Startup oprichter misleidde investeerders met neppe AI technologie

Kunstmatige intelligentie (AI) is razend populair, en dat zorgt ervoor dat investeerders soms al te gretig in AI startups stappen. Achter de glimmende beloftes van geavanceerde technologie schuilt echter niet altijd de waarheid. Het verhaal van Albert Saniger, oprichter van de fintech-startup Nate, laat zien dat fraude bij fintech startups helaas geen uitzondering meer is.

Saniger, afkomstig uit Barcelona, haalde meer dan $40 miljoen op voor zijn bedrijf op basis van indrukwekkende claims over AI functionaliteiten. De Nate app zou met één enkele druk op de knop aankopen voltooien dankzij geavanceerde deep learning-modellen. Investeerders geloofden dat ze stapten in een revolutionair kunstmatige intelligentie gedreven e-commerceplatform.

De realiteit bleek echter anders. Volgens een officiële aanklacht was er van echte AI helemaal geen sprake. In plaats daarvan vertrouwden Saniger en zijn team op honderden medewerkers in callcenters in de Filipijnen en later Roemenië, die handmatig transacties verwerkten. Deze buitenlandse werkkrachten bootsen de geautomatiseerde processen na die de app naar buiten toe al beloofde te hebben.

Toen in 2021 een tropische storm de Filipijnse operaties stillegde, werd snel een nieuw team in Roemenië opgetuigd om het werk voort te zetten. Om verdenkingen te voorkomen, kregen transacties van investeerders voorrang, zodat het leek alsof alles vlekkeloos verliep.

AI fraude bij fintech startups steekt steeds vaker de kop op in een markt die barst van belofte en kapitaal. In 2024 alleen al werd er wereldwijd meer dan 100 miljard dollar geïnvesteerd in toepassingen rond kunstmatige intelligentie. Maar waar veel geld stroomt, liggen risico’s op de loer. Net als bij Nate zijn er meerdere voorbeelden waarbij de zogenoemde ‘intelligentie’ in werkelijkheid neerkomt op goedkope menselijke arbeid.

Denk bijvoorbeeld aan de AIPin: een product dat werd gepresenteerd als de AI assistent die je eenvoudig aan je kleding kon bevestigen. In de praktijk bleek het vooral een dure flop, ver verwijderd van de beloofde slimme technologie.