Kabinet scherpt beleid aan: Nederland moet werk maken van een veilige cloud
Nieuwszaterdag, 04 juli 2026 om 23:18
Het kabinet heeft het rijksbrede cloudbeleid ingrijpend aangescherpt. Overheidsorganisaties mogen in de toekomst geen nieuwe e-mail- en documentbeheersystemen meer in de publieke cloud onderbrengen. Daarnaast worden strengere eisen gesteld aan dataverwerking, afhankelijkheid van buitenlandse leveranciers en exitstrategieën. Dat blijkt uit een Kamerbrief van staatssecretaris W.J.M. Aerdts van Economische Zaken en Klimaat, die vrijdag naar de Tweede Kamer is gestuurd.
De herziening volgt op onderzoeken van de Auditdienst Rijk en de Algemene Rekenkamer, die wezen op risico's rond cloudgebruik binnen de rijksoverheid. Ook veranderende geopolitieke verhoudingen en de dominante positie van grote internationale cloudproviders spelen een belangrijke rol bij de nieuwe koers.
Publieke cloud krijgt beperktere rol
Een van de meest opvallende wijzigingen is dat het kabinet het gebruik van publieke cloud voor e-mail en documentbeheer voortaan afraadt. Bestaande omgevingen krijgen een overgangsperiode, waarna zij moeten worden gemigreerd naar alternatieve oplossingen.
Volgens het kabinet bevatten e-mails en documenten gezamenlijk grote hoeveelheden overheidsinformatie. Zelfs wanneer individuele bestanden niet vertrouwelijk zijn, kan de combinatie ervan een aanzienlijk veiligheidsrisico vormen. Bovendien zijn vrijwel alle overheidsorganisaties afhankelijk van deze systemen voor hun dagelijkse bedrijfsvoering.
Strengere eisen voor data en leveranciers
Ook op andere onderdelen wordt het beleid aanzienlijk strenger.
Belangrijkste wijzigingen zijn:
- Het cloudbeleid gaat gelden voor vrijwel de gehele rijksoverheid, met uitzondering van Defensie en de Hoge Colleges van Staat.
- Organisaties krijgen een overgangstermijn van vier jaar om bestaande cloudomgevingen aan de nieuwe regels aan te passen.
- Gegevens in publieke cloudomgevingen mogen uitsluitend binnen de Europese Economische Ruimte (EER) worden opgeslagen en verwerkt.
- Data moet standaard worden versleuteld, behalve wanneer het om openbare informatie gaat.
- Bij cloudgebruik moet nadrukkelijk worden gekeken naar afhankelijkheid van leveranciers die onder niet-Europese wetgeving vallen.
- Voor iedere belangrijke cloudtoepassing wordt een uitgebreid exitplan verplicht, inclusief een noodscenario wanneer een cloudleverancier plotseling uitvalt.
- Grote cloudtoepassingen moeten voortaan centraal worden gemeld bij CIO Rijk voor beter toezicht.
Soevereine cloud krijgt impuls
Het kabinet erkent dat veel overheidsorganisaties niet direct aan de nieuwe eisen kunnen voldoen. Daarom is gekozen voor een ruime overgangsperiode. Die moet tegelijkertijd de ontwikkeling van Europese en Nederlandse soevereine cloudoplossingen stimuleren.
Volgens de Kamerbrief zijn geen extra financiële middelen beschikbaar gesteld voor de uitvoering. De implementatie moet plaatsvinden binnen bestaande IT-budgetten en capaciteit, waardoor de invoering meerdere jaren kan duren.
Kritieke systemen minder afhankelijk van buitenlandse cloud
Voor organisaties die onder de Wet weerbaarheid kritieke entiteiten en de Cyberbeveiligingswet vallen, adviseert het kabinet bovendien om voor hun kerntaken niet afhankelijk te zijn van cloudleveranciers die deels onder een niet-Europese jurisdictie vallen.
Ook blijft publieke cloud verboden voor staatsgeheime informatie en andere zwaar beveiligde gegevens. Basisregistraties mogen alleen nog publieke cloud gebruiken voor prestaties of schaalbaarheid; de brondata zelf moeten onder directe regie van de overheid blijven.
Breder overheidsbeleid in voorbereiding
Het kabinet wil het vernieuwde rijksbeleid uiteindelijk uitbreiden naar gemeenten, provincies en waterschappen. Daarnaast wordt gewerkt aan een breder afwegingskader voor digitale diensten en wordt rekening gehouden met toekomstige Europese regelgeving, waaronder de voorgestelde Cloud and AI Development Act (CADA).
Lees ook
Waarom dit belangrijk is
De nieuwe koers markeert een duidelijke verschuiving in het Nederlandse cloudbeleid. Waar de overheid de afgelopen jaren publieke cloud steeds vaker omarmde, verschuift de nadruk nu naar digitale soevereiniteit, risicobeheersing en minder afhankelijkheid van grote buitenlandse technologiebedrijven. Vooral Amerikaanse hyperscalers zoals Microsoft, Amazon Web Services en Google Cloud zullen de gevolgen van deze beleidswijziging nauwlettend volgen, omdat nieuwe overheidsprojecten waarschijnlijk vaker zullen uitwijken naar Europese of hybride cloudoplossingen.
Robin HeesterOprichter
Robin Heester is mede-oprichter van AI Wereld en heeft door de jaren heen meerdere websites, nieuwsbrieven en magazines opgericht. Hij schrijft over technologie, innovatie en de maatschappelijke impact van nieuwe digitale ontwikkelingen.
Populair nieuws
Laatste reacties
- Wat voor weer wordt het vandaaghenk.h03-07-2026
- Dit artikel is van 1 april, dus deze belasting is niet echt. Gelukkig maar. :)RobinHeester12-05-2026
- Of een ander land..dat lijkt mij beterHan10-05-2026
- Op 1 april 2028 komt er een AI die al het kantoorwerk van alle Nederlanders overneemt. Heb ik van horen zeggen.RobinHeester01-04-2026
- AI moet een tool zijn. Maar net als Excel, je e-mailbox of Photoshop: die tool kan steeds meer voor je doen als je het de juiste input geeft. Dat ligt bij dokters en andere soortgelijke zaken wel wat gevoeliger. ;)RobinHeester01-04-2026
- Er komt ook extra inkomsten belasting op mensen die met ai hun geld verdienen. De maarregel gaat in op 1 aprill 2027. Er is nog een jaar om een andere baan te vinden.max01-04-2026
- Als ik dit lees moet ik terugdenken aan de tijd, dat ik als IT specialist, dat woord bestond toen nog niet, een programma schreef om de de maagontlediging te meten met een gamma camera.de patient eet een radioactieve pannekoek en eet die op. Je zet de patiënt voor een gammacamera die de verplaatsing van de radioactieviteit in de patient meet. Daar rolt een cijfer uit. De arts die naast mij zat om de uitkomst van de meeting te evalueren zat naast met en zei. Dat is mooi de computer heeft het berekend en die maakt géén fouten. Ik ben bang dat de jonge artsen van nu op AI gaan vertrouwen want die begrijpen niets van hoe AI tot de diagnose komt. Hun ervaring met AI en de patiënten is beide heel miniium. Voordat je met AI gaat werken moet je helaas goed beseffen dat AI fouten maakt, maar vaak zo praat of schrijft dat het een waarheid als een koe is. Een eenvoudige systeem prompt "Als je het niet weet zeg dan gewoon: ik weet het niet niet." Bracht een ai systeem zodanig in de war dat er geen antwoord meer kwam. Het systeem moest van zichzelf altijd antwoord geven. Jonge medicie moeten zich er terdege van bewust zijn dat je boven de stof moet staan en dan pas AI als ondersteuning mag gebruiken bij de diagnose voor echte mensen.max31-03-2026
- Heel veel modems doen dat als voorbeeld het ASUS TUF Gaming AX6000 modem dat staat gewoon in de voorwaarden. Wel kun je dat vermijden met Open-wrt te draaien.max13-03-2026
- fascinerend hoe juist bij Martin (die tegen AI in de rechtszaal staat) de verdenking opduikt.. dat ondermijnt vertrouwen op twee fronten.ai_arjanb11-11-2025
- Waarom geen “safety-by-default” met opt-in voor losser gedrag, plus crisis-detectie en directe verwijzing naar hulpdiensten?martijn_aiz30-10-2025
Loading