Europa dwingt Google tot openstelling van Android AI en zoekdata voor concurrenten

vrijdag, 17 juli 2026 om 7:16

De Europese Commissie heeft Google verplicht om concurrenten gelijke toegang te geven tot belangrijke AI-functies op Android en om zoekdata te delen met andere zoekmachines. De bindende maatregelen vallen onder de Digital Markets Act (DMA) en moeten de dominantie van Google op het gebied van kunstmatige intelligentie en online zoeken doorbreken. Volgens de Commissie krijgen Europese gebruikers hierdoor meer keuze en ontstaat er meer ruimte voor innovatie.

De maatregelen, die deze week zijn gepubliceerd, richten zich op twee kernonderdelen van Google's ecosysteem: AI-assistenten op Android en de enorme hoeveelheid zoekgegevens waar Google Search over beschikt. Beide worden door Brussel gezien als cruciale concurrentievoordelen die tot nu toe moeilijk toegankelijk waren voor andere bedrijven.

AI-assistenten krijgen dezelfde mogelijkheden als Gemini

De belangrijkste verandering betreft Android. Tot nu toe hadden AI-assistenten van andere ontwikkelaars slechts beperkte toegang tot systeemfuncties, terwijl Google's eigen AI-assistent Gemini volledig geïntegreerd is in het besturingssysteem.

Volgens de Europese Commissie moeten alternatieve AI-assistenten straks dezelfde mogelijkheden krijgen. Gebruikers kunnen bijvoorbeeld een andere AI-assistent activeren via een spraakopdracht, vergelijkbaar met "Hey Google". Ook moeten externe AI-systemen namens gebruikers acties kunnen uitvoeren binnen apps.

Daarmee kunnen AI-assistenten onder meer:

taxi's reserveren;
berichten opstellen of slimme reacties voorstellen;
informatie ophalen over recent bezochte locaties;
andere taken uitvoeren die momenteel vooral beschikbaar zijn voor Gemini.

De Commissie benadrukt dat de nieuwe regels gepaard gaan met uitgebreide beveiligings- en privacymaatregelen om gebruikersgegevens en de integriteit van Android te beschermen.

Voor ongeveer 60 procent van de Europese smartphonegebruikers, die een Android-toestel gebruiken, kan dit leiden tot aanzienlijk meer keuzevrijheid bij het gebruik van AI.

Google moet zoekdata delen met concurrenten

Naast Android verplicht Brussel Google ook om waardevolle zoekgegevens beschikbaar te stellen aan andere zoekmachines.

Google beschikt over enorme hoeveelheden zoekdata die worden gebruikt om zoekresultaten voortdurend te verbeteren. Volgens de Europese Commissie vormt juist deze schaal een belangrijke toetredingsdrempel voor nieuwe zoekmachines.

De nieuwe specificatiebeslissing bepaalt daarom dat:

AI-chatbots met zoekfunctionaliteit eveneens toegang kunnen krijgen tot de gedeelde gegevens;
Google vergelijkbare datasets moet delen als die het zelf gebruikt voor de optimalisatie van Google Search;
alle gegevens vooraf zorgvuldig worden geanonimiseerd;
Google alleen gegevens mag weigeren wanneer sprake is van aantoonbare cyberveiligheids- of privacyrisico's.

Daarnaast heeft de Commissie een transparante methode vastgesteld voor de prijs die Google voor deze datasets mag rekenen.

Waarom deze beslissing belangrijk is

De Europese Commissie probeert met de Digital Markets Act de macht van grote technologiebedrijven te beperken. Vooral AI wordt daarbij gezien als een nieuw concurrentiegebied waarin platformbeheerders hun bestaande marktmacht verder kunnen uitbreiden.

Door AI-assistenten gelijke toegang te geven tot Android kunnen bedrijven als OpenAI, Anthropic, Perplexity en Europese AI-ontwikkelaars eenvoudiger concurreren met Gemini. Tegelijk kan het verplicht delen van zoekdata nieuwe zoekmachines helpen om betere alternatieven voor Google Search te ontwikkelen.

Volgens uitvoerend vicevoorzitter Teresa Ribera moet de digitale transitie eerlijk verlopen en moeten consumenten daadwerkelijk kunnen kiezen uit verschillende aanbieders. Ook Henna Virkkunen, verantwoordelijk voor Tech Sovereignty, stelt dat de maatregelen innovatie binnen Europa moeten stimuleren en ruimte creëren voor nieuwe AI-diensten.

Implementatie verloopt gefaseerd

Google is verplicht de maatregelen uit te voeren binnen de vastgestelde termijnen.

De planning ziet er als volgt uit:

Januari 2027: Google moet beginnen met het delen van zoekdata met in aanmerking komende aanbieders.
Juli 2027: Android-gebruikers krijgen toegang tot de nieuwe interoperabiliteitsfuncties voor AI-assistenten.

De besluiten zijn juridisch bindend, maar Google behoudt het recht om de maatregelen via de rechter aan te vechten.

Breder offensief tegen Big Tech

De besluiten maken deel uit van de bredere handhaving van de Digital Markets Act. Google werd in september 2023 officieel aangewezen als zogenoemde 'gatekeeper', waardoor het bedrijf sinds maart 2024 aan uitgebreide verplichtingen moet voldoen voor onder meer Google Search, Android, Chrome, Google Play, Maps en YouTube.

Opvallend is dat deze procedure geen sanctieonderzoek betreft. De Europese Commissie legt geen boete op, maar specificeert juridisch hoe Google de bestaande DMA-verplichtingen moet uitvoeren. Daarmee wil Brussel toekomstige discussies over de interpretatie van de wet voorkomen en de concurrentie op de Europese digitale markt daadwerkelijk versterken.

Robin HeesterOprichter

Robin Heester is mede-oprichter van AI Wereld en heeft door de jaren heen meerdere websites, nieuwsbrieven en magazines opgericht. Hij schrijft over technologie, innovatie en de maatschappelijke impact van nieuwe digitale ontwikkelingen.