AI en je gegevens: hoe je nieuwe technologie kunt gebruiken zonder de controle te verliezen

De toenemende invloed van kunstmatige intelligentie op ons leven zorgt ervoor dat veel mensen zich zorgen maken over de hoeveelheid verzamelde persoonlijke gegevens en de manier waarop deze worden gebruikt. Het is tegenwoordig heel gewoon dat alledaagse tools de informatie die je verstrekt verzamelen en analyseren, vaak zonder dat je je volledig bewust bent van de omvang ervan. In zo'n omgeving proberen mensen manieren te vinden om hun privacy te behouden.

Sommigen kiezen ervoor om bepaalde platforms te mijden. Anderen zoeken naar tools die extra bescherming bieden. Een optie is het gebruik van een VPN, die je internetactiviteit maskeert door je IP-adres te verbergen en je verbinding via privéservers te leiden. Dit kan helpen om de hoeveelheid informatie die AI-systemen of websites over je activiteiten kunnen verzamelen te verminderen.

Maar wat is een VPN? Dit is een tool waar veel mensen van hebben gehoord, maar niet iedereen begrijpt volledig hoe het werkt of waarom het belangrijk is. Als het correct wordt ingezet, kan het helpen om een beetje meer afstand te creëren tussen je gegevens en de bedrijven die ze willen verzamelen.

Systemen die werken met AI worden getraind met behulp van grote hoeveelheden data. Deze systemen worden nauwkeuriger door te leren van echte input. Veel AI-platforms verzamelen de gegevens die je rechtstreeks deelt, zoals wat je typt, zegt of uploadt. Sommige halen ook gegevens uit openbare content die op internet te vinden is. Zodra de gegevens in het systeem zitten, worden ze onderdeel van het trainingsmateriaal voor toekomstige updates en nieuwe tools.

Als je iets in een chatbot hebt getypt of hebt gezocht naar een nummer of een aanbeveling voor een programma, kan die input het systeem hebben geholpen te verbeteren. Deze interacties lijken vaak klein, maar na verloop van tijd worden ze onderdeel van een veel grotere set patronen die AI gebruikt om te voorspellen wat mensen willen.

Dit wordt niet altijd duidelijk uitgelegd door de bedrijven achter de tools. Sommige nemen een algemene opmerking op in hun privacybeleid, maar de details blijven vaak vaag. Er zijn bekende voorbeelden van platforms die gebruikersinformatie langdurig bewaren nadat gebruikers de dienst niet meer gebruiken.

Sommige blijven persoonlijke gesprekken of geüploade bestanden opslaan om betere modellen te bouwen. Zonder een duidelijke manier om dit te traceren, hebben mensen slechts gedeeltelijke controle.

Hoewel veel mensen AI associëren met slimme assistenten of chatbots, gebeurt een groot deel van het werk achter de schermen. Voorspellende systemen worden gebruikt op sociale media, bij webshops en in mobiele apps om te raden wat je wilt kopen.

Ze zijn gebaseerd op het continu verzamelen van gegevens over je acties, inclusief dingen die je misschien niet eens opmerkt. Elke keer dat je scrollt, klikt of pauzeert, draagt ​​dit bij aan het opbouwen van een gedetailleerd profiel.

Zo houden webshops bijvoorbeeld bij wat je in je winkelmandje plaatst. Als je de webshop verlaat zonder iets te kopen, worden die gegevens opgeslagen en later gebruikt om herinneringen te sturen of vergelijkbare artikelen voor te stellen.

Websites gebruiken vaak cookies en onzichtbare trackingpixels die je volgen op andere pagina's. Hierdoor kunnen bedrijven je interesses matchen in verschillende apps en op verschillende apparaten. Dus als je in de ene app naar schoenen zoekt, zie je mogelijk advertenties voor die schoenen in een andere app. Deze methoden zijn niet altijd even duidelijk, maar ze helpen AI-systemen sneller te leren.

Sommige platforms bieden privacyinstellingen die beloven je meer controle te geven. Denk hierbij aan knoppen om je af te melden of verzoeken om gegevens te downloaden. Maar in werkelijkheid werken deze tools niet altijd zoals mensen verwachten. Zelfs als je je afmeldt voor één soort gegevensverzameling, kan het platform nog steeds andere soorten gegevens verzamelen. Zodra de gegevens zijn verzameld, worden ze vaak opgeslagen of gedeeld op manieren die de gebruiker niet kan volgen.

Bijvoorbeeld, slimme luidsprekers en fitnesshorloges luisteren de hele dag naar signalen. Ze verzamelen biometrische gegevens zoals hartslag, spraakopnames of beweging. Zelfs als het apparaat niet actief reageert, kan het nog steeds gegevens naar de cloud sturen. Dit soort passieve tracking geeft AI-systemen constant toegang tot updates over je routine.

Een zorgwekkend geval was toen gebruikers ontdekten dat hun apparaten gesprekken opnamen, zelfs zonder duidelijke opdracht. Hoewel bedrijven beweerden dat deze opnames per ongeluk waren gemaakt, vonden ze wel degelijk plaats. Dit heeft geleid tot groeiende twijfel over hoeveel controle gebruikers daadwerkelijk hebben.

Hoewel het misschien niet mogelijk is om alle gegevensverzameling te vermijden, is het wel mogelijk om AI-tools te gebruiken zonder meer weg te geven dan nodig is. De eerste stap is weten welke informatie je niet moet delen. Typ niets in een chatbot dat je niet openbaar zou maken. Dit omvat je volledige naam, adres, werkgegevens of accountinformatie. AI-tools zijn niet gemaakt om te vergeten en er is geen gemakkelijke manier om iets te verwijderen als het eenmaal is gedeeld.

Voeg je volledige geboortedatum of huisadres niet toe aan een chatbotvraag. Die gegevens kunnen worden opgeslagen of later worden bekeken. Een ander voorbeeld is het uploaden van privédocumenten om hulp te krijgen bij het samenvatten ervan.

Lees ten slotte de gebruiksvoorwaarden van de tools die je gebruikt. Sommige tools geven je de mogelijkheid om te beperken hoe je gegevens worden gebruikt, terwijl andere die optie niet bieden. Het is niet altijd duidelijk, maar begrijpen waar je informatie naartoe gaat, is een manier om te voorkomen dat je meer prijsgeeft dan je van plan was.