Anthropic weigert Pentagon en trekt aan de bel over defensiecontract

vrijdag, 27 februari 2026 om 6:55

Het Amerikaanse AI-bedrijf Anthropic heeft deze week publiekelijk het “laatste aanbod” van het Amerikaanse ministerie van Defensie afgewezen. CEO Dario Amodei verklaarde donderdag dat er “vrijwel geen vooruitgang” is geboekt in de onderhandelingen over AI-veiligheidsvoorwaarden. Daarmee escaleert het conflict tussen een van de belangrijkste AI-ontwikkelaars ter wereld en het Pentagon.

De inzet is hoog. Het gaat om een defensiecontract ter waarde van honderden miljoenen dollars, waarbij het AI-model Claude mogelijk wordt ingezet voor militaire toepassingen. Dat is te lezen bij verschillende Amerikaanse media.

Conflict over AI-veiligheidswaarborgen

Het geschil draait om de voorwaarden waaronder Claude mag worden gebruikt. Anthropic stelt dat het bedrijf fundamentele veiligheidsbeperkingen wil handhaven, waaronder:

Geen inzet in autonome wapensystemen zonder menselijke controle
Geen toepassingen voor massale binnenlandse surveillance
Duidelijke grenzen bij inzet in levensbedreigende besluitvorming

Het Pentagon verlangt volgens Amerikaanse media een formulering waarbij het model mag worden gebruikt voor “alle wettige militaire toepassingen”. Defensiefunctionarissen zouden het voorstel als een eindbod hebben gepresenteerd.

Amodei reageerde scherp. Hij stelde dat het bedrijf het aanbod “in goed geweten” niet kan accepteren. Volgens hem ondermijnen te ruime contractuele formuleringen de veiligheidsmechanismen die Anthropic juist als kernwaarde positioneert.

Militaire AI onder politieke druk

De onderhandelingen vinden plaats in een bredere context waarin de Verenigde Staten versneld investeren in kunstmatige intelligentie voor defensie. Het Pentagon ziet generatieve AI als strategisch instrument voor:

Inlichtingenanalyse
Logistieke optimalisatie
Cyberbeveiliging
Strategische simulaties

Tegelijk groeit de internationale zorg over autonome wapens en AI-gestuurde oorlogsvoering. De discussie raakt daarmee aan fundamentele vragen over controle, aansprakelijkheid en democratische legitimiteit.

Volgens Amerikaanse berichtgeving heeft het Pentagon gedreigd bestaande samenwerkingen te heroverwegen als geen akkoord wordt bereikt. Ook zou Anthropic het risico lopen als “leveringsketenrisico” te worden bestempeld, wat federale opdrachten bemoeilijkt.

Strategische gevolgen voor de AI-sector

De botsing tussen Anthropic en Defensie heeft bredere implicaties voor de AI-industrie. Grote technologiebedrijven balanceren steeds vaker tussen commerciële groei, nationale veiligheid en ethische positionering.

Concurrenten zoals OpenAI en xAI hebben eerder aangegeven defensiesamenwerkingen niet uit te sluiten, mits binnen wettelijke kaders. Daarmee ontstaat een strategisch speelveld waarin AI-bedrijven verschillende risicoprofielen hanteren.

Anthropic profileert zich nadrukkelijk als veiligheidsgedreven ontwikkelaar. Het bedrijf werd opgericht door voormalige OpenAI-onderzoekers en richt zich sterk op “constitutional AI”, een methode waarbij modellen worden getraind met expliciete ethische richtlijnen.

Wat betekent dit voor Nederland?

Hoewel het conflict zich in de Verenigde Staten afspeelt, raakt het ook Europa en Nederland. Defensie-AI ontwikkelt zich internationaal in hoog tempo. Europese overheden volgen de Amerikaanse ontwikkelingen nauwgezet.

Voor Nederland zijn drie aspecten relevant:

AI-beleid en regulering. De Europese AI-verordening stelt strikte eisen aan hoog-risico toepassingen.
Publiek-private samenwerking. Nederlandse AI-bedrijven werken samen met Defensie, maar binnen duidelijke ethische kaders.
Strategische autonomie. Europa wil minder afhankelijk zijn van Amerikaanse technologie voor veiligheidskritische systemen.

Als Amerikaanse AI-bedrijven hun veiligheidskaders versoepelen onder politieke druk, kan dat invloed hebben op internationale standaarden. Tegelijk kan een harde lijn van Anthropic juist leiden tot strengere mondiale normen.

Breder debat over AI en democratische waarden

De kernvraag blijft wie de controle heeft over geavanceerde AI-systemen. Technologiebedrijven ontwikkelen de modellen. Overheden financieren en reguleren. Defensieorganisaties willen maximale operationele flexibiliteit.

Amodei benadrukte dat AI “democratische waarden kan ondermijnen” als er onvoldoende waarborgen bestaan. Die uitspraak onderstreept dat het conflict niet alleen juridisch is, maar ook ideologisch.

De uitkomst van deze onderhandelingen kan richtinggevend zijn voor toekomstige defensiecontracten wereldwijd. Als Anthropic vasthoudt aan zijn veiligheidsprincipes, kan dat een precedent scheppen. Als het Pentagon doorzet, kan dat de machtsverhouding tussen staten en AI-bedrijven herdefiniëren.

Voorlopig lijkt een compromis niet in zicht.