Opmerkelijk inkijkje in de rechtszaak van Musk tegen OpenAI

Greg Brockman uit in 2017 ernstige twijfel over de rol van Elon Musk binnen OpenAI en stuurt intern aan op diens vertrek. Dat blijkt uit persoonlijke notities van Brockman die zijn opgedoken in een recente juridische procedure in de Verenigde Staten. De documenten laten zien dat de oprichters van OpenAI al vroeg worstelden met macht, geld en de vraag of een commerciële structuur onvermijdelijk was.

De passages komen uit persoonlijke bestanden van Brockman, die in de rechtszaak worden omschreven als een soort dagboek. De aantekeningen dateren van september en november 2017 en geven een zeldzaam inkijkje in de interne spanningen binnen OpenAI, jaren voordat het bedrijf uitgroeit tot een dominante speler in kunstmatige intelligentie.

Brockman schrijft in september 2017 dat OpenAI volgens hem een unieke kans heeft om zich los te maken van Elon Musk. Hij vraagt zich expliciet af of Musk wel de “glorious leader” is die hij zou kiezen. Tegelijkertijd denkt Brockman hardop na over de financiële realiteit. Hij noemt een doel van één miljard dollar en vraagt zich af wat daarvoor nodig is.

Volgens Brockman zou het accepteren van de voorwaarden van Musk twee fundamentele zaken ondermijnen. Het gaat om de vrijheid om zelfstandig beslissingen te nemen en om de economische basis van de organisatie. Die woorden suggereren dat Musk op dat moment een dominante invloed had op de koers van OpenAI.

Na overleg tussen Brockman en Sam Altman bevestigen zij tegenover Musk hun steun voor een non-profitstructuur. Kort daarna bespreekt Brockman de toekomst van OpenAI met Ilya Sutskever. In zijn verslag schrijft hij dat de conclusie eigenlijk is dat men een B-corporation wil, een bedrijfsstructuur die winst en maatschappelijke doelen combineert.

Brockman erkent daarbij dat er een probleem zit in de communicatie. Hij stelt dat het niet eerlijk zou zijn om publiek te zeggen dat OpenAI volledig toegewijd blijft aan het non-profitmodel, als er enkele maanden later alsnog een commerciële vorm wordt gekozen. Volgens hem zou dat een leugen zijn.

Deze passage is opvallend omdat OpenAI later inderdaad overstapt op een hybride structuur met een for-profit tak. De documenten laten zien dat deze koerswijziging al in 2017 intern werd besproken, ondanks publieke uitspraken over het belang van non-profitprincipes.

In een van de meest directe passages schrijft Brockman dat hij zich slecht voelt over de situatie. Vervolgens noteert hij wat hij “de echte waarheid” noemt. Volgens Brockman wil de leiding van OpenAI Elon Musk simpelweg uit de organisatie hebben.

Hij voorziet echter grote problemen. Brockman schrijft dat hij zich niet kan voorstellen dat OpenAI kan overstappen naar een for-profitstructuur zonder een “zeer nare strijd”. Hij vreest dat men achteraf niet eerlijk zal zijn geweest tegenover Musk over de wens om commercieel te gaan, maar dan zonder zijn betrokkenheid.

Deze interne zorgen maken duidelijk dat de breuk tussen Musk en OpenAI geen plotselinge gebeurtenis was. De spanningen speelden al vroeg en draaiden om controle, transparantie en geld.

De documenten zijn ingebracht in een rechtszaak in de Verenigde Staten en maken deel uit van de bewijsvoering. Ze onderstrepen hoe complex de ontstaansgeschiedenis van OpenAI is en werpen nieuw licht op de relatie tussen Musk, Altman en Brockman.

Voor het huidige debat over de macht van grote AI-bedrijven zijn deze notities relevant. Ze tonen aan dat discussies over winst, ethiek en zeggenschap al vanaf het begin centraal stonden. De interne twijfels van 2017 contrasteren sterk met het huidige succes en de commerciële waarde van OpenAI.

OpenAI is vandaag een van de invloedrijkste organisaties in kunstmatige intelligentie. Juist daarom krijgen deze historische documenten nu veel aandacht. Ze laten zien dat de idealen en conflicten uit de beginjaren nog altijd doorwerken in de huidige structuur.

De onthullingen kunnen de discussie over transparantie en governance binnen AI-bedrijven verder aanwakkeren. Zeker nu toezichthouders en overheden wereldwijd kijken naar de macht van technologiebedrijven, krijgen dit soort interne documenten extra gewicht.