ASML profiteert van AI-chipvraag

De Nederlandse high-tech producent ASML speelt een steeds belangrijkere rol in de wereldwijde productie van chips voor kunstmatige intelligentie. Het bedrijf uit Veldhoven bouwt de zeer complexe machines die nodig zijn om de allerkleinste schakelingen op silicium te ‘printen’ met behulp van lasers en extreme ultraviolet licht. Deze tools zijn essentieel voor geavanceerde AI-chips zoals die van Nvidia en andere grote chipmakers, en daardoor heeft ASML zich stevig in de top van de halfgeleiderketen genesteld, volgens Reuters.

ASML maakt geen chips zelf maar bouwt de machines waarmee fabrikanten de chips produceren. Deze machines staan bekend als lithografiesystemen en werken met extreem ultraviolet licht (EUV). Dat licht wordt gemaakt door hele kleine tin-druppeltjes met lasers 50.000 keer per seconde te verdampen, zodat een laserstraal ontstaat die patronen op chips kan ‘schrijven’ die slechts enkele nanometers breed zijn. Die robotachtige tools zijn zo complex dat ASML volgens analisten ongeveer 90 procent van de markt voor dit soort apparatuur in handen heeft.

Het enorme belang van deze technologie volgt uit de vraag naar geavanceerde AI-chips. Grote ontwerpers van AI-processors, zoals Nvidia, maar ook fabrikanten zoals TSMC, Intel en Samsung, kunnen niet zonder ASML’s machines als ze de nieuwste generaties chips willen maken. Daardoor zijn de gereedschappen van ASML een vast onderdeel geworden van productielijnen die miljarden dollars aan AI-hardware mogelijk maken.

ASML’s aandelenkoers is de afgelopen tijd flink gestegen. Sinds april vorig jaar is de waarde van het aandeel ongeveer verdubbeld en in de afgelopen weken steeg de koers opnieuw met een aanzienlijk percentage. Dit is een gevolg van een combinatie van sterke vraag van chipfabrikanten, zorgen over tekorten en het vooruitzicht dat investeringen in chipproductie zullen blijven toenemen zolang de vraag naar AI-technologie groeit.

Chipfabrikanten zelf kondigen hogere uitgaven aan voor 2026. TSMC, ASML’s grootste klant, verwacht zijn kapitaaluitgaven met meer dan een derde te verhogen. Ook Samsung en SK Hynix en Amerikaanse bedrijven als Micron geven aan hun investeringen in productielijnen en apparatuur fors op te schroeven. Een deel van deze groei gaat direct naar ASML, omdat lithografiesystemen een groot deel van de uitgaven aan productieapparatuur vormen.

De dominantie van ASML in EUV-technologie zorgt ervoor dat er weinig concurrentie is op het hoogste niveau van chipproductie. Andere bedrijven zoals Nikon en Canon uit Japan en SMEE uit China opereren vooral in het minder geavanceerde DUV-segment (deep ultraviolet), waar de machines eenvoudiger en goedkoper zijn. EUV-machines zijn complexer en vereisen niet alleen geavanceerde optica maar ook nauwkeurige lasers en software om trillions aan patronen per seconde te genereren en te plaatsen.

Dat concurrenten ver achterlopen betekent niet dat ASML stilzit. De productiecapaciteit van de machines wordt verder opgeschaald en de onderneming werkt continu aan nieuwe generaties systemen. Toch blijft de technologie zo gespecialiseerd dat klanten afhankelijk zijn van ASML voor hun meest kritische productiestappen.

De rol van ASML illustreert hoe de wereldwijde AI-economie niet alleen draait om software of chipontwerpers maar ook sterk afhankelijk is van de fysieke machines die chips kunnen bouwen. Zonder lithografiesystemen zoals die van ASML zouden de geavanceerde processors die veel AI-toepassingen aandrijven niet gemaakt kunnen worden. De sterke positie van ASML in deze niche maakt het bedrijf tot een van de meest invloedrijke spelers in de huidige technologische infrastructuur.