KPMG dwingt korting af met AI: Moeten auditkosten nu omlaag?

KPMG heeft met succes een lagere accountantsrekening afgedwongen door te wijzen op het gebruik van kunstmatige intelligentie. De Big Four-accountant onderhandelde met zijn eigen accountant, Grant Thornton UK, en kreeg uiteindelijk een korting van ongeveer 14 procent op de controle van de eigen jaarrekening. De discussie zet de toon voor een breder debat in de accountantssector.

Moeten klanten automatisch profiteren van AI-besparingen? De korting ging om een verlaging van de auditkosten van ongeveer 416.000 dollar naar circa 357.000 dollar.

Volgens betrokkenen gaf KPMG tijdens de gesprekken aan dat het gebruik van AI de kosten van het auditproces verlaagt. Het kantoor zou zelfs hebben gesuggereerd dat het bereid was om een andere accountant te zoeken als Grant Thornton UK geen korting zou geven. Dat meldt het Financieel Dagblad.

KPMG baseerde zijn onderhandelingspositie op de toenemende inzet van kunstmatige intelligentie binnen het auditproces. AI-systemen kunnen grote datasets sneller analyseren, afwijkingen signaleren en routinetaken automatiseren. Denk aan het doorlichten van transacties, het herkennen van patronen en het controleren van documenten.

Volgens KPMG verlaagt deze automatisering het aantal benodigde menselijke uren. Minder handmatig werk betekent lagere kosten. In de redenering van het accountantskantoor zou dat zich direct moeten vertalen in een lagere accountantsrekening. Dat standpunt raakte de kern van een gevoelig onderwerp binnen de sector. Het traditionele tariefmodel is immers grotendeels gebaseerd op uren en senioriteit.

Opvallend is dat KPMG niet alleen inhoudelijke argumenten gebruikte. Het kantoor zou ook expliciet hebben aangegeven bereid te zijn om van accountant te wisselen als er geen prijsverlaging kwam. Die druk werkte. Grant Thornton UK stemde uiteindelijk in met de korting van ongeveer 14 procent.

Die uitkomst maakt de zaak extra gevoelig. KPMG behoort zelf tot de grootste accountants- en adviesorganisaties ter wereld. Dat juist dit kantoor een lagere prijs afdwingt met een AI-argument, zet andere spelers aan het denken.

De zaak heeft geleid tot een bredere discussie bij bedrijven, auditcommissies en toezichthouders. Als AI het werk goedkoper maakt, mogen klanten dan ook lagere tarieven verwachten?

Veel klanten stellen die vraag inmiddels openlijk. Zij zien hoe accountantskantoren investeren in technologie om efficiënter te werken. Volgens hen hoort daar een aanpassing van het prijsmodel bij. Waarom zou de winst van automatisering alleen bij het kantoor blijven?

Tegenover dat standpunt staan duidelijke tegenargumenten. De implementatie van AI vraagt hoge investeringen in software, data-infrastructuur en gespecialiseerde medewerkers. Daarnaast blijft menselijke controle essentieel. Auditors blijven verantwoordelijk voor het oordeel, de risico-inschatting en de interpretatie van uitkomsten.

De discussie raakt aan een fundamenteler probleem. Het huidige tariefmodel in de accountancy is grotendeels gebaseerd op tijdsbesteding. AI doorbreekt die logica. Als software in minuten doet wat voorheen uren kostte, verliest het urenmodel zijn vanzelfsprekendheid.

Steeds vaker klinkt daarom de roep om alternatieve prijsmodellen. Denk aan vaste prijzen, value-based pricing of abonnementen. De zaak rond KPMG laat zien dat grote klanten bereid zijn om die discussie hard te spelen.

De impact reikt verder dan de accountantssector. Ook advocatenkantoren, consultants en andere zakelijke dienstverleners worstelen met dezelfde vraag. AI verhoogt de efficiëntie, maar wat gebeurt er met de prijs?

In al deze sectoren ontbreekt nog een duidelijke consensus. Sommige kantoren houden vast aan bestaande tarieven. Andere experimenteren met nieuwe modellen. De onderhandeling tussen KPMG en Grant Thornton UK fungeert nu als zichtbaar voorbeeld van wat er kan gebeuren als klanten hun onderhandelingsmacht combineren met technologische argumenten.

De kern van het verhaal is helder. KPMG laat zien dat AI niet alleen een intern efficiëntiemiddel is, maar ook een strategisch onderhandelingsinstrument. Voor klanten kan dit een precedent scheppen. Voor accountantskantoren betekent het dat zij hun prijsstrategie opnieuw moeten doordenken.

Of AI structureel zal leiden tot lagere auditkosten, blijft voorlopig een open vraag. Wel staat vast dat de discussie nu volop is losgebarsten.