Goedemorgen AI: AI tussen de meesterwerken

Het Rijksmuseum haalt AI-specialisten van Prosus in huis om te onderzoeken hoe meer mensen de collectie kunnen ontdekken. Verder: 63 miljard dollar voor apparatuur achter Claude, nieuws waaraan je vragen kunt stellen en Google-werelden die reageren op wat jij doet.

Goedemorgen! Het is donderdag 29 oktober 2026. Vandaag gaat het over kunst bekijken, digitale omgevingen bouwen en de computers die dat mogelijk maken. Ook bespreken we Gemini 4 Carbon, het nieuwe model dat Google eerst aan geselecteerde beveiligingsteams beschikbaar stelt.

Het Rijksmuseum begint aan een driejarige AI-samenwerking met Prosus. Specialisten van het AI Talent Lab werken fulltime aan museumprojecten. Eerst onderzoeken zij de beschikbare gegevens en werkprocessen. Welke nieuwe bezoekersfuncties volgen, is nog niet bekend.

Het museum gebruikt al AI. De Kunstverkenner geeft suggesties op basis van antwoorden van bezoekers. Sinds december 2025 kun je in Collectie Online ook zoeken naar werken die visueel op elkaar lijken.

De nieuwe samenwerking is dus niet de introductie van die bestaande functies. Ze moet verdere toepassingen opleveren. Voor bezoekers is de interessante mogelijkheid dat hun nieuwsgierigheid het vertrekpunt wordt, zonder dat ze eerst de juiste kunstenaar of kunsthistorische term hoeven te kennen.

Bank of America, Citi, Morgan Stanley en Blackstone hebben een financiering van 63 miljard dollar voor Anthropic-infrastructuur aangekondigd. Een aparte onderneming koopt chips en netwerkapparatuur van Broadcom en verhuurt die aan de maker van Claude. Leveringen worden vanaf 2027 verwacht.

Het geld is geen vrij besteedbare investering in Anthropic en geen opbrengst van de voorgenomen beursgang. Tegenover het gebruik van de apparatuur staan toekomstige leasebetalingen.

De constructie maakt grote aankopen mogelijk zonder dat Anthropic alles direct zelf betaalt. Maar de vraag of het bedrijf voldoende verdient om de verplichtingen te dragen, blijft bestaan. De aankondiging belooft gebruikers geen onmiddellijke prijsverlaging of hogere gebruikslimiet.

Google presenteerde woensdag Gemini 4 Carbon. Het model moet onder meer helpen kwetsbaarheden te vinden, de ernst ervan te onderzoeken en software te repareren.

Volgens Google presteert Carbon bij interne tests voor het schrijven van veilige code meer dan twee keer zo goed als voorganger Argon. Dat is een vergelijking van de maker zelf, geen garantie dat ieder gegenereerd programma veilig is.

De eerste toegang gaat naar geselecteerde beveiligingsteams. Google wil daarna uitbreiden terwijl het de veiligheidsmaatregelen verder onderzoekt. De aankondiging betekent niet dat iedere Gemini-gebruiker Carbon nu al kan kiezen.

Luisteren naar het nieuws en meteen vragen wat een begrip betekent. Dat is het idee achter TalkRadio Interact, een experiment met een digitale nieuwspresentator.

Gebruikers kunnen gesproken vragen stellen en doorvragen. Volgens de zender kan de assistent actuele informatie raadplegen, waaronder ANP-berichten. De proef maakt deel uit van TalkRadio Lab.

Dat kan handig zijn bij ingewikkelde onderwerpen. Na een bericht over chipfinanciering wil je misschien weten wie het geld moet terugbetalen. Of het antwoord klopt, blijft belangrijker dan hoe natuurlijk de stem klinkt. De aankondiging bevat geen onafhankelijke betrouwbaarheidstest; de zender onderzoekt de verdere uitrol.

Een scène verkennen, het weer aanpassen en horen hoe de omgeving verandert. Google DeepMind presenteert Genie 4, dat interactieve werelden genereert met omgevingsgeluid, muziek en gesprekken.

Gebruikers sturen de scène met toetsen en tekstopdrachten. Google ziet mogelijkheden voor onder meer filmmakers, gamemakers en robotonderzoek. Een idee kan zo eerst worden verkend voordat het volledig wordt uitgewerkt.

De beperkingen zijn nog groot. Voorwerpen en details kunnen veranderen en de beschikbare interacties duren enkele minuten. Ook echte locaties worden niet perfect weergegeven. Genie 4 is voorlopig een onderzoeksversie voor geselecteerde testers. Voor bredere toegang is nog geen concrete datum genoemd.

Wat zou jij liever doen: met AI onbekende kunst ontdekken of zelf een denkbeeldige wereld verkennen? Laat het weten in de reacties.

In de nieuwste aflevering van AI Wereld Vandaag bespreken we de vijf onderwerpen met extra uitleg. De podcast gebruikt een AI-stem.