Nederlands investeringsfonds zoekt het nieuwe ASML via techstartups

zaterdag, 16 mei 2026 om 8:00

Een Nederlands investeringsfonds van oud-studenten wil sneller nieuwe AI- en deeptechbedrijven bouwen vanuit universiteiten als TU Delft, TU Eindhoven, Wageningen University en mogelijk ook de Universiteit Twente. Het fonds, Graduate Ventures, breidt landelijk uit en haalt tegelijk een nieuw seedfonds van 80 miljoen euro op.

Volgens het Financieele Dagblad moet Nederland daarmee meer succesvolle technologiebedrijven voortbrengen die kunnen uitgroeien tot een “nieuwe ASML”.

Achter Graduate Ventures zitten prominente Nederlandse ondernemers en investeerders, waaronder Frans van Houten en Michiel Muller. Het fonds richt zich specifiek op startups uit universiteiten en onderzoeksinstellingen, met nadruk op AI, quantumtechnologie, chiptechnologie, healthtech en andere deeptechsectoren.

Waarom Nederland inzet op deeptech en AI

Deeptech verwijst naar startups die voortkomen uit fundamenteel wetenschappelijk onderzoek, bijvoorbeeld rond kunstmatige intelligentie, quantumcomputers, halfgeleiders of biotech. Zulke bedrijven hebben vaak jaren nodig voordat ze winstgevend worden, maar kunnen strategisch zeer belangrijk zijn voor economie en technologie.

Die focus sluit aan bij een bredere Europese trend. Europa probeert minder afhankelijk te worden van Amerikaanse en Chinese technologiebedrijven, vooral op het gebied van AI-infrastructuur, chips en geavanceerde software. Nederland speelt daarin een opvallende rol dankzij bedrijven als ASML dat wereldwijd cruciaal is voor de productie van geavanceerde chips.

Volgens Graduate Ventures moet Nederland meer bedrijven voortbrengen die vanuit universiteiten kunnen doorgroeien tot internationale technologieleiders. Het fonds gebruikt daarbij expliciet voorbeelden uit Silicon Valley, zoals Stanford en MIT, waar alumni-netwerken al decennia actief startups financieren en begeleiden.

Universiteiten worden belangrijker als AI-innovatiebron

Graduate Ventures begon oorspronkelijk rond TU Delft en Erasmus Universiteit Rotterdam, maar breidt nu uit naar Amsterdam en Eindhoven. Ook Wageningen is inmiddels aangesloten. De Universiteit van Amsterdam bevestigde deze week officieel een samenwerking met het fonds.

Daarmee ontstaat een netwerk waarin universiteiten, alumni en investeerders gezamenlijk startups proberen op te schalen.

De focus verschilt per regio:

Delft en Eindhoven leveren veel deeptech- en chipstartups
Amsterdam geldt als sterke regio voor AI en software
Wageningen richt zich op agri- en climate tech
Twente wordt gezien als belangrijke hub voor healthtech en hardware

Die geografische spreiding is strategisch. Europese beleidsmakers maken zich steeds meer zorgen dat veel AI-talent uiteindelijk vertrekt naar de Verenigde Staten vanwege betere financiering en grotere groeimarkten.

Graduate Ventures probeert dat patroon deels te doorbreken door al vroeg kapitaal en begeleiding beschikbaar te maken voor onderzoekers en studenten.

Van universiteitslab naar schaalbaar AI-bedrijf

Het fonds investeert in zeer vroege fases. Via een non-profit pre-seedf fonds kunnen startups tot 75.000 euro krijgen. Daarna volgt financiering uit grotere seedfondsen, met investeringen tot enkele miljoenen euro’s.

Naast geld draait het model vooral om begeleiding. Meer dan 200 alumni helpen startups met internationale expansie, patentstrategieën, verkoop en vervolginvesteringen.

Dat is relevant omdat Nederland traditioneel sterk is in onderzoek, maar minder succesvol in het opschalen van technologiebedrijven. Veel startups blijven relatief klein of vertrekken naar buitenlandse investeerders zodra grotere financieringsrondes nodig zijn.

Volgens Graduate Ventures ligt daar precies de grootste uitdaging voor Nederlandse AI- en deeptechbedrijven.

AI-startups worden geopolitiek belangrijker

De timing van de uitbreiding is opvallend. Overheden in Europa investeren momenteel miljarden in AI-infrastructuur, chips en strategische technologieën. Daarbij groeit de druk om eigen Europese alternatieven te bouwen voor dominante Amerikaanse bedrijven als OpenAI, Google en Nvidia.

Nederland heeft daarin een bijzondere positie door de aanwezigheid van ASML, dat essentieel is voor wereldwijde chipproductie. Daardoor groeit ook de aandacht voor Nederlandse universiteiten als bron van nieuwe AI- en semiconductorbedrijven.

Graduate Ventures noemt quantumstartup QuantWare als voorbeeld van het model. Dat bedrijf begon als universitaire spin-out en haalde recent meer dan 150 miljoen euro groeikapitaal op van internationale investeerders.

Voor investeerders en beleidsmakers is dat relevant omdat deeptech steeds vaker wordt gezien als strategische infrastructuur, vergelijkbaar met energie, telecom of defensie.

Waarom dit verhaal verder gaat dan startups

De uitbreiding van Graduate Ventures laat zien dat Nederland probeert een structureler innovatie-ecosysteem op te bouwen rond universiteiten, alumni en private investeerders.

Dat is belangrijk omdat AI en deeptech steeds kapitaalintensiever worden. Alleen grote techbedrijven beschikken vaak over voldoende middelen om geavanceerde AI-systemen of chiptechnologie te ontwikkelen. Europese landen zoeken daarom naar manieren om eigen ecosystemen sneller te laten groeien.

Universiteiten spelen daarin een centrale rol, niet alleen als onderzoekscentra, maar ook als leveranciers van AI-talent, intellectueel eigendom en nieuwe startups.

Graduate Ventures positioneert zich daarmee niet alleen als investeringsfonds, maar ook als poging om een Nederlandse variant van het Silicon Valley-model te bouwen.