Chris Williamson beschuldigt ElevenLabs van het kopiëren van zijn stem

De Britse podcaster Chris Williamson beschuldigt ElevenLabs van het zonder toestemming kopiëren van zijn stem. In een nieuwe video zegt de presentator van Modern Wisdom dat de AI-stem ‘Archer’ zelfs zijn kenmerkende uitspraak nabootst. ElevenLabs schreef hem volgens de video dat een andere stemacteur de stem leverde en dat een technische vergelijking geen sterke overeenkomst liet zien.

Williamson zegt dat Archer inmiddels van het platform is verdwenen. Daarmee heeft hij nog geen antwoord op de vraag hoe de stem tot stand kwam. Zijn verhaal legt een probleem bloot voor makers die met hun stem hun brood verdienen: wat gebeurt er als luisteraars hen herkennen in woorden die ze nooit hebben uitgesproken?

In de video laat de podcaster ook een door video zien die gemaakt is met AI-tools. Je kunt het bijna niet onderscheiden van de echte stem en gelijkenis van Williamson. En daar zit precies het probleem met deepfakes.

Williamson ontdekte de gelijkenis naar eigen zeggen nadat een vriend hem een YouTube-video over de verdwenen vlucht MH370 stuurde. De vriend vroeg of hij de tekst had ingesproken. Dat was niet zo, maar Williamson herkende meer dan een algemeen Brits accent.

Hij wijst op de uitspraak van specifieke woorden en op kleine eigenaardigheden die hij aan zijn jeugd in Noordoost-Engeland overhield. Juist die combinatie maakte de verteller voor hem zo herkenbaar. Later hoorde hij naar eigen zeggen vergelijkbare audio in reclame voor producten die hij niet steunt.

ElevenLabs biedt software die geschreven tekst omzet in gesproken audio. Gebruikers kunnen daarvoor stemmen selecteren of, binnen de voorwaarden van het bedrijf, een eigen stem klonen. In onze uitleg over AI-stemkloning en deepfakes lees je meer over die technologie.

ElevenLabs gaf Williamson volgens de correspondentie die hij in zijn video aanhaalt een andere verklaring. Het bedrijf zou voor Archer hebben samengewerkt met een stemacteur. Ook schreef het te onderzoeken of die acteur misleiding had gepleegd, maar daar op dat moment geen aanwijzingen voor te hebben.

Daarnaast verwees ElevenLabs naar een technische stemvergelijking. Volgens de aangehaalde reactie leverde die een score van 0,28 op. Het bedrijf noemde in diezelfde reactie een score boven 0,7 als grens voor een sterke overeenkomst.

Die getallen zijn geen percentages. De video biedt onvoldoende informatie om de uitvoering en betekenis van de test onafhankelijk te beoordelen. Ook Williamsons herkenning van zijn eigen stem bewijst op zichzelf niet dat ElevenLabs daadwerkelijk zijn opnames gebruikte.

De verwijdering van Archer verklaart de herkomst evenmin. Williamson zegt zelf niet te weten waarom het bedrijf de stem weghaalde. Die stap geldt daarmee niet als een erkenning dat zijn beschuldiging klopt.

Williamson benadrukt dat hij vooral controle wil over wat mensen hem horen zeggen. Een financiële vergoeding zou zijn bezwaar daarom niet wegnemen.

Voor een podcaster kan een herkenbare stem ook een impliciete aanbeveling vormen. Wie denkt een vertrouwde presentator te horen in een advertentie, kan aannemen dat die persoon het product steunt. Daarvoor hoeft zijn naam niet eens in beeld te verschijnen.

Williamson vreest bovendien dat herhaalde confrontaties met zulke audio het vertrouwen in zijn echte werk aantasten. Dat is zijn zorg, geen effect dat de video met onderzoek aantoont. Wel verklaart het waarom hij de kwestie als een aantasting van zijn identiteit beschrijft.

Zijn onzekerheid gaat ook over bewijs. Hij heeft een publiek, zakelijke contacten en toegang tot juridische hulp, maar kan nog steeds niet vaststellen hoe de betwiste stem ontstond. Dat maakt zijn verhaal relevant voor mensen die minder mogelijkheden hebben om een klacht bij een technologiebedrijf onder de aandacht te brengen.

ElevenLabs verbiedt in zijn gebruiksbeleid het zonder expliciete, geïnformeerde toestemming of andere geldige autorisatie klonen of nabootsen van de stem van een levende persoon. Ook misleidende advertenties en het onterecht suggereren van een aanbeveling vallen onder het verbod.

Voor de functie Professional Voice Cloning stelt het bedrijf bovendien dat gebruikers alleen hun eigen stem mogen klonen. Een verificatieproces moet bevestigen dat de stem bij de gebruiker hoort. Die productregel geeft op zichzelf geen uitsluitsel over de totstandkoming van Archer.

De discussie over bescherming speelt al langer. Het Amerikaanse Copyright Office adviseerde op 31 juli 2024 nieuwe federale wetgeving tegen ongeautoriseerde digitale replica’s. Het wees daarbij op gaten in de toenmalige bescherming van onder meer stemmen en uiterlijk. Dat advies is geen oordeel over Williamsons klacht.

Tegelijk kan een digitale stem mensen juist zeggenschap teruggeven. Zo gebruikte barones Jane Campbell een AI-versie van haar eigen stem in het Britse parlement. Bij Williamson blijft de vraag wie kan vaststellen waar een betwiste AI-stem vandaan komt, wanneer de maker en het platform daar verschillende verklaringen voor geven.