Zonder AI geen promotie en geen duidelijk kostenplaatje: bedrijven worstelen met het bijhouden van AI-gebruik

Toen Accenture-CEO Julie Sweet haar medewerkers vertelde dat het beheersen van AI-tools voortaan een voorwaarde is om carrière te maken bij het adviesconcern, was dat een duidelijk signaal hoe serieus corporate America kunstmatige intelligentie neemt. Maar terwijl bedrijven haastig AI in hun processen verweven, laat een nieuwe enquête een opvallende paradox zien: de meeste organisaties weten nauwelijks hoeveel AI ze daadwerkelijk gebruiken of wat het hun kost.

Volgens een KPMG-enquête, aangehaald door de Wall Street Journal, zegt slechts 26 procent van de bedrijven een volledig beeld te hebben van hun AI-kosten, heeft 50 procent beperkte zichtbaarheid en meldt 22 procent helemaal geen zicht. De bevindingen onthullen een groeiende kloof tussen het tempo van AI-adoptie en de financiële beheersing die bedrijven hebben om dit te sturen.

De kern van de uitdaging ligt in een fundamentele verschuiving in hoe AI-leveranciers hun producten prijzen. De sector beweegt weg van voorspelbare, vaste softwareabonnementen naar gebruiksgebaseerde tarieven die worden gemeten in tokens, de basiseenheid van AI-rekenwerk.

Voor CFO’s die gewend zijn aan vaste techbudgetten ontstaat daarmee een kostenstructuur die zowel volatiel is als lastig te voorspellen.

Het probleem wordt groter zodra bedrijven AI-gedreven workflows opschalen. Affirm, de financiële dienstverlener, merkte dit toen het in het kwartaal tot maart het aandeel door AI-agents geschreven code fors opvoerde.

Financieel directeur Rob O'Hare vertelde de WSJ dat het bedrijf vrijwel van de ene op de andere dag een sprong in tokenverbruik zag. Om grip te houden, monitort Affirm AI-gebruik nu bijna in real time en houdt het wekelijks kostenreviews met het leadershipteam – een niveau van financiële waakzaamheid dat de meeste bedrijven nog moeten opbouwen.

Zelfs waar bedrijven AI-tools implementeren, is er geen garantie dat medewerkers ze blijven gebruiken. Reckitt, de Britse consumentengoederenreus, rolde 12 AI-oplossingen uit voor het marketingteam, om te zien dat het gebruik na enkele weken scherp daalde toen men terugviel op vertrouwde werkwijzen. CFO Shannon Eisenhardt vertelde de WSJ dat het bedrijf nu kritisch bekijkt hoe medewerkers met AI omgaan en de uitgaven bijstuurt waar adoptie stokt.

De gevolgen gaan verder dan weggegooid abonnementsgeld. Reckitt ontdekte ook dat een van zijn marketing-AI-tools onnauwkeurige en ontoereikende data genereerde, wat het bedrijf ertoe bracht de uitrol te vertragen. Eisenhardt erkende dat deze vertraging de verwachte besparingen verder naar achteren schuift, waardoor de rendementen op AI-investeringen trager binnenkomen dan gepland.

De KPMG-resultaten komen op een cruciaal moment. Bedrijfsinvesteringen in AI versnellen, en leveranciers ontwerpen steeds vaker prijsmodellen die zwaar gebruik belonen en het financiële risico nadrukkelijk bij de enterprise-klant leggen. Voor bedrijven die niet zien waar AI wordt ingezet, hoeveel er wordt verbruikt of of het werkelijk waarde oplevert, is dat risico blind vliegen.

De opdracht van Sweet bij Accenture – gebruik AI of mis je promotie – onderstreept de urgentie waarmee bedrijven adoptie willen aanjagen. Maar de KPMG-enquête suggereert dat de moeilijkere taak niet is om medewerkers AI te laten gebruiken, maar om de financiële infrastructuur te bouwen die zichtbaar maakt wat dat gebruik daadwerkelijk betekent voor de winstgevendheid.