Meta onder vuur na gelekte audio: gebruikte het bedrijf werknemers om AI te trainen vóór massaontslag?

Een gelekte audio-opname van een interne bijeenkomst bij Meta veroorzaakt wereldwijd ophef. In de opname lijkt CEO Mark Zuckerberg uit te leggen dat het bedrijf AI-systemen traint door eigen werknemers te observeren terwijl zij programmeerwerk uitvoeren. De timing zorgt voor extra controverse, omdat Meta vrijwel gelijktijdig ongeveer 8.000 medewerkers ontsloeg als onderdeel van een grootschalige AI-herstructurering.

De audio werd gepubliceerd door vak- en onderzoeksplatform More Perfect Union en verspreidde zich razendsnel via sociale media. Volgens meerdere media, waaronder Reuters, vond de interne bijeenkomst eind april plaats, kort voordat Meta zijn nieuwe ontslagronde aankondigde.

In de opname beschrijft Zuckerberg hoe Meta AI-modellen laat “leren van slimme mensen”. Hij legt uit dat de modellen werknemers observeren tijdens het uitvoeren van programmeer- en engineeringtaken. Volgens hem levert dat betere trainingsdata op dan het inhuren van externe contractanten.

Zuckerberg zegt in de audio onder meer dat de “gemiddelde intelligentie” van Meta-engineers hoger ligt dan die van externe datasets of goedkope AI-trainers. Daardoor zouden de modellen sneller leren coderen en complexe taken uitvoeren. Verschillende media, waaronder Common Dreams en India Today, publiceerden transcripties van die uitspraken.

De kern van de controverse zit niet alleen in het trainen van AI op werknemersdata, maar vooral in de combinatie met de ontslagronde die direct daarop volgde.

Meta bevestigde deze week dat ongeveer 10 procent van het personeelsbestand wordt geraakt door reorganisaties en ontslagen. Tegelijkertijd verplaatst het bedrijf duizenden andere werknemers naar nieuwe AI-projecten en interne automatiseringsteams. Reuters meldde dat ongeveer 7.000 medewerkers intern worden herplaatst naar AI-gerelateerde functies.

Volgens interne memo’s wil Meta agressiever concurreren op het gebied van generatieve AI, AI-agents en automatische softwareontwikkeling. Het bedrijf investeert daarnaast tientallen miljarden dollars in AI-infrastructuur, datacenters en gespecialiseerde chips.

De ontslagen passen binnen een bredere trend in Silicon Valley. Grote technologiebedrijven proberen operationele kosten te verlagen terwijl zij tegelijkertijd enorme bedragen investeren in AI-modellen en rekenkracht.

Binnen Meta ontstond volgens The New York Times en WIRED intern verzet tegen het programma. Medewerkers zouden hebben ontdekt dat hun computeractiviteiten, programmeergedrag en workflows werden gebruikt voor AI-training. Sommige werknemers vrezen dat zij onbewust systemen trainen die uiteindelijk hun eigen functies kunnen automatiseren.

Meer dan duizend werknemers zouden inmiddels een interne petitie hebben ondertekend tegen het gebruik van deze data. Volgens berichten uit de VS hangen in Meta-kantoren zelfs posters die oproepen om het AI-trainingsprogramma stop te zetten.

De situatie raakt een gevoelig maatschappelijk debat: hoeveel werknemersdata mogen bedrijven gebruiken om AI-systemen te bouwen die menselijke arbeid deels vervangen?

De Meta-affaire laat zien hoe snel de relatie tussen AI en werk verandert. Waar AI eerst vooral werd gezien als hulpmiddel voor werknemers, verschuift de focus nu steeds vaker naar automatisering van kenniswerk zelf.

Softwareontwikkeling vormt daarbij een cruciaal strijdtoneel. AI-modellen zoals GitHub Copilot, Gemini en ChatGPT kunnen inmiddels zelfstandig code schrijven, bugs oplossen en softwaredocumentatie genereren. Techbedrijven proberen daarom massaal systemen te bouwen die menselijke engineers gedeeltelijk kunnen vervangen of productiever maken.

Meta lijkt daarin een stap verder te gaan door live werkprocessen van eigen personeel als trainingsbron te gebruiken.

Volgens AI-adviseur Chen Avnery, geciteerd door Common Dreams, gebeurt dit waarschijnlijk bij veel meer bedrijven. “Meta heeft het alleen hardop gezegd,” aldus Avnery.

Naast de ontslagen groeit ook de kritiek op mogelijke werknemerssurveillance. Verschillende media melden dat Meta software gebruikte die muisbewegingen, toetsaanslagen en werkpatronen kon analyseren. Meta heeft nog niet publiekelijk bevestigd welke data exact werden verzameld.

Dat roept juridische en ethische vragen op rond privacy, toestemming en arbeidsrechten. In Europa zouden dergelijke systemen onder strengere regelgeving kunnen vallen, waaronder de AVG en de aankomende Europese AI Act.

Experts verwachten dat deze discussie de komende jaren verder escaleert, zeker nu AI-systemen steeds meer kantoorwerk kunnen automatiseren.

De Meta-onthullingen illustreren een bredere verschuiving binnen de technologiesector. AI wordt niet langer alleen ingezet om werknemers efficiënter te maken, maar steeds vaker om teams kleiner te maken en processen autonoom uit te voeren.

Zuckerberg hintte daar eerder al op tijdens interne vergaderingen. Volgens The Wall Street Journal verwacht Meta dat AI workflows drastisch versnelt, waardoor sommige teams veel minder personeel nodig hebben.

Voor de AI-industrie markeert dit mogelijk een nieuw kantelpunt. Niet alleen fabriekswerk of klantenservice staat onder druk, maar ook hoogbetaalde kennisberoepen zoals softwareontwikkeling.