
AI helpt mensen sneller informatie vinden, maar veel websites zien de lezer minder vaak terug. Amerikaans onderzoek laat zien dat een AI-samenvatting in Google het aantal klikken naar gewone zoekresultaten fors kan verminderen. Verder deze dinsdag: ontdek welke algoritmes jouw gemeente gebruikt, de Europese regels voor AI met grote gevolgen, oude wiskundenotities en nieuwe reisplannen in Google Maps.
Goedemorgen! Het is dinsdag 17 november 2026. Vandaag kijken we vooral naar één vraag: wat verandert er wanneer AI tussen jou en de oorspronkelijke informatie komt te staan? Dat raakt niet alleen nieuwssites, maar ook gemeenten, onderzoek en de planning van je volgende reis.
Luister naar AI Wereld Vandaag
In de nieuwe aflevering bespreken we de vijf verhalen met voorbeelden en de belangrijkste beperkingen van de onderzoeken.
Volg AI Wereld Vandaag op Spotify of luister via Apple Podcasts. Deze podcast gebruikt een AI-stem.
1. AI geeft een antwoord, maar de website mist de klik
AI Wereld zette maandag verschillende onderzoeken naar zoekgedrag naast elkaar. Volgens een enquête van Pew Research Center had 42 procent van de Amerikaanse volwassenen in februari 2026 weleens een chatbot gebruikt om informatie te zoeken. Dat betekent niet dat 42 procent van alle zoekopdrachten via AI verloopt.
De gevolgen voor websites worden duidelijker in onderzoek naar Googles AI-samenvattingen. Pew volgde in maart 2025 het zoekgedrag van 900 Amerikanen. Bij een zoekpagina mét AI-samenvatting klikten zij in 8 procent van de bezoeken op een gewoon resultaat. Zonder samenvatting was dat 15 procent. Bronlinks ín een AI-samenvatting kregen bij ongeveer 1 procent van de bezoeken een klik.
In een afzonderlijk experiment met meer dan duizend deelnemers daalden de klikken naar onbetaalde websites met bijna 40 procent wanneer Google een AI-antwoord toonde. De onderzoekers vergeleken gebruikers die de samenvattingen wel en niet konden zien.
Dat zijn geen cijfers over een algemene daling van 40 procent bij Nederlandse uitgevers. Het gaat om Amerikaanse onderzoeken met een specifieke meetopzet, uitgevoerd vóór enkele latere veranderingen van Google.
Toch raakt het aan een belangrijke economische vraag. Een journalist onderzoekt een onderwerp en publiceert zijn bevindingen. De zoekmachine presenteert de samenvatting. Als de lezer niet doorklikt, mist de oorspronkelijke website mogelijk advertenties, abonnementen of een nieuwe vaste bezoeker. De informatie blijft nuttig, maar het financiële model achter die informatie kan onder druk komen.
2. Welke algoritmes gebruikt jouw gemeente?
Wil je weten welke systemen worden gebruikt bij een bijstandsaanvraag of een andere gemeentelijke taak? Met de nieuwe handleiding van AI Wereld kun je zelf zoeken in het landelijke Algoritmeregister.
Een concreet voorbeeld is Rechten Rotterdammers. Dat systeem gebruikt vaste beslisregels om een medewerker bij een bijstandsaanvraag te adviseren. Volgens de registratie beslist de medewerker en mag die van het advies afwijken. Het is dus niet hetzelfde als een chatbot die zelfstandig over de uitkering beslist.
De gemeente Kampen heeft juist Schulinck AI geregistreerd, een generatieve AI-assistent voor juridische vragen van medewerkers in het sociaal domein. Ook daar blijft de menselijke medewerker verantwoordelijk voor het uiteindelijke oordeel.
Het register vertelt waarvoor systemen dienen en bij wie je terechtkunt. Maar niet iedere gebruikte toepassing staat erin. Vind je niets bij jouw gemeente, dan betekent dat niet dat zij zonder algoritmes werkt. Kijk ook op de gemeentelijke website of stel een gerichte vraag over jouw dossier.
3. Europa wil dat hoogrisico-AI vooraf op grondrechten wordt getoetst
De Europese Commissie publiceerde op 16 november een conceptvragenlijst voor bepaalde organisaties die AI-systemen met een hoog risico gebruiken. Denk aan toepassingen met grote gevolgen voor werk, krediet of publieke voorzieningen.
Voor organisaties die onder deze verplichting vallen, draait het niet alleen om de vraag of het systeem technisch goed presteert. Zij moeten vooraf beoordelen welke grondrechten geraakt kunnen worden, hoe risico's worden beperkt en wie verantwoordelijk blijft.
De verplichting gaat volgens de Commissie op 2 december 2027 gelden. Het formulier is nog een ontwerp. Tot 15 januari 2027 kan iedereen reageren; organisaties die de vragenlijst willen testen, kunnen zich tot 4 december 2026 aanmelden.
Niet ieder bedrijf dat een chatbot gebruikt hoeft dus meteen zo'n toets te doen. Het gaat om specifieke toepassingen en organisaties onder de Europese AI-verordening. De vragenlijst moet helpen om die verantwoordelijkheid praktisch uit te werken.
4. Claude helpt 663 ideeën uit de notitieboeken van Gödel terugvinden
De Finse logicus Jan von Plato heeft Claude gebruikt bij het onderzoeken van de notitieboeken van Kurt Gödel. Gödel was een invloedrijke wiskundige en logicus, maar een groot deel van zijn aantekeningen stond in een moeilijk leesbaar Duits stenosysteem.
Von Plato leerde dat steno zelf lezen, schreef delen van de zestien werkboeken uit en liet Claude samenhang zoeken tussen de aantekeningen en bestaande literatuur. De inventaris leverde 663 ideeën, resultaten en bewijsschetsen op. Dat zijn niet 663 nieuwe bewezen stellingen: volgens de onderzoeker hielden ongeveer 400 resultaten direct stand bij formele controle, terwijl andere bijstelling vroegen of onjuist bleken.
Eén reconstructie raakt een bekende historische vraag over een bewijs dat Gödel mogelijk al had gevonden voordat een andere wiskundige er bekend mee werd. Een formeel controlesysteem kon de gereconstrueerde stappen toetsen. Of de redenering werkelijk precies zo uit Gödels eigen werk kwam, blijft een vraag voor deskundigen.
Het is een mooi voorbeeld van AI als onderzoekspartner: de mens ontsluit het moeilijke bronmateriaal, een model zoekt verbanden en andere software controleert de logica.
5. Google Maps kan een route met meerdere stops plannen
Google is maandag begonnen met de uitbreiding van Ask Maps in Europa. Via AI kun je een reisplan met meerdere stops laten maken, de route op een kaart bekijken en onderweg iets toevoegen of aanpassen.
Denk aan een stedentrip met musea, een lunchplek en een wandeling. In plaats van losse plekken te verzamelen, helpt Maps je een volgorde kiezen en de reis met actuele gegevens over verkeer en openingstijden te combineren.
De uitrol komt naar ruim dertig Europese landen. De precieze beschikbaarheid verschilt per land en gebruiker. Bovendien beginnen sommige extra mogelijkheden in de Verenigde Staten, zoals het laten zoeken of bellen naar bedrijven voor afspraken. Dat is nog geen algemeen beschikbare Nederlandse functie.
Voor belangrijke afspraken en reserveringen blijft het verstandig de bevestiging van het bedrijf zelf te controleren. Een handig AI-reisplan maakt een gesloten deur niet open.
Blijf bij met AI Wereld Vandaag
Klik jij nog door naar de oorspronkelijke bron wanneer Google of ChatGPT het antwoord al geeft? Laat het weten in de reacties.
Fijne dinsdag!

Robin HeesterOprichter
Robin Heester is mede-oprichter van AI Wereld en heeft door de jaren heen meerdere websites, nieuwsbrieven en magazines opgericht. Hij schrijft over technologie, innovatie en de maatschappelijke impact van nieuwe digitale ontwikkelingen.
Populair nieuws

Nederlandse chipmaker Axelera wil zware AI in bestaande datacenters laten draaien

Zo zoek je op welke algoritmes jouw gemeente gebruikt

EU vraagt reacties op grondrechtentoets voor risicovolle AI-systemen

VS scherpen regels voor AI-chips aan, ook buiten China

AI voorspelt het verhaal van GTA 6: wat gebeurt er met Lucia en Jason?

Alibaba brengt Qwen4-Max uit voor code, documenten en games
Laatste reacties
- Hi! In de eerste zin van het artikel geven we aan dat het gaat om wat Ouders & Onderwijs vindt. Ik denk ook niet dat die organisatie voor alle ouders spreekt.
RobinHeester10-11-2026 - Ik verbaas mij er over, dat het hier gebracht wordt alsof een onbekende organisatie als "ouders & onderwijs". Namens alle ouders spreekt. Ik als ouder van een dichter op de basisschool en persoonlijk zeer ervaren met AI, ben er op tegen dat AI op de basisschool aanwezig is. Ik deel de mening van deze organisatie dan ook helemaal niet en ondersteun het verbod volledig.wwigman10-11-2026
- Haha! Je bent gelukkig niet de enige hoor. Wel een van de weinige die reageert. :)
RobinHeester30-09-2026 - Toch wel leuk wat je in elkaar hebt gezet🙃 volgens mij ben ik de enige lezer!Cas.v28-09-2026
- Kan inderdaad allebei waar zijn
RobinHeester09-09-2026 - De Chinese AGI is een bedreiging voor de westerse democratie? En een US AGI niet? Er is nauwelijks meer sprake van democratie in de US. Ik vraag me af of het iets uitmaakt waar de eerste AGI het ‘levenslicht’ ziet. Op het moment dat een AGI werkt trekt het zich waarschijnlijk niets aan van locatie en onttrekt het zich aan iedere controle. Hoe een AGI gaat acteren is een filosofische (of Darwinistische?) vraag. Zo lang als een AGI mensen nodig heeft zal ze deze gebruiken, daarna…markvanbijnen09-09-2026
- Wie zijn die experts die dat beweren??Cas.v09-09-2026
- Is volgens X zelf aan de hand https://x.com/GlobalAffairs/status/2093130747796148634
RobinHeester29-08-2026 - Wapeniseert?? Dit is een erg onbetrouwbaar bericht. Niet alleen slecht vertaald, maar ook niet controleerbaar.Cas.v28-08-2026
- Niet mijn observatie dat de toeleveringsaanvoer stabiliseert.Cas.v26-08-2026