ASML-topman steunt EU-pakket voor technologische soevereiniteit, maar waarschuwt Brussel tegen micromanagement van de industrie

ASML-topman Christophe Fouquet verwelkomde het grootschalige pakket voor technologische soevereiniteit van de Europese Commissie als “een belangrijke stap vooruit”, maar waarschuwde tegelijk voor overmatige complexiteit en te veel directe bemoeienis van de Commissie bij het sturen van wat hij “strategische projecten” noemt — beslissingen die volgens hem primair door de behoeften van de industrie gedreven moeten blijven.

In een LinkedIn-bericht schreef Fouquet dat ASML “alle acties verwelkomt die het Europese technologie-ecosysteem versterken,” en voegde hij eraan toe dat “doortastend en tijdig handelen cruciaal is om Europa’s toekomstige concurrentiekracht, geopolitieke slagkracht en relevantie veilig te stellen.” Ook prees hij de benoeming van Jim Hagemann Snabe tot Special Envoy, die hij omschreef als een innovatieleider met “zowel het mandaat als de middelen om de ambities van de EU waar te maken.”

De Europese Commissie heeft het European Technological Sovereignty Package gepresenteerd, een mijlpaal van wetgevende en strategische maatregelen die een fundamentele koerswijziging markeren in hoe de EU haar digitale toekomst benadert. Het pakket pakt Europa’s afhankelijkheid van buitenlandse leveranciers aan op het gebied van halfgeleiders, cloud computing en kunstmatige intelligentie.

Het pakket omvat vier onderdelen: twee wetsvoorstellen — de Chips Act 2.0 en de Cloud and AI Development Act (CADA) — naast een Open Source-strategie en een Strategische Routekaart voor Digitalisering en AI in de energiesector.

De herziene Chips Act verlegt de focus van het bouwen van fabrieken naar het creëren van vraag naar in Europa geproduceerde chips, met prioriteit voor halfgeleidercapaciteit van de volgende generatie die specifiek is ontworpen voor AI-werkbelastingen.

CADA vormt het hart van het pakket en introduceert één EU-brede soevereiniteitskader voor cloud- en AI-diensten, met als doel de datacentercapaciteit in Europa in vijf tot zeven jaar te verdrievoudigen. De urgentie is zichtbaar in de markt: de Amerikaanse aanbieders AWS, Microsoft Azure en Google Cloud zijn momenteel goed voor ongeveer 70 procent van de Europese cloudmarkt.

Hoewel hij in grote lijnen positief is, maakte Fouquet een scherp onderscheid tussen waar de Commissie op de goede weg is en waar het risico op misstappen ligt. Hij prees de verschuiving naar vraaggestuurde beleidsvorming in plaats van aanbodinterventies als de juiste basis om Europa’s technologie-ecosysteem te versterken en een gunstig ondernemingsklimaat voor de hightechindustrie te creëren.

Tegelijk uitte hij zorgen over voorstellen voor substantiële betrokkenheid van de Commissie bij de selectie en monitoring van strategische projecten.

“We moeten het risico op overcomplicatie en bureaucratie vermijden en vertrouwen op expertise uit de private sector,” schreef hij, waarbij hij benadrukte dat strategische projecten “in de kern moeten aansluiten op de behoeften van de industrie.”

Ondanks die kanttekeningen bleef Fouquet constructief. Hij sprak het vertrouwen uit dat voortgezet overleg met de Commissie deze zorgen kan adresseren en uiteindelijk zal leiden tot “een sterkere Europese technologiesector binnen robuuste mondiale waardeketens.”

Voor Europese bedrijven biedt het pakket aanzienlijke kansen — voorkeursbehandeling bij overheidsopdrachten, investeringssteun en een regelgevend kader dat bewust ruimte maakt voor Europese alternatieven. Voor Amerikaanse hyperscalers en niet-EU-techbedrijven introduceert het maatregelen met nieuwe nalevingsplichten en mogelijke marktbeperkingen, vooral in gevoelige sectoren.

De soevereiniteitsrisicobeoordelingen onder CADA kunnen feitelijk een tweedelige cloudmarkt in Europa creëren: één voor soevereine, Europees gecontroleerde aanbieders en één voor buitenlandse spelers die enkel in omgevingen met lager risico worden toegelaten.

De wetsvoorstellen — CADA en Chips Act 2.0 — moeten nu door het Europees Parlement en de lidstaten worden goedgekeurd, een traject dat jaren kan duren voordat volledige handhaving werkelijkheid wordt.

Toch markeert het pakket een duidelijke koerswijziging in het Europese beleid: van een Unie die vooral bekendstond als technologieregulator naar een Unie die claimt technologie te bouwen. Wil die ambitie slagen, dan kan Brussel de stemmen van Fouquet en andere industriefiguren — die de richting steunen maar vasthouden aan de leidende rol van het bedrijfsleven — niet negeren.