Europese Commissie lanceert actieplan voor AI en cybersecurity

De Europese Commissie heeft een nieuw Actieplan voor Cybersecurity en Kunstmatige Intelligentie gepresenteerd. Met het plan wil Brussel ervoor zorgen dat geavanceerde AI veiliger wordt ingezet, terwijl Europa tegelijkertijd zijn digitale weerbaarheid tegen steeds geavanceerdere cyberaanvallen vergroot. Het actieplan werd op 7 juli gepubliceerd en bouwt voort op bestaande Europese wetgeving zoals de AI Act, de NIS2-richtlijn en de Cyber Resilience Act.

Volgens de Europese Commissie verandert kunstmatige intelligentie het cybersecuritylandschap in hoog tempo. AI maakt het mogelijk om kwetsbaarheden sneller op te sporen, aanvallen eerder te detecteren en kritieke infrastructuur beter te beschermen. Tegelijkertijd krijgen cybercriminelen dankzij dezelfde technologie nieuwe mogelijkheden om aanvallen op grote schaal te automatiseren en beveiligingslekken sneller te misbruiken.

Een belangrijk onderdeel van het actieplan is het veiliger maken van geavanceerde AI-modellen voordat deze op de Europese markt verschijnen. De Commissie wil daarom de capaciteit uitbreiden om AI-systemen grondig te testen en te evalueren, geheel in lijn met de Europese AI Act.

Daarnaast gaat de Commissie samenwerken met het Europees Agentschap voor Cybersecurity (ENISA) aan een European Blueprint voor veilige toegang tot geavanceerde AI-systemen. Ook komt er een beveiligd testplatform waarmee organisaties uit vitale sectoren AI-oplossingen veilig kunnen testen voordat deze daadwerkelijk worden ingezet.

Deze faciliteit is bedoeld voor onder meer:

Volgens de Commissie moet dit de risico's van het gebruik van krachtige AI-systemen aanzienlijk verkleinen.

Het actieplan richt zich niet alleen op nieuwe regelgeving, maar ook op een bredere toepassing van AI binnen de cybersecuritysector. Organisaties worden aangemoedigd AI te gebruiken om kwetsbaarheden sneller op te sporen en incidenten effectiever af te handelen.

Daarbij sluit Brussel ook het gebruik van open-source AI-modellen niet uit. Wanneer deze veilig kunnen worden toegepast, kunnen ze volgens de Commissie bijdragen aan een snellere detectie van beveiligingsproblemen en een betere verdediging tegen cyberdreigingen.

Tegelijkertijd benadrukt de Commissie dat bestaande wetgeving, waaronder de NIS2-richtlijn, de Cyber Resilience Act en de Digital Operational Resilience Act (DORA), volledig moet worden uitgevoerd om de digitale weerbaarheid van Europa verder te versterken.

Naast cybersecurity wil Brussel ook de Europese AI-industrie verder versterken. Daarom kondigt de Commissie een EU Grand Challenge voor AI en Cybersecurity aan. Dit initiatief moet bedrijven, onderzoekers en andere organisaties samenbrengen om innovatieve AI-oplossingen voor digitale beveiliging te ontwikkelen.

De Europese Unie blijft daarnaast investeren in strategische AI-infrastructuur. Daarbij bouwt de Commissie voort op bestaande projecten zoals de Europese AI Factories en toekomstige Gigafactories. Ook wil Brussel meer private investeringen aantrekken om Europese AI-technologie sneller op te schalen en minder afhankelijk te worden van buitenlandse technologie.

Het nieuwe actieplan laat zien dat de Europese Commissie AI steeds nadrukkelijker ziet als zowel een kans als een veiligheidsuitdaging. Waar AI organisaties kan helpen cyberaanvallen sneller te detecteren en te voorkomen, maakt dezelfde technologie het ook eenvoudiger voor aanvallers om geautomatiseerde en grootschalige cyberoperaties uit te voeren.

Door regelgeving, investeringen en samenwerking te combineren wil de Europese Unie voorkomen dat de technologische voorsprong van AI ten koste gaat van de digitale veiligheid. Daarmee vormt het actieplan een belangrijke aanvulling op het bestaande Europese AI- en cybersecuritybeleid en onderstreept het de ambitie van Europa om zowel technologisch als strategisch zelfstandiger te worden.

Volgens de Europese Commissie moeten overheden, bedrijven, onderzoekers en internationale partners gezamenlijk zorgen voor een veilige ontwikkeling en toepassing van AI, zodat Europa de voordelen van kunstmatige intelligentie kan benutten zonder de digitale weerbaarheid uit het oog te verliezen.