Indeed: werkgevers vinden referenties belangrijker door AI bij sollicitaties

Veel werkgevers die Indeed ondervroeg, vinden referenties waardevoller nu sollicitanten AI gebruiken voor hun cv en motivatiebrief. Dat meldt vacaturesite Indeed in onderzoeksuitkomsten die op 22 oktober verschenen. Van de ondervraagde werkgevers vindt 76 procent referenties daardoor waardevoller, terwijl 38 procent tijdens een sollicitatieprocedure actief om referenties vraagt.

Indeed ondervroeg honderden HR-professionals en meer dan duizend werkende Nederlanders. In de publicatie van de onderzoeksuitkomsten legt het bedrijf een verband tussen betere AI-brieven en de behoefte aan persoonlijke bevestiging. Een oud-collega of leidinggevende kan vertellen hoe iemand in de praktijk samenwerkt en problemen oplost.

De cijfers beschrijven vooral opvattingen. Ze bewijzen niet dat werkgevers door AI al vaker referenties controleren of betere medewerkers aannemen. De openbare publicatie noemt bovendien geen precieze steekproefomvang, onderzoeksperiode of weging. Daardoor valt niet vast te stellen hoe goed de uitkomsten alle Nederlandse werkgevers vertegenwoordigen.

Ook hoeft een verzorgde brief niet te betekenen dat iemand vaardigheden verzint. Een sollicitant kan goed zijn in het werk en hulp nodig hebben om dat duidelijk op papier te zetten.

UWV laat in zijn uitleg over motivatiebrieven met AI zien hoe zo’n hulpmiddel kan helpen. Sollicitatietrainer Francesco Plas adviseert werkzoekenden om eerst hun eigen motivatie te bepalen. Daarna kan een chatbot helpen met de opbouw, formulering of controle van de brief.

De kandidaat moet de uitkomst zelf aanpassen en kunnen uitleggen waarom de genoemde kwaliteiten kloppen. Wie schrijft dat hij goed leidinggeeft, heeft tijdens het gesprek meer aan een concreet voorbeeld dan aan een extra overtuigende formulering.

Dat verschil speelt ook bij het verbeteren van sollicitatiebrieven en cv’s met AI. Een tool kan een beschrijving inkorten of duidelijker maken. De verantwoordelijkheid voor functies, werkperiodes en behaalde resultaten blijft bij de sollicitant.

Een bruikbare voorbereiding is daarom om bij iedere belangrijke claim één situatie uit de praktijk te noteren: wat speelde er, wat deed je zelf en wat kwam eruit? Dat geeft ook richting aan het latere gesprek met een referent.

Werkgevers hebben bij een referentiecheck ook een verantwoordelijkheid. De NVP Sollicitatiecode beschrijft hoe organisaties zorgvuldig met sollicitanten omgaan. Volgens deze gedragscode vraagt een werkgever vooraf toestemming aan de sollicitant voordat hij een referentie opvraagt. De code noemt een uitzondering wanneer wetgeving of nadere regels die toestemming niet vereisen.

De code benadrukt daarnaast dat organisaties alleen informatie horen te gebruiken die relevant is voor de functie. Een gesprek over iemands samenwerking, vakkennis of omgang met deadlines kan daarbij helpen. Vage sympathie voor een kandidaat zegt minder over de vraag of diegene het gevraagde werk aankan.

Transparantie geldt ook wanneer de werkgever zelf AI inzet. Volgens de code moet voor kandidaten duidelijk zijn wanneer dat gebeurt. De organisatie blijft verantwoordelijk voor de eindbeslissing. Een bedrijf dat persoonlijke onderbouwing van sollicitanten vraagt, hoort dus ook zijn eigen selectieproces uit te leggen.

Sollicitanten kunnen al vóór een uitnodiging bedenken wie hun ervaring goed kan toelichten. Kies iemand die het relevante werk daadwerkelijk heeft gezien. Vraag of die persoon beschikbaar is en bespreek voor welke functie je solliciteert. Geef contactgegevens vervolgens gericht door wanneer de werkgever daarom vraagt.

Een oud-leidinggevende is een logische keuze, maar soms kan een klant, docent of projectbegeleider een bepaald onderdeel beter beoordelen. Leg in dat geval duidelijk uit vanuit welke samenwerking die persoon jou kent. Een inhoudelijk voorbeeld maakt de aanbeveling controleerbaarder dan alleen een bekende naam.

Gebruik AI-hulp bij het voorbereiden van een sollicitatie om passende vragen te bedenken. Laat de tool bijvoorbeeld vragen welke voorbeelden nog ontbreken bij de functie-eisen. Deel daarbij geen persoonsgegevens van referenten.

Zo ontstaat een sollicitatie waarin brief, gesprek en aanbeveling hetzelfde verhaal vertellen. Dat maakt het voor een werkgever makkelijker om te beoordelen welke ervaring en vaardigheden achter de zorgvuldig geschreven tekst zitten.