AI-investeringen VS stuwen Amerikaans handelstekort naar record van 1,2 biljoen dollar

vrijdag, 20 februari 2026 om 11:32

In 2025 heeft AI-investeringen VS het Amerikaanse handelstekort naar een historisch record van 1,2 biljoen dollar gestuwd. Dat blijkt uit nieuwe handelscijfers en een analyse van BNR-huiseconoom Han de Jong. Nog nooit eerder had één sector zo’n directe invloed op de totale handelsbalans van de Verenigde Staten.

Het tekort ontstond doordat de Verenigde Staten fors meer goederen importeerden dan exporteerden. Opvallend is dat de stijging grotendeels samenhangt met explosieve investeringen in kunstmatige intelligentie.

AI-investeringen VS veroorzaken recordtekort

Volgens Han de Jong is de impact uitzonderlijk. Vanuit macro-economisch perspectief zag hij nog nooit dat investeringen in één sector zo snel zulke grote handelsverschuivingen veroorzaakten.

De Verenigde Staten importeren massaal halfgeleiders, AI-chips en datacentercomponenten. Vooral de handelsrelatie met Taiwan valt op. Het tekort met Taiwan is in één jaar tijd verdubbeld. Dat is direct te koppelen aan de vraag naar geavanceerde chips voor kunstmatige intelligentie.

Een handelsbalans meet het verschil tussen export en import. Een tekort betekent dat een land meer goederen koopt dan verkoopt. In dit geval gaat het vooral om:

Geavanceerde AI-processors
Datacenterhardware
Halfgeleiders
Hightech productiematerialen

De importgroei overstemt het effect van eerdere handelsmaatregelen.

Importheffingen Trump dempen China-effect

In april 2025 voerde president Donald Trump nieuwe importheffingen in. Hij wilde het Amerikaanse handelstekort verkleinen. Die strategie had gedeeltelijk effect.

Het handelstekort met China daalde met ongeveer een derde. Ook de import van voertuigen nam met circa 15 procent af.

Toch bleef het totale tekort stijgen. De reden is simpel. AI-investeringen groeiden sneller dan de daling van andere importstromen.

Dit onderstreept hoe sterk kunstmatige intelligentie inmiddels verweven is met geopolitiek, industriebeleid en wereldhandel.

Economische kracht of risico op overcapaciteit

De economische gevolgen zijn dubbel. Enerzijds kan de focus op AI de productiviteit van de Amerikaanse economie structureel verhogen. Productiviteit betekent dat bedrijven met dezelfde hoeveelheid arbeid meer output produceren. Dat versterkt economische groei.

Anderzijds bestaat het risico op overinvestering. Wanneer bedrijven te veel datacenters bouwen of te veel chips inkopen, kan overcapaciteit ontstaan. Dat kan later tot prijsdruk en correcties leiden.

Toch verwacht De Jong dat de productiviteitswinst waarschijnlijk groter zal zijn dan het risico op een implosie. Het handelstekort weerspiegelt volgens hem vooral investeringskracht.

In die lezing is het recordtekort geen teken van zwakte, maar van strategische herpositionering richting AI-dominantie.

Nederland opvallend groot tekort met VS

Voor Nederland heeft de ontwikkeling een bijzondere dimensie. In 2025 had geen enkel land een groter tekort met de Verenigde Staten dan Nederland. Het Nederlandse tekort liep op tot 60 miljard dollar, tegenover 54 miljard dollar in 2024. Ter vergelijking: het Verenigd Koninkrijk volgt met 32 miljard dollar.

Nederland behoort tot een kleine groep landen waarmee de VS een handelsoverschot heeft. Binnen die groep is het Nederlandse tekort het grootst.

Dat roept vragen op over:

Nederlandse afhankelijkheid van Amerikaanse technologie
De rol van Nederland als doorvoerland
Europese positie in de wereldwijde AI-keten

Voor het Nederlandse bedrijfsleven en beleidsmakers is dit relevant. De AI-investeringen in de VS versterken de Amerikaanse technologische voorsprong. Tegelijkertijd vergroten ze de importafhankelijkheid van strategische technologie.

AI als geopolitieke handelsmotor

De cijfers tonen een bredere trend. Kunstmatige intelligentie fungeert niet langer alleen als innovatieveld. Het is een geopolitieke handelsmotor geworden.

Landen investeren massaal in chipproductie, datacenters en AI-infrastructuur. Dat verschuift handelsstromen en beïnvloedt internationale machtsverhoudingen.

Voor Nederland betekent dit dat AI-beleid niet los kan worden gezien van handelsbeleid. De mondiale AI-wedloop vertaalt zich direct in handelsbalansen, investeringsstromen en industriële strategie.

Het Amerikaanse recordtekort van 1,2 biljoen dollar markeert daarmee meer dan een statistisch hoogtepunt. Het toont hoe één technologie de wereldhandel structureel kan herschikken.