ASML bouwt campus in Eindhoven: ruimte voor 20.000 werkplekken

ASML is begonnen met de bouw van een nieuwe campus in Eindhoven. Brainport Industries Campus Noord moet op termijn ruimte bieden aan maximaal 20.000 werkplekken. De uitbreiding komt terwijl investeringen in kunstmatige intelligentie de vraag naar geavanceerde chipmachines vergroten.

De eerste fase moet volgens de aankondiging van ASML in 2029 gereed zijn en ten minste 3.000 medewerkers huisvesten. Het gaat daarbij vooral om teams die vanaf bestaande locaties verhuizen. De genoemde 20.000 werkplekken zijn dus mogelijke capaciteit voor de langere termijn, geen toezegging van evenveel nieuwe banen.

Op BIC Noord komen productie, logistiek en ondersteunende kantooractiviteiten samen. Centraal staat een nieuwe ‘flow factory’: een productieorganisatie die onderdelen en werkzaamheden beter op elkaar moet laten aansluiten. Daarmee wil ASML modules voor zijn TWINSCAN-chipmachines sneller, efficiënter en op grotere schaal produceren en installeren. Het bedrijf baseert de aanpak op werkwijzen uit onder meer de auto- en luchtvaartindustrie.

ASML levert de lithografiemachines waarmee chipfabrikanten zeer kleine patronen op silicium aanbrengen. Bij de geavanceerde EUV-systemen gebeurt dat met extreem ultraviolet licht. Die techniek helpt fabrikanten om de kleine structuren te maken die nodig zijn voor krachtige en energiezuinige chips. ASML beschrijft de werking in zijn uitleg over EUV-lithografie.

De vraag naar AI-rekenkracht werkt daardoor door in meerdere stappen van de productieketen. AI-bedrijven gebruiken servers met krachtige processors en geheugen. Chipfabrikanten bouwen extra capaciteit om die componenten te leveren en hebben daarvoor productieapparatuur nodig. Reuters noemt onder meer TSMC, Samsung, SK Hynix, Micron en Intel als ASML-klanten die uitbreiden om aan de AI-vraag te voldoen. Reuters beschrijft die internationale keten bij de bouwstart.

Het verband met AI wordt ook door ASML zelf gelegd. Bij de kwartaalcijfers van 15 juli meldde topman Christophe Fouquet dat AI-investeringen de vraag naar geavanceerde logica- en geheugenchips stimuleren. Klanten versnellen volgens hem hun uitbreidingsplannen, wat ASML meer zicht geeft op de vraag naar zijn systemen.

Het bedrijf wil zijn productiecapaciteit voor de bestaande generatie EUV-machines met 30 procent vergroten in 2027, ten opzichte van ongeveer 65 systemen in 2026. Een verdere uitbreiding in 2028 wordt onderzocht. Dat zijn bredere capaciteitsplannen: ze mogen niet één op één worden toegeschreven aan BIC Noord, waarvan de eerste fase pas later klaar moet zijn.

Voor uitbreiding is meer nodig dan een groeiende orderportefeuille. ASML moest ook duidelijkheid krijgen over de elektriciteitsvoorziening en de gevolgen voor beschermde natuur.

Volgens de projectinformatie van ASML is de stroomvoorziening voor de campus geregeld via een uitbreiding van het hoogspanningsstation bij Best door TenneT. ASML zegt te blijven volgen of die werkzaamheden volgens planning worden afgerond. De noodzakelijke infrastructuur moet dus ook daadwerkelijk op tijd beschikbaar komen.

De provincie Noord-Brabant verleende daarnaast een natuurvergunning met toepassing van de zogeheten ADC-toets. Daarbij moest worden aangetoond dat alternatieven ontbreken, dat sprake is van een dwingende reden van groot openbaar belang en dat de gevolgen voor de natuur worden gecompenseerd. De provincie stelt dat aan die voorwaarden is voldaan. De toelichting op de vergunning noemt onder meer natuurmaatregelen in Kempenland-West.

De campus past in een bredere inzet om de chipindustrie in Nederland te laten groeien. Onder Project Beethoven spraken Rijk en regio in 2024 een pakket van 2,51 miljard euro af. Dat geld is bedoeld voor onder meer technisch talent, bereikbaarheid en woningbouw. Het is een investering in het vestigingsklimaat en de regio, geen bouwbudget dat volledig naar ASML gaat. De verdeling staat in de aankondiging van de Rijksoverheid.

Rond BIC Noord worden die plannen concreet. Eindhoven meldde in juli de start van voorbereidingen voor een nieuwe wegenstructuur, met onder meer een ruimere onderdoorgang onder de A58, busverbindingen en fietsinfrastructuur. Die aanpassingen moeten ook andere bedrijven en bestemmingen in de omgeving beter bereikbaar maken. De gemeente beschrijft de werkzaamheden en planning.

Daarmee raakt de uitbreiding ook aan de bredere betekenis van de machinebouw voor Nederland. AI Wereld schreef eerder over de groei van de Nederlandse machine-industrie en het verschil met andere industriële sectoren.

De bouwstart laat zien hoe internationale investeringen in AI kunnen doorwerken in Nederland. Meer vraag naar rekenkracht leidt verderop in de keten tot investeringen in productie, personeel en infrastructuur. Voor de regio is de opgave om die ontwikkeling te combineren met voldoende woningen, bereikbaarheid en bescherming van de leefomgeving.

Dat sluit aan bij de discussie over Europa’s positie in de AI-industrie. De Nederlandse rol in die industrie krijgt hier een tastbare vorm: ruimte voor de machines waarmee chipfabrikanten hun eigen capaciteit kunnen uitbreiden.