Europese Commissie ziet Microsoft Azure en Amazon Web Services als nieuwe 'poortwachters' van de digitale economie

donderdag, 25 juni 2026 om 16:05

De Europese Commissie heeft een voorlopig standpunt ingenomen dat Microsoft Azure en Amazon Web Services (AWS) als poortwachters moeten worden aangewezen onder de Digital Markets Act (DMA). Daarmee breidt Brussel de Europese Big Tech-regelgeving voor het eerst uit naar de cloudsector, een markt die inmiddels de ruggengraat vormt van AI, digitale dienstverlening en bedrijfssoftware. Volgens de Europese Commissie en de Nederlandse Autoriteit Consument & Markt (ACM) vervullen beide platforms een cruciale toegangspoort tussen bedrijven en hun klanten.

De voorlopige conclusie volgt op een zeven maanden durend gezamenlijk onderzoek van de Europese Commissie en de ACM. Microsoft en Amazon krijgen nu eerst de mogelijkheid om zich te verdedigen voordat Brussel later dit jaar een definitief besluit neemt. Als de aanwijzing definitief wordt, krijgen beide bedrijven zes maanden om hun cloudplatforms aan de DMA-regels aan te passen.

Waarom vallen Azure en AWS nu onder de DMA?

Tot nu toe richtte de DMA zich vooral op diensten als zoekmachines, appwinkels, sociale netwerken en online marktplaatsen. Cloudplatforms vielen daar nog niet onder. Volgens de Europese Commissie is dat niet langer houdbaar.

Steeds meer Europese bedrijven draaien hun volledige IT-infrastructuur, dataopslag en AI-workloads op cloudplatforms van Microsoft en Amazon. Daardoor ontstaat volgens Brussel een situatie waarin overstappen naar een concurrent steeds moeilijker wordt.

Uit het gezamenlijke onderzoek blijkt dat Azure en AWS profiteren van:

zeer hoge overstapkosten voor klanten;
sterke lock-in-effecten doordat diensten nauw met elkaar zijn geïntegreerd;
enorme investeringen in AI-infrastructuur;
een dominante positie binnen Europese cloudomgevingen.

Volgens Eurocommissaris Henna Virkkunen zijn cloudplatforms inmiddels "een hoeksteen van de Europese economie én een voorwaarde voor AI". Daarom moeten deze markten volgens de Commissie eerlijk, open en concurrerend blijven.

Wat verandert er als de aanwijzing definitief wordt?

Een officiële DMA-aanwijzing betekent dat Microsoft en Amazon nieuwe verplichtingen krijgen.

Zo moeten zij onder meer:

klanten eenvoudiger laten overstappen naar andere cloudproviders;
data-overdracht tussen verschillende cloudplatforms vergemakkelijken;
interoperabiliteit verbeteren;
voorkomen dat eigen diensten oneerlijk worden bevoordeeld.

Deze verplichtingen moeten de afhankelijkheid van één cloudleverancier verminderen en concurrenten meer ruimte geven om te groeien. De ACM wijst erop dat juist beperkte overstapmogelijkheden al langer een belangrijk probleem vormen binnen de cloudmarkt.

AI speelt een belangrijke rol

Opvallend is dat de Europese Commissie AI nadrukkelijk noemt als onderdeel van haar analyse.

Steeds meer generatieve AI-modellen draaien namelijk op dezelfde hyperscale-cloudplatforms. Microsoft levert via Azure de infrastructuur voor onder meer OpenAI-diensten, terwijl AWS een centrale rol speelt bij AI-modellen van Anthropic en andere ontwikkelaars.

Volgens de Commissie versterken deze AI-investeringen de bestaande marktmacht van beide cloudbedrijven. Daardoor wordt cloudinfrastructuur niet alleen belangrijk voor opslag en rekenkracht, maar ook voor de toekomstige AI-economie.

Amazon en Microsoft verzetten zich

Beide bedrijven zijn kritisch over het voorlopige oordeel.

Amazon stelt dat de Europese Commissie onvoldoende rekening houdt met de concurrentie in de cloudmarkt en waarschuwt dat extra regelgeving investeringen en innovatie in Europa kan afremmen. Volgens AWS bestaat er bovendien al uitgebreide Europese regelgeving via de Data Act.

Microsoft kiest een andere invalshoek. Het bedrijf zegt bezorgd te zijn dat de Europese Commissie de groeiende positie van Google Cloud onvoldoende meeweegt. Volgens Microsoft kan dat juist leiden tot een schever speelveld binnen de cloudmarkt.

Strategische stap richting Europese digitale autonomie

De mogelijke aanwijzing is meer dan alleen een nieuwe mededingingszaak. Zij laat zien dat Brussel cloudinfrastructuur inmiddels beschouwt als strategische digitale infrastructuur, vergelijkbaar met appstores en zoekmachines.

Dat past binnen de bredere Europese ambitie om minder afhankelijk te worden van Amerikaanse technologiebedrijven. Cloud vormt immers de basis voor vrijwel alle moderne digitale diensten, van AI-modellen en overheidsplatforms tot gezondheidszorg, financiële dienstverlening en industriële automatisering.

Door ook hyperscale-cloudproviders onder de DMA te brengen probeert de Europese Commissie te voorkomen dat de volgende generatie AI en digitale infrastructuur volledig afhankelijk blijft van enkele dominante spelers.

Mocht het voorlopige standpunt definitief worden, dan betekent dit de eerste keer dat cloudcomputing expliciet onder de strengste Europese mededingingsregels voor Big Tech komt te vallen. Daarmee zet Brussel opnieuw een belangrijke stap in de uitbreiding van de Digital Markets Act naar de infrastructuur waarop de Europese AI-economie steeds meer draait.