
Duizenden studenten aan Britse universiteiten zijn de afgelopen jaren betrapt op het misbruiken van ChatGPT en andere AI-tools, terwijl traditionele vormen van plagiaat juist duidelijk afnemen. Dat blijkt uit een onderzoek van The Guardian.
Duizenden Britse studenten betrapt op AI-fraude
Een inventarisatie van schendingen van academische integriteit laat zien dat er in het studiejaar 2023-2024 bijna 7.000 bewezen gevallen waren van fraude met AI-tools. Dat komt neer op 5,1 gevallen per 1.000 studenten, een forse stijging ten opzichte van 1,6 per 1.000 studenten het jaar ervoor.
Cijfers tot mei wijzen erop dat dit aantal in het huidige jaar verder zal stijgen naar circa 7,5 per 1.000 studenten. Volgens experts is dit echter slechts het zichtbare gedeelte van een veel groter probleem.
Universiteiten worstelen met deze snel veranderende realiteit: hoe pas je toetsmethodes aan op technologieën als ChatGPT en andere AI-gedreven schrijftools?
In het studiejaar 2019-2020, vóór de opkomst van generatieve AI, was plagiaat nog goed voor bijna twee derde van alle fraudegevallen. Tijdens de pandemie nam het plagiaat toe doordat toetsen online werden afgenomen. Nu AI steeds geavanceerder en toegankelijker wordt, verandert ook de aard van fraude.
Het onderzoek toont aan dat het aantal traditionele plagiaatgevallen is gedaald van 19 naar 15,2 per 1.000 studenten in 2023-2024, en dat dit verder lijkt te zakken naar circa 8,5 per 1.000 op basis van voorlopige cijfers.
155 universiteiten onderzocht
De Guardian deed op basis van de Wet Openbaarheid van Bestuur (Freedom of Information Act) verzoeken bij 155 universiteiten naar gegevens over academische fraude, plagiaat en AI-gebruik in de afgelopen vijf jaar. 131 instellingen leverden gegevens aan, hoewel niet elke universiteit elk jaar of elke categorie had bijgehouden.
Opvallend: meer dan 27% van de universiteiten registreerde AI-gebruik in 2023-2024 nog niet als aparte vorm van fraude. Dat wijst erop dat het hoger onderwijs nog volop bezig is om grip te krijgen op dit nieuwe fenomeen.
Er zijn vermoedelijk nog veel meer gevallen van AI-fraude die onopgemerkt blijven. Een enquête van het Higher Education Policy Institute in februari toonde aan dat 88% van de studenten AI gebruikte voor toetsen. Onderzoekers van de Universiteit van Reading testten vorig jaar hun eigen controlesysteem en konden in 94% van de gevallen AI-gegenereerd werk indienen zonder gedetecteerd te worden.
Dr. Peter Scarfe, universitair hoofddocent psychologie in Reading en coauteur van die studie, stelt dat het onderwijs zich zal moeten aanpassen aan AI:
“Ik vermoed dat degenen die gepakt zijn slechts het topje van de ijsberg vormen. AI-detectie is totaal anders dan bij plagiaat, waar je letterlijk gekopieerde tekst kunt aantonen. Als je AI-gebruik vermoedt, is het bijna onmogelijk om dat keihard te bewijzen, zelfs als een AI-detector dat suggereert. Je wilt bovendien geen studenten onterecht beschuldigen.”
“Het is onrealistisch om alle toetsen weer fysiek af te nemen. Tegelijkertijd moet het onderwijs erkennen dat studenten AI blijven gebruiken, ook als het verboden is, en er vaak niet op betrapt worden.”
Studenten die onopgemerkt AI willen gebruiken, hebben online volop hulpmiddelen tot hun beschikking. De Guardian vond tientallen TikTok-video’s waarin tools worden aangeprezen die AI-teksten herschrijven of “humaniseren”, zodat ze detectiesystemen omzeilen.
Dr. Thomas Lancaster, onderzoeker academische integriteit aan Imperial College London:
“Als studenten weten hoe ze de output kunnen bewerken, is AI-fraude erg lastig te bewijzen. Hopelijk leren ze tijdens dit proces toch nog iets.”
Studentenervaringen
Harvey*, net afgestudeerd in business management, zegt AI te hebben gebruikt voor ideeën, structuur en bronverwijzingen – en dat vrijwel al zijn studiegenoten dat ook doen:
“ChatGPT was er al toen ik begon aan de universiteit, dus het is voor mij altijd normaal geweest. Ik denk niet dat veel mensen AI letterlijk kopiëren. Het is vooral een hulpmiddel om ideeën te genereren, die je dan op je eigen manier herschrijft.”
Amelia*, eerstejaars muziekbusinessstudent, gebruikte AI om samen te vatten en te brainstormen. Volgens haar zijn de tools vooral handig voor studenten met leerproblemen:
“Een vriendin van mij heeft dyslexie. Ze gebruikt AI niet om essays te laten schrijven, maar om haar eigen punten beter te structureren. Ze heeft er echt baat bij.”
De Britse minister van Technologie, Peter Kyle, zei recent dat AI kan bijdragen aan gelijke kansen voor kinderen met dyslexie.
Techbedrijven richten zich duidelijk op studenten: Google biedt universiteitsstudenten 15 maanden gratis toegang tot Gemini, en OpenAI geeft korting aan studenten in de VS en Canada.
Volgens Lancaster moeten universiteiten studenten beter uitleggen waarom toetsen belangrijk zijn, en ze meer betrekken bij het toetsontwerp.
“Meer examens is vaak het standaardantwoord, maar de waarde van feitenkennis neemt jaarlijks af. We moeten focussen op vaardigheden die AI moeilijk kan vervangen: communicatie, samenwerken en zelfverzekerd omgaan met technologie.”
Een woordvoerder van de overheid benadrukte dat er meer dan £187 miljoen wordt geïnvesteerd in scholingsprogramma’s, en dat er richtlijnen zijn gepubliceerd over AI in het onderwijs.
“Generatieve AI biedt enorme kansen voor het onderwijs. Maar integratie ervan vraagt om zorgvuldigheid. Universiteiten moeten bepalen hoe ze de voordelen benutten en de risico’s beperken, zodat studenten goed voorbereid zijn op de banen van de toekomst.”
Disclaimer: namen zijn gefingeerd.
Wessel Simons is redacteur en mede-architect achter AIwereld.nl. Hij schrijft over kunstmatige intelligentie, digitale soevereiniteit, geopolitiek en de machtsverschuivingen die ontstaan door de opkomst van AI-systemen.
Populair nieuws

AI-aandelen blijven onrustig: ASML en Besi sluiten opnieuw lager

Palantir verdubbelt omzet bijna, maar aandeel daalt nabeurs

DNB: AI kan helft van taken versnellen, maar zorgt niet altijd voor economische winst

Podcast: Wat weet een incassobureau over jou door AI?

Goedemorgen AI: wat verandert er aan jouw werk?

Apple boekt recordomzet, maar dure chips en Siri AI drukken op marge
Laatste reacties
- Haha! Je bent gelukkig niet de enige hoor. Wel een van de weinige die reageert. :)
RobinHeester30-09-2026 - Toch wel leuk wat je in elkaar hebt gezet🙃 volgens mij ben ik de enige lezer!Cas.v28-09-2026
- Kan inderdaad allebei waar zijn
RobinHeester09-09-2026 - De Chinese AGI is een bedreiging voor de westerse democratie? En een US AGI niet? Er is nauwelijks meer sprake van democratie in de US. Ik vraag me af of het iets uitmaakt waar de eerste AGI het ‘levenslicht’ ziet. Op het moment dat een AGI werkt trekt het zich waarschijnlijk niets aan van locatie en onttrekt het zich aan iedere controle. Hoe een AGI gaat acteren is een filosofische (of Darwinistische?) vraag. Zo lang als een AGI mensen nodig heeft zal ze deze gebruiken, daarna…markvanbijnen09-09-2026
- Wie zijn die experts die dat beweren??Cas.v09-09-2026
- Is volgens X zelf aan de hand https://x.com/GlobalAffairs/status/2093130747796148634
RobinHeester29-08-2026 - Wapeniseert?? Dit is een erg onbetrouwbaar bericht. Niet alleen slecht vertaald, maar ook niet controleerbaar.Cas.v28-08-2026
- Niet mijn observatie dat de toeleveringsaanvoer stabiliseert.Cas.v26-08-2026
- Ja, de transcriptie van het gesprek is gedaan met AI. Dank voor de feedback over de herhalingen, daar kan ik zeker nog wat scherper op zijn.
RobinHeester21-08-2026 - Goed artikel, alleen jammer dat er zoveel Ai bij gebruikt is om het te schrijven, veel herhalingen, het had een stuk compacter gekund.🙃Cas.v21-08-2026
