AI Overviews van Google maken het makkelijker voor oplichters

dinsdag, 17 februari 2026 om 19:39

AI Overviews van Googles maken het makkelijker voor oplichters

Google’s AI Overviews scam risico groeit nu gebruikers wereldwijd melden dat de nieuwe AI-samenvattingen in Google Search hen naar frauduleuze telefoonnummers en nepwebshops leiden. De functie, die bovenaan zoekresultaten automatisch een AI-antwoord toont, moet tijd besparen. In de praktijk blijkt dat criminelen de onderliggende bronnen manipuleren om misleidende informatie in die samenvatting te krijgen.

Cybersecurity-experts waarschuwen dat dit geen theoretisch probleem is. Het gaat om concrete gevallen waarin consumenten geld verloren of persoonlijke gegevens deelden via nep-supportlijnen.

Wat zijn Google AI Overviews precies

Google introduceerde AI Overviews als onderdeel van zijn vernieuwde zoekmachine. De functie gebruikt generatieve kunstmatige intelligentie om meerdere webpagina’s samen te vatten tot één direct antwoord bovenaan de pagina.

De technologie werkt vergelijkbaar met chatbots. Het systeem analyseert publieke webbronnen en formuleert daaruit een samenvattend antwoord. Dat klinkt efficiënt, maar het model controleert niet zelfstandig of een bron officieel of betrouwbaar is.

Hier zit het risico.

Hoe criminelen AI-samenvattingen misbruiken

Oplichters plaatsen bewust verkeerde informatie op relatief onbekende websites, forums of nep-reviewpagina’s. Denk aan:

Valse klantenservicenummers van luchtvaartmaatschappijen
Nep-contactgegevens van banken
Frauduleuze retouradressen van webshops
Nep-IT-support voor populaire software

Wanneer het AI-systeem deze informatie oppikt, kan het die opnemen in de AI Overview. De gebruiker ziet vervolgens bovenaan Google een ogenschijnlijk betrouwbaar antwoord.

Omdat veel mensen het bovenste zoekresultaat automatisch vertrouwen, ontstaat een nieuw aanvalsvlak: AI-geoptimaliseerde phishing.

Internationale media, waaronder Wired, beschrijven hoe gebruikers daadwerkelijk bij scammers uitkwamen via deze route.

Waarom dit ook in Nederland relevant is

Nederland kent al jaren een stijging in phishing en digitale fraude. Volgens cijfers van de politie en de Fraudehelpdesk lopen de schadebedragen jaarlijks in de tientallen miljoenen euro’s.

AI-gegenereerde zoekantwoorden en samenvattingen kunnen deze trend versterken. Vooral kwetsbare groepen lopen risico:

Ouderen die zoeken naar klantenservice
Studenten die goedkope webshops zoeken
Kleine ondernemers die snel support nodig hebben
Reizigers die last minute contact zoeken met airlines

Als AI Overviews verkeerde informatie tonen bij zoekopdrachten als “klantenservice bank bellen” of “annuleren vlucht telefoonnummer”, dan kan dat direct financiële gevolgen hebben.

Waarom AI dit probleem versterkt

Traditionele zoekresultaten tonen meerdere links. Gebruikers vergelijken die meestal. AI Overviews presenteren één geconsolideerd antwoord. Dat vergroot het gevoel van autoriteit.

Generatieve AI werkt bovendien probabilistisch. Dat betekent dat het systeem voorspelt wat waarschijnlijk een goed antwoord is. Het verifieert geen feiten zoals een menselijke redacteur dat doet.

Hierdoor ontstaat een spanningsveld tussen snelheid en betrouwbaarheid.

Zo blijf je veilig bij AI-zoekresultaten

Gebruikers kunnen zich beschermen met een aantal eenvoudige stappen:

Controleer altijd de officiële website. Typ zelf het webadres van het bedrijf in plaats van alleen het telefoonnummer uit de AI-samenvatting te gebruiken.
Bel nooit direct via een nummer uit een AI Overview. Vergelijk het nummer met dat op de officiële contactpagina.
Wees alert op betaalverzoeken. Legitieme klantenservices vragen nooit om directe betalingen via cadeaubonnen, cryptovaluta of betaalverzoeken.
Gebruik meerdere bronnen. Scroll voorbij de AI Overview en bekijk de reguliere zoekresultaten.

De kernregel blijft: snelheid mag nooit belangrijker zijn dan verificatie.

Reputatierisico voor Google

Voor Google staat meer op het spel dan gebruikersveiligheid alleen. De zoekmachine is gebouwd op vertrouwen. Als AI-samenvattingen structureel onbetrouwbaar blijken, kan dat reputatieschade veroorzaken.

Google geeft aan dat het spam- en misbruikdetectie voortdurend verbetert. Toch laat deze ontwikkeling zien dat generatieve AI nieuwe beveiligingsvraagstukken introduceert die verder gaan dan traditionele zoekalgoritmes.

Conclusie

AI Overviews maken zoeken sneller. Ze maken het internet niet automatisch veiliger.

De combinatie van generatieve AI en bestaande scam-technieken creëert een nieuw risico dat ook Nederland raakt. Gebruikers moeten kritischer worden. Technologiebedrijven moeten transparanter zijn over beperkingen.

AI is krachtig. Maar zonder digitale waakzaamheid blijft de mens de laatste beveiligingslaag.