AI-hit geweerd uit Zweedse hitlijst ondanks miljoenen Spotify-streams

Een deels met AI gemaakte folk-poptrack die miljoenen streams behaalde op Spotify, is uitgesloten van de officiële Zweedse hitlijst. De zaak rond artiest ‘Jacub’ laat zien hoe groot de spanning wordt tussen streamingplatforms, muzieklabels en regels rond kunstmatige intelligentie.

Het nummer I Know, You’re Not Mine (Jag Vet, Du Är Inte Min) van de artiest Jacub groeide in korte tijd uit tot een streaminghit en bereikte zelfs de eerste plaats in de Zweedse Spotify-ranglijsten. Toch ontbreekt het lied op Sverigetopplistan, de officiële nationale hitlijst, meldt de Guardian.

Volgens IFPI Sweden, de brancheorganisatie die de hitlijst samenstelt, voldoet het nummer niet aan de regels. De reden: het lied is grotendeels met behulp van AI gegenereerd. “Als een nummer voornamelijk door AI is gemaakt, komt het niet in aanmerking voor de officiële lijst,” aldus IFPI Sweden.

De beslissing volgde na onderzoek van journalist Emanuel Karlsten, die aantoonde dat Jacub geen traditionele artiest is. Het nummer bleek geregistreerd te staan bij de Deense muziekuitgever Stellar, waarvan meerdere betrokkenen werkzaam zijn op een AI-afdeling.

Stellar erkende dat de zang en delen van de muziek met AI zijn gegenereerd, maar benadrukte dat het gaat om een creatief proces onder leiding van ervaren muziekprofessionals. Volgens het bedrijf is Jacub geen voorbeeld van zogeheten ‘AI music slop’, maar een project met een duidelijke artistieke visie.

Opvallend is dat Spotify muziek niet verplicht labelt als AI-gegenereerd. Daardoor kon het nummer miljoenen streams verzamelen zonder dat luisteraars wisten dat AI een rol speelde in het maakproces. Spotify treedt wel steeds strenger op tegen AI-spam, omdat dit het royaltymodel voor menselijke artiesten onder druk zet.

De zaak-Jacub voedt de bredere discussie over transparantie. Componist en activist Ed Newton-Rex pleit voor verplichte AI-labeling: volgens hem zouden luisteraars anders onbewust AI-muziek promoten ten koste van menselijke makers.

Spotify heeft eerder aangekondigd een vrijwillige industriestandaard te steunen voor AI-disclosure, ontwikkeld door de non-profitorganisatie DDEX. Verplichting blijft echter uit.

De uitsluiting van Jacub markeert een belangrijk moment: streamingplatforms en officiële hitlijsten hanteren verschillende maatstaven. Waar Spotify populariteit meet, stelt de traditionele muziekindustrie grenzen aan wat als ‘artiest’ en ‘creatie’ mag gelden. Met de snelle opkomst van generatieve AI lijkt deze discussie pas net begonnen.