Nepbeelden rond Maduro laten zien hoe echt AI kan lijken

Na berichten over de ontvoering en arrestatie van de Venezolaanse president Nicolás Maduro door Amerikaanse troepen verspreidden zich online talloze beelden die ogenschijnlijk deze gebeurtenissen toonden. Veel van die afbeeldingen en video’s bleken echter niet authentiek, maar gemaakt met generatieve kunstmatige intelligentie en moeilijk van echte foto’s of beelden te onderscheiden. Dit illustreert de groeiende kracht van AI-tools om visuele content te produceren die mensen snel kunnen verwarren of als echt beschouwen, ook zonder duidelijke aanwijzingen dat het om nep gaat, volgens Nu.nl.

Op sociale media verschenen na het nieuws over Maduro beelden die hem in handboeien lieten zien, omringd door gewapende mannen of in andere dramatische contexten. Analyses van verschillende fact-checkorganisaties toonden aan dat deze afbeeldingen en bijbehorende video’s waren gemaakt met behulp van AI tools en geen verband hadden met echte foto’s die door nieuwsagentschappen waren vrijgegeven. In sommige gevallen werd software gebruikt om de beelden te genereren en watermerken of andere aanwijzingen die normaal de herkomst tonen, waren verwijderd of verborgen.

De nepbeelden verspreidden zich snel omdat mensen op zoek waren naar visuele bevestiging van wat er gebeurd zou zijn. In de vroege uren na berichten over Maduro’s arrestatie plaatsten gebruikers de beelden op platforms zoals X, Facebook en TikTok voordat officiële foto’s beschikbaar waren. Daardoor kregen de AI-creaties meer zichtbaarheid dan echte beelden van de situatie.

De gemanipuleerde visuals bevatten vaak subtiele fouten die wijzen op hun kunstmatige oorsprong. Zo kunnen de verhoudingen van lichamen, kledingdetails of achtergrondobjecten inconsistent zijn, of zijn er opvallende afwijkingen in licht en schaduw. Detectietools die specifiek zijn ontworpen om AI-gegenereerde content te herkennen, zoals SynthID van Google, gaven in meerdere gevallen aan met een hoge mate van zekerheid dat de beelden synthetisch waren.

Toch zijn deze technische signalen voor veel mensen moeilijk zelf te herkennen. Voor de gemiddelde gebruiker lijken de beelden realistisch genoeg om waar te kunnen zijn, zeker als zij zichzelf verspreiden binnen de context van actualiteit of urgent nieuws.

Sociale netwerken speelden een grote rol in de verspreiding van de beelden. Platforms die content automatisch aanbevelen of die viraal gaan op basis van engagement kunnen onbedoeld bijdragen aan de snelle verspreiding van misleidende AI-beelden. Wanneer duizenden of honderdduizenden gebruikers een afbeelding delen, onderschrijven zij indirect de indruk dat de beelden authentiek zijn, ook al zijn de bronnen dubieus.

Deze dynamiek maakt het lastiger om de grens tussen echte en neppe content te zien, vooral in periodes van snel veranderend nieuws. Gebruikers herkennen dit vaak pas nadat onafhankelijke fact-checkers de beelden hebben geanalyseerd en ontkracht.