JD.com-oprichter waarschuwt: robots vervangen uiteindelijk 700.000 bezorgers

"Er komt een dag waarop bezorgers niet meer nodig zijn." Met die opvallende uitspraak zette JD.com-oprichter Richard Liu de discussie over AI en werk opnieuw op scherp.

Het Chinese logistieke concern telt momenteel ongeveer 700.000 bezorgers en logistieke medewerkers, maar volgens Liu zullen robots die taken uiteindelijk volledig overnemen. Daarmee wordt JD.com een van de eerste grote technologiebedrijven die zo expliciet spreekt over het verdwijnen van complete beroepsgroepen door automatisering.

Liu is als oprichter van het grootste e-commercebedrijf van China geen kleine jongen. Hij verklaarde tijdens het APEC China CEO Forum dat robots uiteindelijk alle bezorgtaken zullen overnemen, waardoor de huidige groep van ongeveer 700.000 bezorgers en logistieke medewerkers in principe niet meer nodig is. Volgens internationale media gaf Liu daarbij geen concrete tijdlijn, maar maakte hij wel duidelijk dat deze ontwikkeling volgens hem onvermijdelijk is.

De uitspraak valt op omdat grote technologiebedrijven doorgaans benadrukken dat kunstmatige intelligentie en automatisering werknemers ondersteunen in plaats van vervangen. Liu koos voor een veel directere formulering. Tegelijkertijd stelde hij dat JD.com werknemers niet aan hun lot wil overlaten wanneer robots hun werk overnemen.

De kern van Liu's strategie ligt bij grootschalige omscholing. JD.com heeft volgens hem overeenkomsten gesloten met ongeveer 120 onderwijsinstellingen in China om werknemers voor te bereiden op nieuwe functies binnen een sterk geautomatiseerde economie. Daarbij gaat het onder meer om onderhoud, reparatie en beheer van robotsystemen.

Liu verklaarde eerder bovendien dat werknemers niet ontslagen zouden worden puur omdat hun functie door automatisering wordt vervangen. In plaats daarvan zouden zij worden herplaatst of omgeschoold naar andere rollen binnen het bedrijf.

Volgens de JD.com-topman ontstaat er in de toekomst juist vraag naar medewerkers die autonome systemen kunnen monitoren, onderhouden en optimaliseren. Robots zullen volgens hem veel fysieke arbeid overnemen, maar blijven afhankelijk van menselijke expertise wanneer storingen optreden of systemen moeten worden aangepast.

De uitspraken komen niet uit het niets. JD.com behoort al jarenlang tot de meest geautomatiseerde logistieke bedrijven van China. Het concern investeert fors in autonome bezorgrobots, zelfrijdende voertuigen, dronebezorging en volledig geautomatiseerde magazijnen.

Een van de meest opvallende voorbeelden bevindt zich in Beijing. Daar wordt volgens recente berichtgeving ongeveer 90 procent van de werkzaamheden in een groot sorteercentrum al door robots uitgevoerd. Deze automatisering maakt deel uit van een bredere strategie om logistieke processen sneller, goedkoper en efficiënter te maken.

Ook buiten JD.com groeit de inzet van autonome systemen snel. Bedrijven als Amazon, DoorDash en diverse Chinese logistieke spelers testen al jaren bezorgrobots en autonome voertuigen voor de zogenoemde "last mile delivery", het laatste traject tussen distributiecentrum en consument.

De belangrijkste vraag is niet langer of robotbezorging technisch mogelijk wordt. De technologie ontwikkelt zich snel en wordt steeds goedkoper. De grotere uitdaging is wat deze ontwikkeling betekent voor miljoenen werknemers wereldwijd.

Liu presenteert omscholing als oplossing, maar experts wijzen erop dat de rekensom ingewikkeld blijft. Het aantal functies voor robotonderhoud, AI-operaties en technisch beheer zal waarschijnlijk aanzienlijk lager liggen dan het aantal huidige bezorgbanen. Bovendien vereisen deze nieuwe functies vaak andere vaardigheden en een hoger opleidingsniveau.

Dat maakt JD.com tot een interessante testcase voor de toekomst van werk. Het bedrijf probeert een model te ontwikkelen waarbij automatisering en werkgelegenheid naast elkaar kunnen bestaan. Of dat op een schaal van 700.000 werknemers haalbaar is, moet de komende jaren blijken.

De uitspraken van Liu zijn vooral relevant omdat ze een bredere trend zichtbaar maken. De discussie verschuift langzaam van de vraag óf AI banen gaat vervangen naar de vraag welke nieuwe rollen daarvoor in de plaats komen.

Waar veel AI-discussies zich richten op kantoorbanen en kenniswerkers, laat JD.com zien dat ook fysieke arbeid steeds vaker doelwit wordt van automatisering. Logistiek, transport, magazijnen en retail behoren daardoor tot de sectoren die de komende tien tot twintig jaar mogelijk de grootste veranderingen zullen ervaren.

Daarmee raakt de discussie niet alleen technologie, maar ook onderwijs, arbeidsmarktbeleid en sociale zekerheid. De experimenten van JD.com kunnen daardoor een voorproefje zijn van de keuzes waar overheden en bedrijven wereldwijd binnenkort voor komen te staan.