AI zorgt voorlopig voor méér banen, blijkt uit onderzoek van de ECB

Kunstmatige intelligentie wordt gezien als de grote disrupter van de arbeidsmarkt. Nieuw onderzoek van de Europese Centrale Bank (ECB) laat echter een ander beeld zien. Bedrijven die AI gebruiken, zijn juist vaker op zoek naar nieuw personeel.

De ECB ondervroeg ongeveer 5.000 Europese bedrijven om te onderzoeken hoe AI-investeringen hun personeelsbeleid beïnvloeden. De conclusie voor de korte termijn is duidelijk: organisaties die van plan zijn om in AI te investeren verwachten vaker hun personeelsbestand uit te breiden dan bedrijven die geen AI-plannen hebben.

Volgens de ECB is er geen significant verschil in het aantal banen dat wordt gecreëerd of verloren tussen bedrijven die AI gebruiken en bedrijven die dat nog niet doen. Maar zodra bedrijven zijn opgesplitst op basis van de intensiteit van AI-gebruik, ontstaat een opvallend patroon.

Bedrijven die AI frequent en intensief inzetten hebben ongeveer vier procent meer kans om extra personeel aan te nemen dan bedrijven die AI slechts sporadisch gebruiken.

Dat lijkt paradoxaal: een technologie die bedoeld is om werk te automatiseren, zorgt voorlopig juist voor meer werk. Volgens de onderzoekers kan dat verschillende oorzaken hebben.

Ten eerste moeten bedrijven nieuwe technologieën ontwikkelen, implementeren en beheren. Dat vraagt om extra specialisten, zoals data-analisten, AI-ontwikkelaars en IT-experts. Daarnaast behouden veel organisaties hun bestaande productieprocessen terwijl ze AI experimenten opstarten, waardoor het personeelsbestand tijdelijk groeit.

Ook kan AI bedrijven helpen sneller te groeien, waardoor er juist meer vraag ontstaat naar personeel.

De ECB benadrukt dat het huidige beeld geen constante is. In de komende jaren kan automatisering alsnog leiden tot een verschuiving in de arbeidsmarkt.

Ander onderzoek van het Duitse ifo-instituut laat zien dat veel bedrijven daar al rekening mee houden. In dat onderzoek verwacht 27 procent van de Duitse bedrijven dat AI uiteindelijk zal leiden tot banenverlies. Slechts vijf procent denkt dat AI juist extra banen zal creëren.

Het verschil tussen beide onderzoeken zit vooral in de tijdshorizon. Waar de ECB kijkt naar de huidige impact van AI, richt het ifo-onderzoek zich op een periode van ongeveer vijf jaar vooruit.

De bevindingen suggereren dat AI zich nog grotendeels in een experimentele fase bevindt. Veel organisaties testen toepassingen, bouwen infrastructuur en zoeken naar manieren om AI in hun bestaande processen te integreren.

In die fase zorgt de technologie eerder voor nieuwe rollen en extra investeringen dan voor grootschalige automatisering.

Pas wanneer AI-systemen stabieler worden en bedrijven hun processen volledig herinrichten rond automatisering, kan het effect op werkgelegenheid veranderen. Voorlopig lijkt AI in Europa echter eerder een motor voor groei dan een banenvernietiger.