Europa zoekt alternatief voor Amerikaanse AI tijdens HiPEAC Vision 2026

zondag, 10 mei 2026 om 8:00

De Europese Commissie organiseert op 19 mei een nieuwe editie van CONNECT University rond de toekomst van kunstmatige intelligentie en computing in Europa. Tijdens de online sessie staat het rapport HiPEAC Vision 2026 centraal, waarin Europese onderzoekers pleiten voor een eigen technologisch pad dat minder afhankelijk is van Amerikaanse hyperscalers en energie-intensieve datacenters.

Volgens de organisatoren moet Europa stoppen met het kopiëren van buitenlandse AI-roadmaps en juist investeren in een eigen infrastructuur die beter aansluit op Europese waarden zoals duurzaamheid, openheid en digitale soevereiniteit. De discussie komt op een moment waarop grote AI-bedrijven wereldwijd miljarden investeren in nieuwe AI-datacenters en autonome AI-systemen.

Europa wil eigen AI-koers bepalen

Het centrale uitgangspunt van HiPEAC Vision 2026 is duidelijk: Europa moet een alternatief ontwikkelen voor de huidige AI-architectuur die grotendeels wordt gedomineerd door grote technologiebedrijven uit de Verenigde Staten en China.

De onderzoekers stellen dat de volgende generatie computing niet volledig afhankelijk hoeft te zijn van enorme centrale datacenters met hoge energieconsumptie. In plaats daarvan zien zij kansen in een meer gedistribueerd model waarbij rekenkracht flexibel wordt verdeeld tussen edge computing en cloudsystemen.

Dat model moet volgens het rapport verschillende voordelen bieden:

efficiënter gebruik van bestaande rekenkracht;
lagere energiebehoefte;
meer controle voor gebruikers;
minder afhankelijkheid van surveillancegedreven businessmodellen;
grotere technologische autonomie voor Europa.

Edge computing betekent dat data dichter bij de gebruiker of het apparaat wordt verwerkt, in plaats van uitsluitend via centrale cloudservers. Dat kan latency verminderen en energie besparen.

AI verandert ook hardwareontwikkeling

Tijdens de CONNECT University-sessie bespreken experts ook hoe AI steeds meer invloed krijgt op de ontwikkeling van hardware en software zelf. Dat heeft directe gevolgen voor Europese bedrijven, ontwikkelaars en onderwijsinstellingen.

Volgens de agenda van het evenement verschuift de aandacht naar modulaire en herconfigureerbare hardware. Die aanpak moet flexibeler zijn dan traditionele monolithische systemen die moeilijk aanpasbaar zijn.

Daarnaast kijken de sprekers naar de impact van AI op programmeerwerk en chipontwikkeling. AI-tools kunnen ontwikkelprocessen versnellen, maar veranderen ook de vaardigheden die toekomstige engineers nodig hebben.

De discussie raakt daarmee een breder Europees debat over digitale soevereiniteit. Europese beleidsmakers maken zich al langer zorgen over de afhankelijkheid van buitenlandse cloudplatformen, AI-modellen en halfgeleiderketens.

Open source krijgt centrale rol

Open source-technologie vormt volgens HiPEAC een fundamenteel onderdeel van een Europese AI-strategie. Open modellen en open infrastructuur zouden innovatie toegankelijker maken en tegelijkertijd bijdragen aan transparantie en controle.

De organisatoren koppelen open source expliciet aan duurzaamheid en soevereiniteit. Door technologie open beschikbaar te maken, kunnen Europese bedrijven en onderzoeksinstellingen sneller samenwerken zonder volledige afhankelijkheid van commerciële ecosystemen van Big Tech.

Dat sluit aan bij bredere Europese initiatieven zoals de AI Act en verschillende Europese cloudprojecten die moeten zorgen voor meer controle over digitale infrastructuur binnen Europa.

Veiligheid en duurzaamheid centraal

Een belangrijk thema tijdens de sessie wordt cybersecurity in toekomstige AI-systemen. Daarbij gaat het onder meer over:

AI in cyberaanvallen en verdediging;
kwetsbaarheden in toeleveringsketens;
beveiliging van gedistribueerde infrastructuren;
betrouwbaarheid van autonome AI-systemen.

Ook duurzaamheid speelt een grote rol. De snelle groei van generatieve AI verhoogt wereldwijd de vraag naar energie, waterkoeling en datacenterinfrastructuur. Europese onderzoekers willen voorkomen dat Europa volledig meegaat in dezelfde schaalstrategie als Amerikaanse hyperscalers.

In plaats daarvan pleit HiPEAC voor “rightsized infrastructure”: infrastructuur die is afgestemd op praktische behoeften en efficiënter gebruik van middelen.

Wie spreken tijdens het evenement?

De sessie wordt georganiseerd door CONNECT University van het directoraat-generaal DG CONNECT van de Europese Commissie.

Sprekers zijn onder meer:

Marc Duranton
Koen De Bosschere

Het online evenement vindt plaats op 19 mei van 14:00 tot 16:00 uur.

Waarom dit relevant is

De discussie rond HiPEAC Vision 2026 laat zien dat Europa steeds nadrukkelijker zoekt naar een alternatief voor de huidige AI-marktstructuur. Waar Amerikaanse bedrijven vooral inzetten op schaalvergroting en gecentraliseerde AI-platformen, onderzoekt Europa modellen die meer nadruk leggen op duurzaamheid, samenwerking en controle over infrastructuur.

Dat betekent niet dat Europa de concurrentie met Amerikaanse AI-bedrijven direct aangaat op schaal of investeringsniveau. Wel probeert de regio een positie op te bouwen waarin Europese regelgeving, open source en energie-efficiënte infrastructuur een strategisch voordeel kunnen worden.

Voor Europese technologiebedrijven, onderzoekers en beleidsmakers kan die koers bepalend worden voor toekomstige investeringen in AI, cloud computing en halfgeleiders.

Robin HeesterOprichter

Robin Heester is mede-oprichter van AI Wereld en heeft door de jaren heen meerdere websites, nieuwsbrieven en magazines opgericht. Hij schrijft over technologie, innovatie en de maatschappelijke impact van nieuwe digitale ontwikkelingen.

Europa