AI-robot prikt vissen in de hersenen om ze langer vers te houden

Een Amerikaanse startup gebruikt kunstmatige intelligentie om vissen vlak na de vangst met een metalen pin door de hersenen te prikken. Het bedrijf, Shinkei Systems, automatiseert daarmee een eeuwenoude Japanse slachttechniek. Volgens de makers blijft de vis hierdoor tot drie keer langer vers en verbetert de smaak. Investeerders uit Silicon Valley zien er inmiddels een miljoenenbusiness in.

De techniek klinkt behoorlijk luguber, maar heeft een serieus doel. Veel commercieel gevangen vissen sterven langzaam door zuurstofgebrek. Dat veroorzaakt stress en beïnvloedt de kwaliteit van het vlees. Shinkei wil dat proces vervangen door een snelle, gecontroleerde behandeling met robotica en AI.

De robot heet Poseidon en is ongeveer zo groot als een koelkast. Vissers installeren het apparaat aan boord en voeren hun vangst direct na het binnenhalen in de machine.

Vervolgens neemt kunstmatige intelligentie het werk over. Met camera's en beeldherkenning analyseert Poseidon de vis en bepaalt het systeem om welke soort het gaat. De software zoekt vervolgens de juiste positie van de hersenen en kieuwen.

Een mechanisme drijft een metalen pin door de hersenen en maakt daarna een snede bij de kieuwen. De vis gaat vervolgens in een mengsel van ijs en water, zodat het bloed kan wegvloeien en het lichaam snel afkoelt.

Het proces duurde bij een eerder model ongeveer zeven seconden, zoals Semafor beschreef. Inmiddels heeft Shinkei ook snellere varianten ontwikkeld. Een nieuw model voor de zalmvisserij in Alaska doet er volgens Fast Company ongeveer zes seconden over.

De robot moet daarbij kunnen omgaan met allerlei omstandigheden. Een vis ligt niet altijd in dezelfde positie, verschillende soorten hebben een andere anatomie en op zee bewegen schepen voortdurend. De AI helpt om ondanks die variatie nauwkeurig te werken.

De techniek achter Poseidon heet ikejime. Japanse vissers en gespecialiseerde visverwerkers gebruiken deze methode al eeuwen om vissen snel te doden en de kwaliteit van het vlees te behouden.

Wanneer een gevangen vis langdurig spartelt of langzaam stikt, raakt de energievoorraad in zijn spieren sneller uitgeput. Daarbij kan melkzuur ontstaan, wat invloed heeft op de processen die na de dood plaatsvinden. Onder meer de snelheid waarmee de rigor mortis, de lijkstijfheid, intreedt, beïnvloedt de uiteindelijke textuur.

Bij ikejime probeert men deze stress en spieractiviteit zoveel mogelijk te beperken. Traditionele uitvoeringen kunnen ook het vernietigen van het ruggenmerg omvatten. De Poseidon-robot automatiseert volgens de Los Angeles Times vooral het doorprikken van de hersenen en het insnijden bij de kieuwen.

Shinkei stelt dat een zorgvuldig behandelde vis twee tot drie keer langer zijn kwaliteit behoudt. Waar vis volgens het bedrijf bij conventionele verwerking vaak na vijf tot zeven dagen aan kwaliteit verliest, kan het eigen product onder geschikte omstandigheden twee tot drie weken goed blijven.

Dat betekent niet dat iedere vis automatisch drie keer langer veilig te bewaren is. De uitkomst hangt onder meer af van de vissoort, de hygiëne en de temperatuur tijdens opslag en transport. De exacte houdbaarheidswinst van Poseidon is nog niet breed onafhankelijk vastgesteld.

Achter Shinkei zitten ondernemers Saif Khawaja en Reed Ginsberg, een voormalig ingenieur bij SpaceX. Zij richtten het bedrijf in 2021 op.

Het initiatief trok de aandacht van Founders Fund, het Amerikaanse investeringsfonds dat mede werd opgericht door techmiljardair Peter Thiel. In juni 2025 haalde Shinkei 22 miljoen dollar op in een financieringsronde die Founders Fund samen met Interlagos leidde.

Volgens een verslag van de Association for Advancing Automation uit oktober 2026 heeft Shinkei inmiddels meer dan 40 miljoen dollar aan durfkapitaal opgehaald.

Het bedrijf heeft bovendien een opvallend verdienmodel. Vissers krijgen de robots kosteloos ter beschikking. Shinkei koopt vervolgens hun vangst tegen een hogere prijs dan gebruikelijk en verzorgt zelf de verdere verwerking en distributie.

De vis verschijnt onder de merknaam Seremoni op de markt.

De vraag komt niet alleen van gewone consumenten. Volgens Fast Company is de vis inmiddels geserveerd in tientallen restaurants met Michelinsterren, waaronder bekende Amerikaanse topzaken.

In september 2026 zette Shinkei bovendien een belangrijke stap richting de reguliere supermarkt. SeafoodSource meldde dat producten van Seremoni verkrijgbaar werden bij geselecteerde Whole Foods-winkels in onder meer Los Angeles, San Francisco, Chicago, Austin en Denver.

Daarmee probeert de startup een techniek uit de exclusieve Japanse visgastronomie toegankelijk te maken voor een veel grotere markt.

Shinkei presenteert zijn technologie niet alleen als een manier om betere vis te verkopen, maar ook als een diervriendelijker alternatief voor het langzaam laten stikken van gevangen vissen.

Die claim verdient wel enige nuance.

Een wetenschappelijk onderzoek uit 2026 in het tijdschrift Aquaculture onderzocht hoe effectief handmatige en geautomatiseerde ikejime-methoden zijn bij het bewusteloos maken van vissen.

De onderzoekers gebruikten onder meer hersenmetingen bij regenboogforellen en hybride zeebaarzen. Bij forellen leidden beide methoden uiteindelijk tot blijvende bewusteloosheid, maar niet altijd onmiddellijk. Bij de onderzochte zeebaarzen bleef na toepassing bij ongeveer 25 tot 43 procent van de dieren nog sprake van bewustzijn.

De onderzoekers adviseren daarom om vissen vooraf te bedwelmen met een methode die onmiddellijk bewusteloosheid garandeert. Ook benadrukken zij dat de techniek per vissoort verder moet worden verbeterd.

Het onderzoek bewijst daarmee niet dat iedere geautomatiseerde ikejime-behandeling onmiddellijk en pijnloos verloopt. Tegelijkertijd bevestigt het dat langzaam stikken aanzienlijk langer lijden kan veroorzaken.

Voor Shinkei ligt hier een belangrijke technische uitdaging. De robot moet niet alleen steeds meer vissoorten herkennen, maar ook bij iedere soort betrouwbaar de juiste anatomische plek treffen.

Het bedrijf werkt ondertussen aan extra sensoren die de kwaliteit van individuele vissen meten. Die gegevens kunnen helpen bij het bepalen van de resterende houdbaarheid en bij de distributie van de vangst.

Daarmee ontwikkelt Shinkei zich van een fabrikant van een opvallende visrobot tot een onderneming die met AI en automatisering de hele keten van vissersboot tot supermarkt probeert te veranderen.

Ook buiten de visserij verschijnen vergelijkbare toepassingen. Zo beschreef AI Wereld eerder hoe AI-robots zelfstandig onkruid verwijderen. In beide gevallen draait de technologie niet om het genereren van teksten of afbeeldingen, maar om het herkennen van fysieke objecten en het uitvoeren van nauwkeurige handelingen.