Naar inhoud springen

Tweede Kamer wil betere bescherming voor kunstenaars die met AI te maken krijgen

Nieuws
bijgewerkt om
Een open tube kobaltblauwe verf, een brede kwast en onbeschreven schildersdoeken op een warme houten ateliertafel.
AI-illustratie, AI Wereld.
De Tweede Kamer wil kunstenaars beter beschermen tegen generatieve AI. Ze vraagt het kabinet uit te zoeken hoe dat kan. De Kunstenbond moet meepraten. De bond wil dat makers zelf beslissen over het gebruik van hun werk en daar een vergoeding voor kunnen krijgen.
Een meerderheid stemde op 17 november voor de gewijzigde motie van SP-Kamerlid Sandra Beckerman. De eerste versie vroeg het kabinet de ideeën van de Kunstenbond om te zetten in beleid. Die opdracht staat niet meer in de tekst. Eerst volgen onderzoek en gesprekken. Daarna kiest het kabinet welke stappen het wil zetten.

Wat kunstenaars zelf willen bepalen

De Kunstenbond wil volgens het pamflet Zonder makers geen AI dat makers zelf mogen kiezen of bedrijven hun werk voor AI gebruiken. Volgens de bond moet dat ook gelden voor hun stem, hun gezicht en hun bewegingen. Denk aan een tekenaar die zijn werk online deelt. Een bedrijf kan die tekeningen gebruiken om AI te trainen. Bij een stemacteur kan software de stem nadoen.
Die tweede vraag werd concreet toen podcasthost Chris Williamson ElevenLabs beschuldigde van het kopiëren van zijn stem. Het gaat om zijn beschuldiging. Die maakt de vraag achter het verzoek van de Kamer concreet. Mag een bedrijf een stem nadoen die mensen herkennen?

Een vergoeding vraagt om inzicht in het gebruik

De Kunstenbond wil een heffing voor AI-bedrijven die werk van kunstenaars gebruiken. De bond wil het geld centraal verdelen onder makers die er recht op hebben. Bedrijven moeten volgens de bond ook laten zien met welk werk ze hun AI trainen. Anders weten makers vaak niet of ze recht hebben op geld. Soms hebben meer partijen rechten op hetzelfde werk. Denk aan een muziekstuk en een opname van dat stuk. Een regeling moet dan bepalen wie geld krijgt.
Voor bedrijven die AI-modellen voor veel taken maken, gelden al Europese regels over auteursrechtbeleid en trainingsmateriaal. De AI-verordening vraagt om een openbaar overzicht van de data waarmee een bedrijf zijn model heeft getraind. Daarin staan bronnen en grotere verzamelingen. Een tekenaar kan uit zo’n lijst vaak niet afleiden of één bepaalde tekening is gebruikt.
Het Europees Parlement zette eerder dit jaar met een initiatiefverslag over AI en auteursrecht druk op de Europese Commissie om makers meer grip te geven. Het kabinet moet nog met de Kunstenbond praten. Het moet daarbij bepalen wat Nederland zelf kan regelen voor kunstenaars en wat de EU beter kan regelen.

De gesprekken komen boven op bestaand advies

De Raad voor Cultuur keek eerder naar de invloed van AI op het werk en de vrijheid van makers. De raad wil dat makers mee kunnen denken als bedrijven nieuwe tools bouwen. Een kunstenaar kan zelf voor AI kiezen bij een project. Die wil soms ook kunnen beslissen over het gebruik van het resultaat door anderen.
In de AI-koers die het kabinet begin november presenteerde besteedde het kabinet al aandacht aan de kunstsector. De Kamer wil nu dat de Kunstenbond mee kan praten over het onderzoek. Het kabinet moet ook de ideeën van de bond bekijken. De Kamer gaf het kabinet geen einddatum voor een voorstel over toestemming, geld of de verdeling daarvan.
loading

Populair nieuws

Laatste reacties

Loading