Max Welling wint Nederlandse AI Award; GPT-NL bekroond als belangrijkste AI-initiatief

De Nederlandse AI Award is dit jaar toegekend aan Max Welling, hoogleraar machine learning aan de Universiteit van Amsterdam en een van de meest invloedrijke AI-onderzoekers van Nederland. In de categorie initiatieven ging de prijs naar GPT-NL, een Nederlands taalmodel dat is ontwikkeld door TNO, het Nederlands Forensisch Instituut (NFI) en SURF.

De prijs geldt als een belangrijke erkenning voor personen en organisaties die een uitzonderlijke bijdrage leveren aan het Nederlandse AI-ecosysteem. De winnaars worden geselecteerd door een onafhankelijke vakjury.

Max Welling speelt al jaren een sleutelrol in de ontwikkeling van kunstmatige intelligentie in Nederland. Hij is hoogleraar aan de Universiteit van Amsterdam en medeoprichter van verschillende belangrijke AI-initiatieven, waaronder ELLIS, ICAI en het biotech-AI-bedrijf Cusp AI.

Daarnaast was Welling betrokken bij het aantrekken van internationale AI-laboratoria van technologiebedrijven als Microsoft en Qualcomm naar Nederland. Hij is tevens lid van de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen (KNAW).

Met de prijs erkent de jury zijn rol in het versterken van de positie van Nederland als onderzoeks- en innovatiehub voor AI.

In dezelfde categorie waren meerdere prominente kandidaten genomineerd.

Zo stond Felienne Hermans, hoogleraar computer science aan de Vrije Universiteit Amsterdam, op de shortlist. Zij ontwikkelde de programmeertaal Hedy, waarmee inmiddels miljoenen kinderen wereldwijd leren programmeren.

Ook Gabriella Obispa, projectleider AI-ethiek en recht bij de Nationale Politie, werd genomineerd voor haar werk rond verantwoord AI-gebruik binnen de overheid.

Verder behoorden Jelle Prins, CEO van biotech-AI-bedrijf Cradle en mede-initiatiefnemer van het Nationaal AI Deltaplan, en Kim van den Akker, consultant op het gebied van responsible AI en algoritmische bias, tot de genomineerden.

In de categorie AI-initiatieven is GPT-NL uitgeroepen tot winnaar. Dit taalmodel is ontwikkeld door TNO, het NFI en SURF en is volledig getraind op rechtmatig verkregen data.

Voor het project leveren nieuwsuitgevers die zijn aangesloten bij NDP Nieuwsmedia en persbureau ANP samen meer dan 20 miljard tokens aan tekstdata. Volgens de initiatiefnemers is GPT-NL daarmee het eerste grote taalmodel dat tot stand komt via een collectieve samenwerking tussen uitgevers en een AI-ontwikkelaar.

Naast GPT-NL stonden ook meerdere andere AI-projecten op de shortlist.

Zo is AI Fabriek een publieke infrastructuur met supercomputer en datafaciliteiten die onderzoekers en bedrijven toegang biedt tot rekenkracht voor AI-toepassingen in onder meer zorg en landbouw.

Kickstart AI, opgericht door bedrijven als Ahold Delhaize, ING, KLM en NS, bouwt aan een community van duizenden AI-professionals en ontwikkelt projecten met maatschappelijke impact.

Ook Theta, een Europese samenwerking rond betrouwbare informatie en databescherming, en vlam AI, een AI-platform voor rijksambtenaren dat draait in een overheidsdatacenter, werden genomineerd.

De winnaars zijn gekozen door een vakjury met experts uit wetenschap, overheid en industrie. Onder de juryleden bevinden zich onder meer Carlo van de Weijer, directeur van het Eindhoven Artificial Intelligence Systems Institute, technologie-expert Kees Verhoeven en AI-onderzoeker Erdinç Saçan.

Met de jaarlijkse prijs wil de organisatie zichtbaar maken welke personen en projecten bijdragen aan de groei van het Nederlandse AI-ecosysteem.