ECB-economen waarschuwen voor correctie AI-aandelen: ook 'veilige' ETF’s zijn kwetsbaar

Amerikaanse technologieaandelen zijn zo sterk gestegen dat een toekomstige correctie waarschijnlijk is, stellen vijf economen in een nieuwe ECB-blog. Ook Europese huishoudens lopen risico, omdat zij via fondsen en ETF’s ongeveer 440 miljard euro in Amerikaanse techaandelen hebben zitten.

De auteurs vergelijken de huidige AI-hausse met eerdere technologische revoluties rond spoorwegen, elektriciteit, radio en internet. Zulke technologieën veranderden de economie daadwerkelijk, maar de bijbehorende aandelenkoersen kenden uiteindelijk toch forse correcties.

Het gaat nadrukkelijk om een analyse van ECB-medewerkers. De auteurs vermelden dat hun opvattingen niet noodzakelijk het officiële standpunt van de Europese Centrale Bank of het Eurosysteem vertegenwoordigen.

De centrale boodschap uit de ECB-blog van 17 augustus is genuanceerder dan de voorspelling van een simpele zeepbel.

Een correctie hoeft volgens de economen niet te betekenen dat AI mislukt. Een nieuwe technologie kan economisch zeer waardevol blijken, terwijl beleggers de toekomstige winsten tijdelijk te hoog waarderen.

De Amerikaanse CAPE-ratio, die aandelenkoersen vergelijkt met de gemiddelde voor inflatie gecorrigeerde winst over tien jaar, ligt volgens de auteurs dicht bij zijn historische piek. Europese waarderingen zijn eveneens gestegen, maar minder sterk.

De economen beschrijven twee mogelijke verklaringen. Beleggers kunnen rationeel veel betalen omdat de potentiële opbrengst van AI moeilijk te begrenzen is. Daarnaast kunnen optimisme en zelfoverschatting prijzen verder opdrijven dan de bedrijfsresultaten rechtvaardigen.

Beide routes kunnen uiteindelijk tot een terugval leiden.

De auteurs zeggen niet dat de huidige koersen het absolute hoogtepunt hebben bereikt. AI-aandelen kunnen eerst nog verder stijgen en na een correctie alsnog hoger eindigen dan vandaag.

Het precieze moment is niet voorspelbaar. Een boom-bustpatroon kan meestal pas achteraf met zekerheid worden vastgesteld. De publicatie is daarom geen oproep om direct aandelen te verkopen.

De analyse laat vooral zien dat technologische vooruitgang en goede beleggingsresultaten niet automatisch hetzelfde zijn. Een uitstekend bedrijf kan een slechte belegging worden wanneer de aankoopprijs te hoog is.

Huishoudens in de eurozone hebben ongeveer 440 miljard euro blootstelling aan Amerikaanse technologieaandelen. Het grootste deel daarvan zit niet in rechtstreeks gekochte aandelen, maar in beleggingsfondsen en ETF’s.

Dat is relevant voor populaire wereldindexen. De Magnificent Seven — Alphabet, Amazon, Apple, Meta, Microsoft, Nvidia en Tesla — vormen samen een groot deel van verschillende wereldwijde indices. Iemand die denkt breed gespreid te beleggen, kan daardoor ongemerkt sterk afhankelijk zijn van een kleine groep Amerikaanse technologiebedrijven.

AI Wereld legde eerder uit hoe je een ETF met AI kunt vergelijken zonder om koopadvies te vragen. Daarbij blijft het controleren van sector-, regio- en bedrijfsconcentratie belangrijker dan een automatisch gegenereerd oordeel.

Ook verzekeraars en pensioenfondsen hebben volgens de ECB-auteurs een aanzienlijke blootstelling aan de Magnificent Seven.

Wanneer koersen sterk dalen, kunnen beleggers geld uit fondsen halen. Die fondsen moeten vervolgens bezittingen verkopen om de uitstappers uit te betalen.

Bij aanhoudende onrust kan dat een zichzelf versterkend proces worden: verkopen drukken de prijzen, waarna nieuwe beleggers uitstappen en fondsen opnieuw moeten verkopen. Daardoor wordt een correctie bij enkele grote Amerikaanse bedrijven ook een vraagstuk voor de financiële stabiliteit in Europa.

De Europese aandelenmarkt bevat relatief meer bedrijven uit traditionele sectoren en is minder hoog gewaardeerd. Dat beperkt de kans op een volledig Europese AI-zeepbel. Europese en Amerikaanse aandelenmarkten bewegen historisch echter sterk met elkaar mee.

Een Amerikaanse correctie kan daarom doorwerken in Europees consumentenvertrouwen, financieringskosten, investeringen en werkgelegenheid.

De analyse is vooral een waarschuwing tegen de gedachte dat succesvolle technologie automatisch steeds stijgende aandelenkoersen betekent.

Beleggers kunnen controleren hoeveel procent van een fonds in de grootste technologiebedrijven zit, of verschillende ETF’s grotendeels dezelfde ondernemingen bevatten en welk risico bij hun eigen beleggingshorizon past. Dat is iets anders dan proberen het exacte moment van een beurscorrectie te voorspellen.