Darwinistische?) vraag. Zo lang als een AGI mensen nodig heeft zal ze deze gebruiken, daarna…markvanbijnen09-09-2026
- Wie zijn die experts die dat beweren??Cas.v09-09-2026
- Is volgens X zelf aan de hand https://x.com/GlobalAffairs/status/2093130747796148634
RobinHeester29-08-2026 - Wapeniseert?? Dit is een erg onbetrouwbaar bericht. Niet alleen slecht vertaald, maar ook niet controleerbaar.Cas.v28-08-2026
- Niet mijn observatie dat de toeleveringsaanvoer stabiliseert.Cas.v26-08-2026

