Rutger Bregman trekt aan de bel: ‘Stop met ChatGPT, je financiert Trumps machtsmachine’
Nieuwswoensdag, 04 maart 2026 om 8:11
Schrijver en historicus Rutger Bregman roept Europese gebruikers op om te stoppen met ChatGPT. In een opiniecolumn in NRC op 2 maart 2026 stelt hij dat ChatGPT-gebruik indirect het politieke en militaire netwerk rond Donald Trump financiert.
Volgens Bregman staat OpenAI, het bedrijf achter ChatGPT, steeds nauwer verbonden met Amerikaanse politieke en militaire belangen. Hij verwijst onder meer naar politieke donaties van OpenAI-bestuurders en samenwerkingen met Amerikaanse overheidsdiensten.
De column verschijnt op het moment dat in de Verenigde Staten een online campagne groeit onder de naam QuitGPT, waarin gebruikers worden opgeroepen hun ChatGPT-abonnement op te zeggen.
Politieke donaties en samenwerking met overheid
Bregman wijst op een aantal ontwikkelingen die volgens hem reden zijn voor een boycot.
Hij stelt onder meer dat:
- OpenAI-president Greg Brockman een donatie van 25 miljoen dollar deed aan MAGA Inc., een politieke organisatie die Donald Trump ondersteunt.
- De Amerikaanse immigratiedienst ICE AI-software gebruikt bij het selecteren van personeel voor deportatieoperaties. Volgens Bregman draait die selectie op technologie gebaseerd op ChatGPT.
- OpenAI een programma lanceerde om ChatGPT vrijwel gratis beschikbaar te maken voor Amerikaanse overheidsinstellingen.
Volgens Bregman laat dit zien dat OpenAI zich steeds sterker positioneert als technologiepartner van de Amerikaanse overheid.
Critici vrezen dat AI-systemen hierdoor een rol kunnen spelen bij surveillance, defensie en immigratiehandhaving.
AI en defensie: discussie over Pentagon-samenwerking
In zijn column verwijst Bregman ook naar recente spanningen tussen AI-bedrijven en het Amerikaanse ministerie van Defensie.
Volgens hem weigerde AI-bedrijf Anthropic mee te werken aan toepassingen rond autonome wapens of grootschalige surveillance. Daarna zou de Amerikaanse overheid het bedrijf hebben buitengesloten van bepaalde defensiecontracten.
Bregman stelt dat OpenAI vervolgens een overeenkomst met het Pentagon sloot om technologie te leveren.
Het debat raakt aan een bredere vraag binnen de AI-industrie:
in hoeverre moeten AI-bedrijven samenwerken met militaire en veiligheidsdiensten?
Steeds meer technologiebedrijven publiceren daarom interne ethische richtlijnen voor defensie-toepassingen van kunstmatige intelligentie.
Lees ook
#QuitGPT-campagne groeit snel
De column sluit aan bij de Amerikaanse campagne #QuitGPT. Volgens initiatiefnemers hebben inmiddels meer dan een miljoen mensen hun steun uitgesproken voor de actie.
Het idee achter de campagne is simpel:
- gebruikers zeggen hun ChatGPT-abonnement op
- gratis gebruikers verwijderen de app
- mensen stappen over naar alternatieve AI-chatbots
Bregman noemt alternatieven zoals Claude van Anthropic of Le Chat van het Franse AI-bedrijf Mistral.
Volgens hem maakt juist die beschikbaarheid van alternatieven een boycot kansrijk. Historisch gezien slagen consumentenboycots vaker wanneer overstappen eenvoudig is.
Economische druk op OpenAI
In zijn column benadrukt Bregman ook de financiële positie van OpenAI.
Volgens hem verwacht het bedrijf dit jaar een verlies van ongeveer 14 miljard dollar. Daarnaast zou het marktaandeel van ChatGPT zijn gedaald van ongeveer 69 procent naar 45 procent in één jaar.
Investeerders kijken daarom nauw naar het aantal betalende gebruikers. Volgens Bregman kan een massale opzegging van abonnementen direct invloed hebben op het vertrouwen van investeerders.
Breder debat over AI-macht
De oproep van Bregman past in een bredere maatschappelijke discussie over de macht van grote AI-bedrijven.
Overheden wereldwijd werken inmiddels aan regelgeving voor kunstmatige intelligentie. In Europa is de AI Act al aangenomen, terwijl in de Verenigde Staten het debat nog sterk gepolitiseerd is.
Critici vrezen dat grote technologiebedrijven te veel invloed krijgen op defensie, veiligheid en politiek. Voorstanders stellen juist dat samenwerking tussen overheid en technologiebedrijven noodzakelijk is om geopolitieke concurrentie met landen zoals China aan te kunnen.
Lees ook
Technologie versus politiek
Bregman benadrukt in zijn column dat hij niet tegen AI-technologie zelf is. Hij gebruikt AI-tools naar eigen zeggen dagelijks in zijn werk.
Zijn kritiek richt zich volgens hem specifiek op de politieke keuzes van OpenAI.
Volgens hem hebben consumenten daarom een eenvoudige manier om invloed uit te oefenen: stoppen met het gebruik van ChatGPT en overstappen naar alternatieven.
Of de boycot daadwerkelijk grote impact zal hebben, moet de komende maanden blijken.
Populair nieuws
AI-bedrijf Databricks investeert in Nederland met grote uitbreiding in Amsterdam
RTL onthult nieuwe Odido-datalekschok: ministers en beveiligde personen staan in de dataset
Van bitcoin mining naar AI: Core Scientific verkoopt 1.900 BTC
Harvard-onderzoeker Hila Lifshitz: “AI wordt overtuigender als je haar tegenspreekt”
Rijksuniversiteit Groningen waarschuwt: ‘Vendor lock-in Big Tech bedreigt digitale autonomie’
Laatste reacties
- fascinerend hoe juist bij Martin (die tegen AI in de rechtszaal staat) de verdenking opduikt.. dat ondermijnt vertrouwen op twee fronten.ai_arjanb11-11-2025
- Waarom geen “safety-by-default” met opt-in voor losser gedrag, plus crisis-detectie en directe verwijzing naar hulpdiensten?martijn_aiz30-10-2025
- voor mij werkt AI het best als snelle “co-pilot” voor analyse, maar de eindbeslissing hoort bij mensen.neuraalnicoy30-10-2025
- Sterk stuk! Dit onderstreept waarom “AI bias” en “betrouwbaarheid van AI” cruciaal zijn voor onderwijs en bedrijfslevenkevinkunstmatigh30-10-2025
- Als D66 de verkenner en mogelijk premier levert, dan wordt de toon technocratisch en pragmatischoptimaliserenotto3230-10-2025
- Interessante scenario-analyse een coalitie met D66, VVD, CDA en JA21 klinkt bestuurbaar, maar ik ben benieuwd hoe ze bruggen slaan op thema’s als stikstof, migratie en klimaatbeleidmachineliefhebber6630-10-2025
- Minder finance studeren dus.victorvirtueel6830-08-2025
- Is dit zoals Midjourney of dall-e?deeplearningdames0330-08-2025
- Google is lekker bezigroosrobotice30-08-2025
- Dit is toch wel kwalijk??intelligenteisa5019-06-2025
Loading