EU grijpt in: Meta mag AI-concurrenten niet buitensluiten op WhatsApp

De Europese Commissie zet het bedrijf van Mark Zuckerberg, Meta, opnieuw onder druk. De Amerikaanse techgigant ligt onder een vergrootglas door een beleidswijziging rond WhatsApp. Brussel vreest dat deze stap de concurrentie op de snelgroeiende kunstmatige intelligentie (AI)-markt schaadt.

De Europese Commissie beschuldigt Meta van het schenden van de Europese mededingingsregels. Het bedrijf zou AI-concurrenten weren van WhatsApp en alleen Meta AI toelaten. Daardoor krijgen andere AI-assistenten geen toegang tot een van de grootste communicatieplatforms van Europa.

De Commissie dreigt in een persbericht met spoedmaatregelen. Deze zogenoemde ‘interim measures’ moeten voorkomen dat de markt al schade oploopt voordat het onderzoek is afgerond. De uiteindelijke beslissing hangt af van de reactie en verdediging van Meta.

De Commissie ziet WhatsApp als een belangrijke toegangspoort tot consumenten. Wie daar niet aanwezig is, mist bereik en zichtbaarheid. Brussel vreest dat Meta die macht gebruikt om concurrenten uit te sluiten.

Sinds 15 januari 2026 is op WhatsApp alleen nog Meta AI toegestaan. Andere AI-assistenten zijn niet meer welkom. Volgens de Commissie maakt dit het voor nieuwe en kleinere partijen moeilijk om mee te doen en dreigen zij structureel buitenspel te raken.

In WhatsApp, dat eigendom is van Meta, kun je Meta AI aanspreken alsof het een contact is, via een chat of soms in groepsgesprekken. De AI beantwoordt vragen, vat teksten samen, helpt met schrijven en geeft uitleg of suggesties. De slimme chatbot is gebaseerd op grote taalmodellen van Meta zelf, zoals de Llama-modellen.

De aanklacht betekent echter niet dat de zaak al is beslist. Meta krijgt de kans om te reageren en zich te verdedigen. Pas daarna bepaalt de Commissie of de voorwaarden voor spoedmaatregelen zijn vervuld.

Volgens Eurocommissaris Teresa Ribera is snel ingrijpen wel nodig. AI-markten ontwikkelen zich volgens haar namelijk razendsnel. Uitstel kan vervolgens leiden tot onherstelbare schade aan de concurrentie in Europa.

Overigens is ook Brazilië kritisch op het AI-beleid van Meta. Een rechter heeft in januari het bedrijf opgedragen een plan te herzien dat externe AI-chatbots op WhatsApp zou verbieden. Volgens de rechter belemmert zo’n verbod de concurrentie en innovatie, waardoor onafhankelijke ontwikkelaars ten onrechte worden uitgesloten van het populaire platform.