Europese AI-labs krijgen onverwacht toegang tot ongekende rekenkracht. In de afgelopen 24 uur is een onder-de-radar deal gesloten die top AI-onderzoeksteams in Europa voorziet van duizenden geavanceerde GPU’s zonder langdurige contracten.
Deze strategische samenwerking tussen een AI-cloudbedrijf en een financiële gigant belooft het hardnekkige tekort aan computercapaciteit aan te pakken – een doorbraak met grote gevolgen voor de Nederlandse en Europese AI-ambities.
Een verrassende GPU-financieringsdeal is aangekondigd door Fluidstack, een Britse AI-cloudplatform aanbieder, in samenwerking met de Australische investeringsbank Macquarie. Samen gaan zij krachtige NVIDIA-GPU’s leveren aan toonaangevende AI-onderzoeks labs in Europa
Dankzij een innovatief financieringsmodel – waarbij de GPU-hardware als onderpand dient – kunnen Europese AI-startups en onderzoekscentra nu exascale rekenkracht inzetten zonder vast te zitten aan meerjarige contracten of gigantische voorinvesteringen.
Fluidstack bedient hiermee klanten als de Franse AI-startup Mistral AI en het Amerikaanse Character.AI, die tot nu toe vaak beperkt werden door het gebrek aan flexibele toegang tot duizenden GPU’s. Volgens Fluidstack’s president César Maklary markeert dit partnerschap een belangrijke stap vooruit voor het Europese AI-ecosysteem: “Door Macquarie’s expertise in asset-financiering te combineren met ons high-performance cloudplatform, krijgen AI-labs toegang tot cutting-edge compute op een manier die past bij het tempo van AI-innovatie”.
Beide partijen zien Europa als een enorme groeikans nu de vraag naar AI-modellen explodeert; de regio versnelt de adoptie van geavanceerde AI en heeft dringend behoefte aan extra infrastructuur.
Deze ontwikkeling raakt direct aan de ambities van Nederland op het gebied van kunstmatige intelligentie. Ons land heeft – net als de rest van de EU – te maken met een tekort aan AI-rekenkracht en afhankelijkheid van buitenlandse cloudproviders. Niet voor niets is de Nederlandse overheid in gesprek met NVIDIA en AMD om hardware te leveren voor een eigen AI-supercomputer faciliteit
Vorig jaar is al €204,5 miljoen vrijgemaakt voor AI-innovatie, mede om Europese subsidies aan te trekken. De nieuwe GPU-deal in Europa zou dat proces kunnen versnellen.
Met flexibele toegang tot duizenden GPU’s komen geavanceerde AI-toepassingen dichterbij voor Nederlandse onderzoekers, startups en bedrijven. Denk aan het trainen van Nederlandstalige taalmodellen, geavanceerde medische AI voor onze ziekenhuizen of klimaatmodellen die draaien op Europese supercomputers. Het verkleint de noodzaak om data en projecten naar buitenlandse (Amerikaanse) clouds te verplaatsen, wat niet alleen technologische zelfstandigheid bevordert maar ook gunstig is voor databescherming volgens Europese normen.
Beleidsmatig onderstreept deze deal dat publiek-private samenwerking cruciaal is: terwijl Brussel miljarden investeert in AI-“gigafabrieken” (datacenters) voor open gebruik springt de private sector bij om snel extra capaciteit te bieden. Nederlandse beleidsmakers zouden hierdoor aangemoedigd kunnen worden om vergelijkbare samenwerkingen te zoeken of regels te versoepelen die innovatieve AI-infrastructuurprojecten stimuleren.
Voor bedrijven – van startups tot corporate R&D-teams – betekent dit dat zij sneller kunnen innoveren zonder eerst zelf dure hardware aan te schaffen. Dat verlaagt de drempel om nieuwe AI-gedreven producten te ontwikkelen in Nederland, variërend van slimme chatbots tot industriële AI-oplossingen.
Burgers merken de impact op termijn doordat AI-toepassingen dichter bij huis ontwikkeld worden: bijvoorbeeld betere Nederlandse spraakassistenten, efficiëntere overheidsdiensten met AI, of medische doorbraken aangedreven door lokaal getrainde algoritmen.
Bovendien creëert een bloeiende AI-infrastructuursector nieuwe banen – van datacenter-technici tot AI-onderzoekers – en houdt het talent in Nederland en Europa.
Wereldwijd woedt een heuse AI-wapenwedloop op het gebied van rekenkracht. Tot nu toe domineren de Verenigde Staten en China deze arena; Big Tech spelers zoals Google, Microsoft (VS) en Alibaba (China) beschikken over enorme datacenters vol AI-chips.
Europese AI-startups trokken in 2024 weliswaar $8 miljard aan investeringen aan – een record voor de regio – maar Europa bleef achter in het bezitten van eigen hardware en cloudinfrastructuur. De nieuwe GPU-deal is een signaal dat Europa met creatieve oplossingen terrein wil goedmaken.
Europese leiders reageren positief: EU-Commissievoorzitter Ursula von der Leyen heeft al eerder benadrukt dat “AI enorme rekenkracht vereist” en kondigde de oprichting aan van 12 AI-gigafabrieken – grote publieke datacenters – zodat deze power niet in handen blijft van slechts een paar grote spelers maar toegankelijk is voor iedereen.
De Fluidstack-Macquarie samenwerking sluit aan bij die visie, maar dan via de markt: het zorgt nú al voor extra capaciteit, in afwachting van de grootschalige EU-projecten. In Frankrijk juichte president Macron tijdens een AI-top in Parijs dergelijke initiatieven toe als essentieel voor technologische soevereiniteit, iets waar ook Nederland en andere EU-landen baat bij hebben.
Buiten Europa wordt met interesse gekeken. Dat een internationale investeerder als Macquarie inzet op Europese AI-infrastructuur bevestigt dat de regio aantrekkelijk wordt gevonden, ondanks strengere regelgeving. In de VS bestaan vergelijkbare constructies: zo heeft startup CoreWeave afgelopen jaar honderden miljoenen opgehaald om AI-GPU’s on demand aan te bieden.
Europa trekt nu een vergelijkbare kaart, maar onderscheidt zich door nadruk op eigen controle en ethiek. Waar Amerikaanse big tech vooral commercieel inzet op AI, probeert Europa via publiek-private samenwerking een balans te vinden tussen innovatiekracht en publieke waarden (zoals privacy en non-discriminatie).
Deze GPU-megadeal wordt daarom gezien als proefmodel: lukt het hiermee om Europese talenten en bedrijven hier te houden, en tegelijk AI-systemen te ontwikkelen die voldoen aan onze normen? De komende tijd zal internationale aandacht uitgaan naar de resultaten. Mocht het een succes zijn, dan zou dit model navolging kunnen krijgen in andere regio’s – en verstevigt Europa haar positie in de mondiale AI-race.