NWO investeert €14 miljoen in AI, sensoren en medische hightech

De Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek maakt begin 2026 bekend dat het ruim 14 miljoen euro investeert in acht nieuwe hightech-onderzoeksconsortia. De financiering gaat naar projecten die zich richten op extreem gevoelige sensoren, medische technologie en kunstmatige intelligentie (AI).

Een opvallend thema is de samenwerking tussen mens en AI bij failure analysis en risicobeoordeling. De investering moet Nederland helpen om zijn technologische voorsprong in hightech en deeptech te behouden. Dat is te lezen op de website van NWO.

NWO verdeelt het budget binnen een speciaal programma voor ontwikkeling van nieuw hightech onderzoeksgereedschap. De focus ligt niet op losse onderzoeksprojecten, maar op consortia waarin universiteiten, onderzoeksinstellingen en bedrijven samenwerken. Die opzet moet ervoor zorgen dat innovaties sneller vanuit het lab richting praktijk en markt bewegen.

De acht consortia werken aan technologieën die cruciaal zijn voor sectoren als halfgeleiders, gezondheidszorg, ruimtevaart en industrie. NWO benadrukt dat Nederland deze infrastructuur nodig heeft om internationaal relevant te blijven in een wereld waarin technologische concurrentie toeneemt.

Meerdere projecten binnen de consortia gebruiken kunstmatige intelligentie als kerntechnologie. Daarbij gaat het niet alleen om automatisering, maar juist om mens-AI samenwerking. Onderzoekers ontwikkelen systemen waarin AI complexe patronen herkent, terwijl menselijke experts de interpretatie en besluitvorming sturen.

Een concreet voorbeeld is het gebruik van AI bij failure analysis. Dit is het analyseren van waarom systemen of materialen falen. Door AI in te zetten kunnen onderzoekers sneller grote hoeveelheden data doorzoeken, risico’s inschatten en oorzaken voorspellen. Dat is belangrijk voor sectoren waarin fouten grote gevolgen hebben, zoals medische technologie en hightech productie.

Ook risicobeoordeling speelt een rol. AI-modellen helpen bij het inschatten van onzekerheden, terwijl mensen controle houden over ethiek, veiligheid en interpretatie. NWO ziet deze hybride aanpak als essentieel voor verantwoord gebruik van AI in kritieke toepassingen.

Naast AI investeren de consortia zwaar in extreem gevoelige sensoren. Deze sensoren kunnen minimale veranderingen in hun omgeving meten, bijvoorbeeld op het niveau van moleculen of lichtdeeltjes. Zulke technologie is belangrijk voor toepassingen in quantumtechnologie, halfgeleiders en medische diagnostiek.

Op medisch gebied richten verschillende projecten zich op nieuwe behandel- en meetmethoden. Denk aan verbeteringen in dialysetechnologie, beeldvorming en monitoring van patiënten. Door hightech meetapparatuur te combineren met data-analyse willen onderzoekers zorg persoonlijker, nauwkeuriger en efficiënter maken.

De consortia bestaan uit samenwerkingen tussen onder meer technische universiteiten, medische centra en gespecialiseerde bedrijven. Onderzoekers van instellingen als TU Delft, Universiteit Twente, TU Eindhoven, Rijksuniversiteit Groningen en universitaire medische centra spelen een sleutelrol. Bedrijven leveren praktijkkennis en zorgen dat de ontwikkelde technologie aansluit op industriële behoeften.

Volgens NWO versterkt deze aanpak niet alleen de wetenschap, maar ook de Nederlandse hightech-industrie. Door kennis en infrastructuur in eigen land te ontwikkelen, verkleint Nederland zijn afhankelijkheid van buitenlandse technologie.

De investering past binnen bredere Europese ambities om technologisch autonoom te blijven. Hightech onderzoek vraagt om dure en complexe apparatuur. Zonder publieke steun is die infrastructuur voor veel onderzoeksinstellingen onhaalbaar. NWO stelt dat gerichte investeringen nodig zijn om toekomstige doorbraken mogelijk te maken.

Met deze 14 miljoen euro zet NWO in op technologie die zowel economisch als maatschappelijk impact heeft. AI, sensoren en medische innovaties raken aan veiligheid, gezondheid en concurrentiekracht. De komende jaren moet blijken welke concrete toepassingen uit de consortia voortkomen.