Werknemers omarmen AI, angst voor baanverlies blijft beperkt op werkvloer

Op kantoor, in de klas of achter de schermen van een klantenservice: kunstmatige intelligentie is steeds vaker aanwezig, zonder dat het veel ophef veroorzaakt. Geen grote aankondigingen of verplichte trainingen, maar stille integratie in dagelijkse taken. Terwijl de publieke discussie vaak draait om baanverlies en doemscenario’s, lijkt de praktijk een stuk nuchterder. Werknemers gebruiken AI, ontdekken wat handig is en gaan daarna gewoon weer door met hun werk. Wat er precies gebeurt op de werkvloer, laat zich pas zien als je iets dieper kijkt.

Uit recent onderzoek van Gallup blijkt dat AI inmiddels stevig is ingebed in het Amerikaanse werkleven. Zo gebruikt 12% van de werknemers AI dagelijks tijdens het werk. Ongeveer 25% zet deze tools meerdere keren per week in. Bijna 50% gebruikt AI minstens een paar keer per jaar, een opvallende stijging vergeleken met 21% in 2023. Die groei komt vooral door generatieve AI-tools zoals ChatGPT, die in korte tijd toegankelijk en praktisch zijn geworden.

De verschillen tussen sectoren zijn groot. In de technologiesector gebruikt ongeveer 60% van de werknemers AI regelmatig, waarvan circa 30% zelfs dagelijks. Hier wordt AI gezien als verlengstuk van bestaande tools: handig voor code, documentatie en snelle analyses. Ook in de financiële sector is AI stevig ingeburgerd. Medewerkers gebruiken het vooral om grote hoeveelheden documenten samen te vatten en data inzichtelijk te maken, onder meer bij grote instellingen zoals Bank of America.

In het onderwijs en bij professionele diensten ligt het tempo iets lager. Daar gebruikt de meerderheid AI enkele keren per jaar. Denk aan het schrijven van e-mails, het voorbereiden van lessen of het stroomlijnen van administratieve taken. Het gaat minder om automatisering en meer om tijd winnen.

De populairste toepassing blijft de chatbot of virtuele assistent. Ongeveer 60% van de AI-gebruikers zet deze vorm in. Taken zijn vaak praktisch en overzichtelijk: informatie bundelen, ideeën genereren, sneller leren en communicatie verbeteren. Winkelmedewerkers gebruiken AI om klantvragen te beantwoorden, terwijl docenten hulp krijgen bij aanbevelingsbrieven of standaardcorrespondentie.

Toch zijn er ook zorgen. Economen wijzen erop dat ongeveer 6,1 miljoen Amerikaanse werknemers kwetsbaar zijn voor AI automatisering. Het gaat vaak om administratieve en clericale functies, relatief vaak ingevuld door vrouwen en oudere werknemers. Tegelijkertijd geldt dat veel banen waarin AI intensief wordt gebruikt juist beter beschermd zijn, doordat ze hogere opleiding en bredere vaardigheden vereisen.

Opvallend is dat de angst voor baanverlies beperkt blijft. De meeste werknemers verwachten niet dat AI hun baan binnen vijf jaar volledig zal vervangen. Wel is het aantal mensen dat helemaal geen zorgen heeft sinds 2023 afgenomen. Er is dus meer bewustzijn, maar nog geen paniek.