Rechtszaak: Google zou YouTube-muziek gebruiken om AI te trainen

Google probeert een rechtszaak van een groep onafhankelijke muzikanten te laten seponeren, maar de juridische verdediging van het bedrijf werpt juist nieuwe vragen op over hoe zijn AI-muziekmodel Lyria 3 is getraind. Dat meldt onder andere The Verge.

Volgens gerechtelijke documenten stelt Google dat makers via de gebruiksvoorwaarden van YouTube een brede licentie hebben verleend op hun geüploade content. Daarmee suggereert het bedrijf dat het mogelijk gerechtigd is om uploads voor AI-training te gebruiken, zonder expliciet te bevestigen dat dit ook daadwerkelijk voor Lyria 3 is gebeurd.

De zaak raakt een van de meest gevoelige onderwerpen binnen generatieve AI: mogen technologiebedrijven gebruikerscontent inzetten voor modeltraining wanneer die content op hun eigen platform staat?

Een groep onafhankelijke artiesten beschuldigt Google ervan miljoenen auteursrechtelijk beschermde muziekwerken van YouTube te hebben gebruikt voor de training van Lyria 3, het nieuwste AI-muziekmodel van het bedrijf. De artiesten stellen dat zij hiervoor nooit toestemming hebben gegeven en geen vergoeding hebben ontvangen.

Google reageerde met een verzoek aan de rechtbank om de zaak af te wijzen. Volgens het bedrijf is er geen bewijs dat juist de muziek van de eisers daadwerkelijk in de trainingsdata terechtkwam. Daarnaast beroept Google zich op de gebruiksvoorwaarden van YouTube, waarin uploaders het platform een brede licentie geven om content te reproduceren, verspreiden en afgeleide werken te maken.

Dat juridische argument is opvallend. In feite stelt Google: zelfs als de muziek gebruikt zou zijn, kan dat binnen de verleende rechten vallen.

De discussie wordt ingewikkelder doordat Google in eerdere verklaringen al heeft erkend dat YouTube-content wordt ingezet voor AI-ontwikkeling.

YouTube-CEO Neal Mohan verklaarde in 2024 tegenover Bloomberg dat een deel van de video's op YouTube wordt gebruikt voor het trainen van AI-systemen zoals Gemini. Later bevestigde Google bovendien dat uploads worden ingezet voor de ontwikkeling van Gemini en het videogeneratiemodel Veo. Ook een officiële YouTube-blogpost meldde dat geüploade content wordt gebruikt voor machine learning- en AI-toepassingen binnen Google-producten.

Wat Google echter niet expliciet wil bevestigen, is of dezelfde aanpak ook geldt voor Lyria 3.

Volgens The Verge lijkt dat geen toeval. Een formele bevestiging zou de juridische positie van Google in lopende auteursrechtszaken kunnen verzwakken. Daarom kiest het bedrijf voorlopig voor een strategie waarbij het de mogelijkheid openlaat zonder deze expliciet te erkennen.

Lyria 3 is een van Google's meest geavanceerde AI-muziekmodellen. Het systeem kan op basis van tekst, afbeeldingen of video's complete muziekfragmenten genereren inclusief zang, instrumentatie en songteksten. Sinds begin 2026 is het model geïntegreerd in Gemini.

Juist omdat muziek sterk beschermd wordt door auteursrecht, ligt de herkomst van trainingsdata onder een vergrootglas. Muzikanten en rechthebbenden willen weten of hun werk zonder toestemming wordt gebruikt om systemen te bouwen die vervolgens concurrerende muziek kunnen produceren.

Google heeft eerder verklaard dat Lyria alleen is getraind op muziek waarvoor het bedrijf rechten bezit via overeenkomsten, platformvoorwaarden of toepasselijke wetgeving. Het bedrijf heeft echter nooit publiekelijk bekendgemaakt welke datasets precies zijn gebruikt.

De rechtszaak tegen Google staat niet op zichzelf. Wereldwijd lopen tientallen procedures tegen AI-bedrijven over het gebruik van auteursrechtelijk beschermd materiaal voor modeltraining. Uitgevers, kunstenaars, fotografen, programmeurs en muzikanten eisen meer transparantie over trainingsdata en een eerlijk verdienmodel wanneer hun werk wordt ingezet voor kunstmatige intelligentie.

Voor Google is de zaak extra gevoelig omdat het bedrijf niet alleen eigenaar is van de AI-modellen, maar ook van YouTube, een van de grootste verzamelplaatsen van creatieve content ter wereld. Volgens de eisers geeft dat Google toegang tot enorme hoeveelheden muziek waar concurrenten niet eenvoudig bij kunnen komen.

De uitkomst van deze zaak kan gevolgen hebben voor de hele AI-industrie. Als een rechtbank oordeelt dat platformvoorwaarden voldoende toestemming bieden voor AI-training, krijgen technologiebedrijven mogelijk een krachtig juridisch precedent in handen.

Komt de rechter tot een andere conclusie, dan kan dat leiden tot strengere regels, hogere licentiekosten en meer transparantieverplichtingen rond trainingsdata.

Voor miljoenen makers op platforms als YouTube draait de kernvraag uiteindelijk om eigendom: blijft geüploade content uitsluitend van de maker, of mag een platform die content ook gebruiken om nieuwe AI-producten te bouwen die vervolgens commerciële waarde genereren? Die vraag ligt nu voor het eerst rechtstreeks op tafel in een zaak rond Google's muziek-AI.