Europa versnelt onderzoek naar gestapelde AI-chips

donderdag, 12 maart 2026 om 21:00

Onderzoekscentrum Imec werkt samen met 26 Europese universiteitsgroepen aan nieuwe chipproductietechnieken die cruciaal kunnen worden voor toekomstige AI-infrastructuur. Het project richt zich onder meer op 3D-stacking, een methode waarbij meerdere chiplagen boven op elkaar worden geplaatst om prestaties en energie-efficiëntie te verhogen.

Ook de Technische Universiteit Delft is betrokken bij het onderzoek. Het initiatief past binnen een bredere Europese strategie om minder afhankelijk te worden van Amerikaanse en Aziatische chiptechnologie.

De inzet is hoog. Zonder nieuwe generaties chips kan Europa moeilijk concurreren in de wereldwijde AI-race.

Onderzoekscentrum Imec in Leuven geldt als een van de belangrijkste onderzoeksinstituten voor nano-elektronica en halfgeleiders. Het instituut telt meer dan vijfduizend onderzoekers en werkt wereldwijd samen met universiteiten en technologiebedrijven aan toekomstige chiparchitecturen.

Waarom chip-stacking cruciaal is voor AI

De groei van kunstmatige intelligentie vraagt om steeds krachtigere hardware. Moderne AI-modellen gebruiken enorme hoeveelheden rekenkracht en geheugen.

Traditionele chiparchitecturen lopen daarbij tegen fysieke grenzen aan. Daarom onderzoeken onderzoekers alternatieve benaderingen, waaronder:

3D-chip stacking: meerdere chiplagen boven elkaar plaatsen
geavanceerde interconnects: snellere verbindingen tussen chipdelen
nieuwe materialen: verbeterde energie-efficiëntie en warmteafvoer

Door chips verticaal te stapelen kan een processor meer transistoren en geheugen integreren zonder dat de chip groter wordt. Dit kan de prestaties van AI-systemen drastisch verhogen.

Voor toepassingen zoals generatieve AI, autonome systemen en high-performance computing is die stap noodzakelijk.

Europese strategie: AI winnen met hardware

Het onderzoek sluit aan bij bredere Europese plannen om strategisch sterker te worden in halfgeleiders.

De Europese Unie wil met de European Chips Act haar aandeel in de wereldwijde chipproductie verhogen naar 20 procent tegen 2030.

Daarom investeert Europa miljarden in nieuwe onderzoeksfaciliteiten en pilotlijnen. Zo opende Imec onlangs een grote pilotlijn voor geavanceerde chipontwikkeling in Leuven.

De gedachte achter deze investeringen is duidelijk:

Europa kan de AI-race niet alleen winnen met software en modellen. Het continent moet ook de hardware-basis zelf beheersen.

Nederlandse rol in Europese chipinnovatie

Nederland speelt in dat ecosysteem een opvallend grote rol.

Naast universiteiten zoals TU Delft profiteert Europa ook van bedrijven zoals ASML, dat wereldwijd marktleider is in lithografiemachines voor geavanceerde chips.

Samen met onderzoeksinstituten als Imec vormen deze partijen een uniek Europees cluster rond halfgeleiderinnovatie.

Experts zien vooral kansen in samenwerking tussen onderzoek en industrie. Nieuwe chiptechnieken kunnen sneller van laboratorium naar productie gaan wanneer universiteiten, onderzoeksinstituten en bedrijven intensief samenwerken.

Zonder nieuwe chips geen Europese AI-soevereiniteit

De discussie rond AI-soevereiniteit gaat vaak over modellen, data en regelgeving. Maar volgens veel onderzoekers ligt een groot deel van de macht bij hardware.

De landen die de snelste en efficiëntste chips kunnen bouwen, bepalen uiteindelijk wie de grootste AI-systemen kan trainen.

Daarom kan onderzoek naar technologieën zoals 3D-stacking een strategische rol spelen in de Europese digitale toekomst.

Als Europa daarin slaagt, kan het niet alleen AI-software ontwikkelen, maar ook de infrastructuur bouwen waarop die systemen draaien.

Robin HeesterOprichter

Robin Heester is mede-oprichter van AI Wereld en heeft door de jaren heen meerdere websites, nieuwsbrieven en magazines opgericht. Hij schrijft over technologie, innovatie en de maatschappelijke impact van nieuwe digitale ontwikkelingen.