Waarom ChatGPT nog steeds moeite heeft met de juiste tijd weergeven

Chatbot ChatGPT blijkt regelmatig de verkeerde tijd of datum te geven. Dat is geen fout, maar zit in de kern van hoe de technologie werkt, meldt The Verge in een recent artikel.

Hoewel ChatGPT indrukwekkend kan converseren en redeneren, heeft het systeem geen ingebouwde toegang tot een echte klok of real-time data. Wanneer je vraagt “Hoe laat is het?”, moet het model gebruikmaken van de data in de omgeving waarin het draait of er expliciet om vragen om een websearch te doen. Zonder die toegang voorspelt het antwoord puur op basis van taalpatronen, met alle onbetrouwbaarheid van dien.

Gebruikers merken dat soms de tijd correct is, soms duidelijk verkeerd, en dat de datum het soms maanden ‘achterloopt’. Het ene moment reageert ChatGPT alsof het vandaag is, het volgende moment geeft het een datum uit het verleden. Dat leidt tot verwarring: waarom weet een computer niet wanneer het is?

Technisch is het mogelijk om een taalmodel toegang te geven tot een klok of real-time database, maar dat brengt complicaties mee. Elke extra real-time update moet meegenomen worden in wat het model “ziet” (de context window). Als je voortdurend tijdinformatie toevoegt, kan dat de prestaties verstoren: het model raakt overbelast met irrelevante data.

Bovendien is de kernfunctie van ChatGPT niet om de wereld te “kennen” zoals een computer dat doet, maar om teksten te genereren op basis van geleerde patronen. Tijd is geen onderdeel van die patronen. Daardoor is ChatGPT feitelijk “tijdblind”.

In sommige versies van ChatGPT, bijvoorbeeld wanneer de gebruiker toestemming geeft voor webtoegang of wanneer de app toegang heeft tot de systeemtijd, kan de tijd wel correct worden weergegeven. Dat laat zien dat het probleem technisch oplosbaar is.

Maar het toevoegen van een permanente kloktoegang vraagt keuzes. Moet het model voortdurend de tijd “meelezen”? Moet dat elke seconde? Dat zou de context kunnen vervuilen, het model verwarren, of de prestaties beïnvloeden. Sommige experts waarschuwen dat zo’n ingebouwde klok het “taal­modelconcept” ondermijnt.

Voor gebruikers is het belangrijk om te weten: ChatGPT is niet geschikt om betrouwbare, actuele tijd of datum op te vragen, tenzij je het expliciet vraagt met een web-zoekopdracht of via een versie van de app die toegang heeft tot systeemdata. Gebruik je het voor planningen, afspraken of deadlines, dan is het veiliger om zelf de klok of kalender te checken.

ChatGPT blijft sterk in taalkundige en redactionele taken, maar zie het niet als een digitale klok of agenda. In die zin is de onbetrouwbare tijd indicatief: de technologie is niet ontworpen om de real-time wereld te volgen, maar om tekst te voorspellen.