AI-datacenters en de groeiende vraag naar gas

De snelle groei van kunstmatige intelligentie en de enorme rekenkracht die nodig is om grote modellen te trainen en draaien zorgt voor een sterke toename van het energieverbruik in datacenters wereldwijd. Daardoor ontstaan nieuwe spanningen rond de manier waarop elektriciteit wordt geproduceerd en geleverd, vooral in landen waar gascentrales worden opgestart of uitgebreid om aan die vraag te voldoen. Onderzoekers en energie-experts waarschuwen dat deze trend grote gevolgen kan hebben voor klimaatdoelen en de stabiliteit van elektriciteitsnetten, volgens The Verge.

Generatieve AI-systemen zoals grote taalmodellen vragen enorme hoeveelheden rekenkracht, en dat vertaalt zich direct naar stroomverbruik. Data-centers, vooral de hyperscale-faciliteiten van grote technologiebedrijven, draaien dag en nacht om deze systemen te laten werken. Volgens schattingen van het International Energy Agency (IEA) kan de wereldwijde elektriciteitsvraag door datacenters tegen 2030 meer dan verdubbelen ten opzichte van 2024, grotendeels aangedreven door AI-toepassingen en cloudcomputing-diensten. 

In de Verenigde Staten alleen al verbruiken datacenters naar schatting 183 terawattuur elektriciteit per jaar, wat meer is dan het jaarlijkse verbruik van sommige landen. Tegen 2030 zou dit nog veel hoger kunnen liggen, afhankelijk van hoe snel AI-toepassingen verder worden uitgerold. 

Omdat AI-datacenters 24/7 beschikbaar moeten zijn en stilstand niet acceptabel is, kijken eigenaren vaak naar energiebronnen die betrouwbaar en continu elektriciteit kunnen leveren. Wind en zon zijn duurzaam maar leveren niet altijd stroom omdat de productie varieert per dag en weer. Daardoor wordt vaak gekozen voor aardgascentrales, die snel kunnen reageren op vraagpieken en relatief stabiel kunnen leveren. 

De afgelopen jaren is de bouw van gas-gestookte energiecapaciteit sterk toegenomen. In 2025 nam de productiecapaciteit van gasenergie wereldwijd fors toe, mede om de groeiende vraag van datacenters te bedienen. In de VS was die stijging opvallend, en een aanzienlijk deel van de nieuwe gascapaciteit is bedoeld om de stroombehoefte van AI-datacenters te dekken. 

De combinatie van groeiende energievraag en beperkte netcapaciteit leidt op sommige plaatsen tot spanningen op het elektriciteitsnet. Tijdens koude periodes kunnen de vraag naar verwarming en de extra belasting door datacenters samen zorgen voor zware druk op het netwerk, met risico op hogere prijzen of zelfs uitval van centrales. Onder winterstormen in de VS testte het elektriciteitsnet bijvoorbeeld al zijn grenzen, mede doordat de energiebehoefte hoger was vanwege datacenters en de kou. 

Deze spanningen hebben ook geleid tot voorstellen voor regulering of zelfs tijdelijke bouwstop van datacenters in bepaalde staten om te voorkomen dat netwerken overbelast raken. Dit soort maatregelen illustreert hoe energie- en techvraagstukken samenkomen in beleidsdiscussies. 

Hoewel gas vaak als schoner wordt gezien dan steenkool, vormt het methaanuitstoot en kooldioxide nog steeds een belangrijke bijdrage aan klimaatverandering. Grootschalige uitbreiding van gascentrales kan jaren aan uitstoot “verankeren”, juist op een moment dat internationale akkoorden juist streven naar snelle vermindering van fossiele brandstoffen. 

Om de uitstoot te beperken moet niet alleen gekeken worden naar de elektriciteitsmix maar ook naar de manier waarop vraag en aanbod beter op elkaar kunnen worden afgestemd. Er wordt gesuggereerd dat slimmer netwerkbeheer, energieopslag en flexibelere datacenterplanning kunnen helpen de pieken op te vangen zonder groeiende afhankelijkheid van fossiele centrales.