Microsoft en Amazon krijgen mogelijk strenge EU-regels: grote gevolgen voor AI en cloudmarkt

Nieuws
vrijdag, 19 juni 2026 om 6:00
Microsoft en Amazon krijgen mogelijk strenge EU-regels grote gevolgen voor AI en cloudmarkt
De Europese Commissie voert de druk op Microsoft en Amazon verder op. Brussel onderzoekt momenteel of cloudplatformen Microsoft Azure en Amazon Web Services (AWS) officieel moeten worden aangewezen als zogeheten gatekeepers onder de Europese Digital Markets Act (DMA). Als dat gebeurt, krijgen beide bedrijven te maken met veel strengere verplichtingen rond concurrentie, interoperabiliteit en toegang tot data. Volgens de Europese Commissie zijn de cloudplatformen mogelijk zo dominant geworden dat zij fungeren als cruciale toegangspoorten voor bedrijven die digitale diensten en AI-toepassingen bouwen.
De zaak is van groot belang voor de Europese AI-sector. Vrijwel iedere grote AI-startup, softwareleverancier en onderneming in Europa draait namelijk volledig of gedeeltelijk op infrastructuur van Azure of AWS. Daarmee raakt de discussie niet alleen de cloudmarkt, maar ook de toekomstige ontwikkeling van kunstmatige intelligentie binnen Europa. Het lijkt in zekere zin op andere plannen en richtlijnen zoals de Europese AI Act.

Waarom onderzoekt de EU Microsoft Azure en AWS?

De Europese Commissie startte eind 2025 drie afzonderlijke DMA-marktonderzoeken naar cloudcomputingdiensten. Twee onderzoeken richten zich specifiek op AWS en Microsoft Azure. Brussel wil vaststellen of deze platformen, ondanks het feit dat zij niet automatisch voldoen aan de standaard DMA-drempels, toch een dominante poortwachtersfunctie vervullen binnen de Europese digitale economie.
Volgens de Commissie gaat het daarbij niet alleen om marktaandeel. Ook factoren zoals netwerkeffecten, verticale integratie, afhankelijkheid van zakelijke klanten en de rol van cloudplatformen als basislaag voor andere digitale diensten spelen mee.
Cloudinfrastructuur vormt tegenwoordig de fundering onder:
  • Generatieve AI-modellen
  • Bedrijfssoftware
  • Dataplatformen
  • Overheidsdiensten
  • AI-agents en automatisering
  • Machine learning-omgevingen
Juist daardoor ziet Brussel cloud steeds meer als een strategische infrastructuurlaag die vergelijkbaar wordt met zoekmachines, appstores en sociale netwerken, sectoren die al onder het DMA-regime vallen.

Wat kan er veranderen voor Microsoft en Amazon?

Een gatekeeper-aanwijzing zou betekenen dat Microsoft en Amazon verplicht worden om hun cloudomgevingen opener en eerlijker te maken voor concurrenten.
De Europese Commissie kijkt onder meer naar:
  • Interoperabiliteit tussen verschillende cloudplatformen.
  • Beperkingen bij het overstappen naar een andere cloudprovider.
  • Toegang tot data voor zakelijke klanten.
  • Bundeling van diensten.
  • Contractuele voorwaarden die concurrentie kunnen beperken.
Dat laatste punt speelt al langer. Concurrenten zoals Google Cloud en diverse Europese cloudbedrijven hebben de afgelopen jaren herhaaldelijk geklaagd over de dominante positie van AWS en Azure. Ook nationale toezichthouders, waaronder de Nederlandse Autoriteit Consument & Markt (ACM), zijn betrokken bij de onderzoeken.

Waarom is dit belangrijk voor AI?

AI draait op cloudcapaciteit. Het trainen en draaien van moderne AI-modellen vereist enorme hoeveelheden rekenkracht, opslag en gespecialiseerde chips zoals Nvidia GPU's.
Microsoft Azure is de belangrijkste infrastructuurpartner van OpenAI. Amazon investeert op zijn beurt miljarden in AI-bedrijf Anthropic en gebruikt AWS als distributieplatform voor generatieve AI-diensten.
Daardoor ontstaat een situatie waarin enkele cloudgiganten niet alleen de infrastructuur leveren, maar ook steeds vaker eigenaar zijn van AI-platformen, AI-modellen en ontwikkeltools. Europese beleidsmakers vrezen dat hierdoor een concentratie van macht ontstaat die innovatie en concurrentie kan beperken.
Voor Europese AI-bedrijven kan strengere DMA-regulering juist voordelen opleveren. Minder lock-in, eenvoudigere migratie tussen cloudomgevingen en meer interoperabiliteit kunnen de afhankelijkheid van één leverancier verminderen.

Europese digitale soevereiniteit staat centraal

De discussie gaat inmiddels verder dan alleen mededinging. Binnen Brussel groeit de bezorgdheid over de sterke afhankelijkheid van Amerikaanse technologiebedrijven voor kritieke digitale infrastructuur.
Cloud en AI worden steeds vaker gezien als strategische sectoren die vergelijkbaar zijn met energie, telecom en halfgeleiders. Diverse Europese beleidsinitiatieven rond digitale soevereiniteit proberen daarom meer ruimte te creëren voor Europese alternatieven en een eerlijker speelveld voor lokale aanbieders.
Dat verklaart ook waarom de Europese Commissie naast de onderzoeken naar AWS en Azure een derde DMA-onderzoek heeft geopend. Dat onderzoek moet bepalen of de huidige DMA-regels überhaupt voldoende zijn om de specifieke concurrentieproblemen binnen cloudmarkten aan te pakken. Nieuwe aanvullende verplichtingen zijn daarbij niet uitgesloten.

Wanneer volgt een besluit?

De Europese Commissie verwacht de onderzoeken naar AWS en Microsoft Azure uiterlijk in november 2026 af te ronden. Wanneer beide platformen daadwerkelijk als gatekeeper worden aangemerkt, krijgen zij vervolgens zes maanden om aan de DMA-verplichtingen te voldoen.
Dat maakt 2026 een cruciaal jaar voor de Europese cloud- en AI-markt.
De uitkomst kan bepalen hoe open de Europese AI-infrastructuur wordt, hoeveel macht Amerikaanse hyperscalers behouden en hoeveel ruimte er ontstaat voor nieuwe Europese cloud- en AI-aanbieders.

Conclusie

Het DMA-onderzoek naar Microsoft Azure en Amazon AWS is veel meer dan een mededingingszaak. De Europese Commissie legt hiermee de basis voor nieuwe regels rond de infrastructuur waarop vrijwel alle moderne AI-systemen draaien.
Als Brussel besluit dat Azure en AWS officiële gatekeepers zijn, kan dat leiden tot de grootste hervorming van de Europese cloudmarkt sinds de opkomst van hyperscale cloudplatformen. Voor AI-bedrijven, softwareontwikkelaars en ondernemingen die afhankelijk zijn van cloudinfrastructuur kunnen de gevolgen aanzienlijk zijn.
loading

Populair nieuws

Laatste reacties

Loading