EU onderzoekt of Google te ver gaat met het gebruiken van online content voor AI

De Europese Commissie richt haar vizier opnieuw op Google, maar dit keer gaat het niet om advertenties of zoekdominantie. Het draait allemaal om iets wat de meeste internetgebruikers dagelijks ongemerkt produceren: online content. Terwijl AI-diensten razendsnel groeien, wil Brussel precies weten wat Google met al dat materiaal doet, en vooral of iedereen daarbij wel eerlijk wordt behandeld.

Volgens de Europese Commissie bestaat het vermoeden dat Google op grote schaal web artikelen, blogposts en YouTube video’s inzet om zijn AI-diensten te trainen, zonder daarvoor altijd toestemming of compensatie te regelen. Dat raakt zowel nieuwsuitgevers als onafhankelijke makers op YouTube, die vaak afhankelijk zijn van zichtbaarheid in Google Search en het YouTube algoritme.

Het mogelijke probleem: publishers kunnen het gebruik van hun content nauwelijks weigeren zonder zichzelf te benadelen. Wie “nee” zegt tegen AI-training, loopt volgens Brussel het risico lager te ranken in Google’s zoekresultaten. Tegelijk verschijnen in AI Overviews en de nieuwe AI Mode steeds vaker AI gegenereerde antwoorden bovenaan de pagina, mogelijk gebaseerd op diezelfde content waar publishers niets voor terugzien.

Daar komt bij dat YouTube makers automatisch toestemming moeten geven voor AI-training zodra ze een video uploaden. Extra vergoeding? Die ontbreekt. En terwijl Google zelf wel vrijelijk gebruik kan maken van de video’s op zijn platform, mogen concurrerende AI bedrijven dat juist niet. Dat zou Google een oneerlijk voordeel kunnen geven, omdat rivalen niet dezelfde dataset kunnen gebruiken om hun modellen te trainen.

Het onderzoek van de Europese Commissie moet nu uitwijzen of Google hiermee de EU-mededingingsregels schendt. De vraag is vooral of Google misbruik maakt van zijn sterke positie in zowel zoekmachines als video platforms. Als de Commissie concludeert dat er sprake is van oneerlijke concurrentie of onrechtmatig gebruik van content, kunnen forse boetes en strenge verplichtingen volgen.

Voor publishers, makers en AI-bedrijven is de uitkomst van dit onderzoek cruciaal. Het bepaalt namelijk of Google zijn AI-ecosysteem mag blijven voeden zoals nu, of dat het bedrijf straks veel transparanter, en mogelijk ook betalender, moet worden richting de makers van de content waarop die AI draait.