Oud-ASML topman luidt noodklok: "Tienduizenden mensen op straat door komst van AI"

De recente ontslagrondes bij Heineken, ASML en ABN Amro zijn volgens oud-ASML-topman Peter Wennink slechts een voorproefje van wat nog komt. Tijdens het evenement State of Dutch Tech in Den Haag stelt hij dat zowel het bedrijfsleven als de overheid zich moet voorbereiden op verdere herstructureringen.

Volgens Wennink verhoogt kunstmatige intelligentie de productiviteit in hoog tempo. Organisaties die die stap niet zetten, dreigen internationaal achterop te raken. “Als wij het niet doen, doen andere landen het wel. En dan staan wij op het menu,” waarschuwt hij tegenover ANP.

AI en automatisering maken processen efficiënter en goedkoper. Tegelijkertijd betekent hogere productiviteit vaak dat minder mensen nodig zijn voor hetzelfde werk. Dat geldt niet alleen voor bedrijven, maar ook voor overheidsorganisaties.

Wennink wijst erop dat digitalisering niet de enige factor is. Ook stijgende kosten in zorg, defensie, klimaat en energie zetten druk op organisaties. Volgens hem voltrekken deze veranderingen zich sneller dan veel mensen beseffen.

Hij vergelijkt de situatie met een veenbrand: een proces dat langzaam lijkt, maar zich onder de oppervlakte snel verspreidt. Het gevoel van urgentie ontbreekt volgens hem nog te vaak, terwijl bedrijven de impact al direct voelen.

Woensdagochtend maakte Heineken bekend 5.000 tot 6.000 banen te schrappen om kosten te verlagen. ASML kondigde eerder aan circa 1.700 managementfuncties te willen schrappen. Ook ABN Amro is bezig met een reorganisatie waarbij duizenden banen verdwijnen.

Deze ontwikkelingen passen volgens Wennink in een bredere beweging waarin organisaties hun kostenstructuur aanpassen en technologie inzetten om efficiënter te opereren.

Tegelijkertijd ziet Wennink ook kansen. De arbeidsmarkt kampt in meerdere sectoren met tekorten, met name in infrastructuur, zorg en digitale transitieprojecten.

Volgens hem vraagt dit om een bredere kijk op arbeid. Niet elke werknemer kan vanzelfsprekend van de ene kantoorbaan naar de andere overstappen. De grote transities in Nederland vereisen mogelijk andere vaardigheden, waaronder technisch en praktisch werk.

De boodschap van Wennink is duidelijk: AI en automatisering zijn onvermijdelijk, maar vragen om een strategische heroriëntatie op werk, productiviteit en de inrichting van de economie.