AI vergroot druk op banen voor jongeren

De wereldwijde jeugdwerkloosheid is opnieuw gestegen, terwijl juist de banen die jongeren toegang geven tot de arbeidsmarkt onder druk staan. De Internationale Arbeidsorganisatie waarschuwt dat kunstmatige intelligentie die ontwikkeling verder kan versterken.

In 2025 was 12,4 procent van de 15- tot 24-jarigen die wilden werken werkloos. Dat komt neer op ongeveer 67 miljoen mensen. In 2023 bedroeg het percentage nog 12,3 procent.

Volgens het nieuwe rapport Global Employment Trends for Youth 2026 is daarmee een deel van de verbetering na de coronapandemie weer verdwenen.

Het probleem is breder dan alleen geregistreerde werkloosheid. Ongeveer twintig procent van de jongeren heeft geen werk en volgt ook geen opleiding of training. Wereldwijd gaat het om meer dan 257 miljoen mensen.

De situatie verslechterde tussen 2023 en 2025 in acht van de elf onderzochte wereldregio’s. In Noord-, Zuid- en West-Europa lag de jeugdwerkloosheid gemiddeld op vijftien procent.

Een belangrijke oorzaak is volgens de ILO het verdwijnen van banen waarvoor middelbare vaardigheden nodig zijn. Administratieve functies, verkoopwerk en bepaalde productiebanen vormden traditioneel een ingang voor jongeren die net van school of de universiteit kwamen.

Wanneer minder van deze functies beschikbaar zijn, moeten jongeren langer zoeken of direct concurreren om banen die meer ervaring en specialistische kennis vereisen.

De ILO schat dat 6,1 procent van de banen van 15- tot 29-jarigen zich bevindt in beroepen die sterk zijn blootgesteld aan veranderingen door AI.

Het rapport rekent ook een scenario door waarin tien procent van deze blootgestelde banen volledig verdwijnt. In dat geval kunnen ongeveer 5,6 miljoen jonge werknemers werkloos worden, van loopbaan moeten veranderen of de arbeidsmarkt verlaten. De gevolgen zouden vooral in landen met hoge inkomens zichtbaar zijn.

Dat getal is nadrukkelijk geen voorspelling. Blootstelling aan AI betekent bovendien niet automatisch dat een volledige baan verdwijnt. Technologie kan ook slechts een deel van de taken overnemen of werknemers productiever maken.

Het rapport stelt evenmin dat AI verantwoordelijk is voor alle 67 miljoen werkloze jongeren. Zwakke economische groei, geopolitieke spanningen en een trage groei van het aantal banen spelen eveneens een belangrijke rol, blijkt uit de analyse.

Tegelijkertijd groeit de werkgelegenheid in hoogopgeleide sectoren zoals wetenschap, techniek, gezondheidszorg en informatietechnologie. De uitdaging is dat niet iedere jongere direct over de opleiding of ervaring beschikt die voor deze functies nodig is.

Dat maakt scholing belangrijk, maar lost het tekort aan instapfuncties niet automatisch op. Jongeren moeten ergens ervaring kunnen opbouwen voordat zij kunnen doorstromen naar specialistischer werk.

Eerder onderzoek liet al zien dat jongeren sneller banen kunnen verliezen in sectoren die sterk aan AI zijn blootgesteld. Andere analyses wijzen erop dat de eerste zichtbare gevolgen zich voorlopig vooral uiten in minder nieuwe vacatures, en nog niet in massale ontslagrondes.

De nieuwe ILO-cijfers onderstrepen daarom vooral een risico: als bedrijven AI inzetten om juist de eenvoudigere instaptaken te automatiseren, kan de eerste stap op de arbeidsmarkt voor jongeren moeilijker worden.