Praat met overledenen via AI

Een nieuwe app schokt miljoenen mensen.
De naam is Two Way, en de belofte klinkt als science fiction:
praat voor altijd met een digitale versie van iemand die is overleden.

Bekijk hier de video

Je uploadt 3 minuten videobeelden van de overledene.
De AI analyseert alles: stemgeluid, gezichtsuitdrukkingen en spraakpatronen.
Daarna bouwt het systeem een digitaal model. Dit model kan gesprekken voeren alsof de persoon nog leeft.

De reclamespot laat een zwangere vrouw zien. Ze praat met de digitale versie van haar overleden moeder.
Later groeit haar zoon op met zijn digitale oma. Hij praat met haar als peuter, tiener en jongvolwassene.
Het slogan luidt: 3 minuten kunnen voor altijd duren.

De AI kent de persoon niet echt. Het gokt hoe iemand zou reageren.
Stel je vraagt de digitale oma wat ze van je nieuwe baan vindt.
De AI verzint een antwoord op basis van patronen en rekenwerk.
Niet op basis van wie ze werkelijk was. Niet op wat ze echt zou zeggen.

Er zijn drie grote problemen. Eerste probleem: toestemming.
Wie geeft toestemming om jouw gezicht en stem na je dood te gebruiken?
Wat als je familie het oneens is?

Tweede probleem: rouwverwerking.
Deskundigen vrezen dat deze app mensen tegenhoudt om de dood te accepteren.
Je blijft hangen in een digitale schijnwereld in plaats van verder te gaan.

Derde probleem: verkeerde voorstelling.
De digitale versie kan dingen zeggen die totaal niet bij iemand passen.
Het kan letterlijk je herinneringen aan die persoon veranderen.

We hebben op dit moment geen wetgeving die dit regelt.
In de meeste landen heb je geen rechten op je uiterlijk na je dood.
Bedrijven kunnen dit dus gewoon doen.

Niet iedereen is tegen deze app. Sommigen zeggen dat het troost biedt.
Een moderne vorm van een fotoalbum.
Maar er is een verschil. Een foto liegt niet. Een foto beweert niet dat het een persoon is.
Een digitale versie doet dat wel.

De vraag is niet of we dit kunnen. De vraag is of we dit moeten willen.
Technologie kan veel, maar het kan niet iemands persoonlijkheid vervangen.
En misschien is dat maar goed ook.