Goedemorgen AI: Kamer wil dat basisscholieren hun schoolwerk zonder chatbot maken

Goedemorgen! Het is donderdag 5 november 2026. De Tweede Kamer heeft het kabinet dinsdag gevraagd om generatieve AI te verbieden voor leerlingen in het basisonderwijs. Of een kind in groep acht vanmorgen een chatbot om de eerste zin van een opstel mag vragen, hangt voorlopig nog af van de afspraken op school.

Verder deze ochtend lees je hoe je één onderdeel van een 3D-ontwerp aanpast en wat een webwinkel ziet als jouw AI-assistent langskomt. We kijken ook naar de AI-labels op Nexus Mods en naar een laboratorium waar één verkeerd advies van Claude de onderzoekers twee weken kostte.

Liever luisteren? Aflevering 21 van AI Wereld Vandaag duurt acht minuten. Volg de podcast op Spotify of Apple Podcasts, of luister hier:

In onze zondageditie lag het voorstel nog op tafel. Dinsdag kreeg de motie van Volt-Kamerlid Laurens Dassen en negen mede-indieners een meerderheid. Zij willen dat het kabinet het verbod opneemt in het Regieplan Digitalisering. Hun zorg is dat kinderen minder oefenen met zelf schrijven, redeneren en iets nieuws bedenken als ze dat werk aan een chatbot kunnen overlaten.

De motie gaat over wat leerlingen zelf doen. Een leerkracht kan bijvoorbeeld twee AI-antwoorden op het bord zetten en de klas laten uitzoeken welk antwoord klopt. Zo’n klassikale bespreking valt buiten het verbodsverzoek. Minder duidelijk is wat er gebeurt met een educatieve chatbot die een kind bij een som alleen een wedervraag stelt. Zoals AI Wereld na de stemming beschreef, ontbreken een ingangsdatum en regels voor specifieke toepassingen.

Voor leraren wil de Kamer dat het kabinet met scholen en onderwijsraden over betere AI-bijscholing praat. Voor het mbo, het hbo en universiteiten nam ze een afzonderlijke motie aan. Die vraagt om tijd en scholing voor docenten, zodat zij studenten onder meer kunnen leren bronnen te controleren en misleidende informatie te herkennen.

Je hebt met AI een koffiekop ontworpen. De vorm bevalt, alleen het oor zit te hoog. In het ontwerpprogramma Treellis kun je dat oor aanklikken en omlaag schuiven. Je kunt de AI ook vragen om alleen het geselecteerde onderdeel aan te passen.

Onderzoekers onder leiding van de Universiteit van Sydney vergeleken die aanpak met ontwerpen via tekstinstructies. Ze lieten 24 deelnemers werken aan een kopje, een bureau en een beeldscherm. De groep met Treellis voltooide 106 van de 108 deeltaken zelfstandig. De groep die alleen kon typen, kwam tot 92. Daar zagen de onderzoekers geregeld dat een correctie op één plek ergens anders in het ontwerp een nieuw probleem veroorzaakte.

Vraag een AI-assistent om de prijzen van twee koptelefoons te vergelijken en de webwinkel krijgt bezoek van software. Met de nieuwe instellingen van Cloudflare kan de winkelier zien welke assistenten het systeem herkent, welke productpagina’s ze opvragen en of ze ook bij de kassa komen.

De beheerder kan per ondersteunde assistent kiezen of die overal welkom is, nergens binnenkomt of alleen pagina’s met advertenties moet overslaan. Of jij toestemming gaf om daadwerkelijk een koptelefoon te kopen, kan de winkelier aan de identiteit van de assistent alleen niet aflezen.

Wie een uitbreiding voor een game downloadt, kan op Nexus Mods voortaan beter zien wat de maker met AI heeft gedaan. Een synthetische stem voor een personage valt onder ‘AI-Generated Content’. Spreekt de maker de tekst zelf in en gebruikt die AI om ruis weg te halen, dan past ‘AI Assisted’. Staat er uitsluitend een gegenereerd portret op de downloadpagina, dan hoort daar ‘AI Media’ bij.

Bij nieuwe uploads op Nexus Mods moeten makers de vragen meteen beantwoorden. Wie ‘AI Assisted’ aanvinkt, moet ook uitleggen welke AI-tools ze gebruikten en wat daarvan in de uitbreiding terechtkwam. Voor bestaande mods loopt de overgangstermijn voor de nieuwe eisen tot 2 januari 2027.

Onderzoekers van Anthropic lieten bacteriën een eiwit maken uit een virus dat bacteriën infecteert. Onder de elektronenmicroscoop zagen ze hoe kopieën van dat eiwit samen een hol tonnetje vormden. Claude hielp de beelden te verwerken. Volgens het onderzoeksverslag van Anthropic lag er 34 uur na het begin van de beeldanalyse een eerste volledig 3D-model.

Eerder had Claude een kweekmedium aanbevolen met een stof die het inbrengen van DNA in de bacteriën bemoeilijkte. Dat advies zette het team twee weken terug. De onderzoekers weten nu hoe het deeltje eruitziet. Waar het in de natuur voor dient, is nog een open vraag.