Europese banken gaan 200.000 banen schrappen door AI

Kunstmatige intelligentie zou banken efficiënter maken, maar vooral ondersteunend zijn aan mensen. Inmiddels begint dat beeld te kantelen. Banken in de EU zetten AI steeds vaker in om kosten te verlagen en processen te automatiseren, met directe gevolgen voor het aantal banen. Wat begon als een hulpmiddel op de achtergrond, groeit uit tot een bepalende factor in hoe banken worden ingericht en hoeveel mensen daarvoor nog nodig zijn.

Volgens een recente analyse van Morgan Stanley, aangehaald door de Financial Times, staan Europese banken aan de vooravond van een grote reorganisatie. Tegen 2030 kunnen tot 200.000 banen verdwijnen. Dat komt neer op ongeveer 10% van het totale personeelsbestand bij grote banken in Europa.

De belangrijkste oorzaak is de snelle inzet van AI, gecombineerd met het sluiten van fysieke bankfilialen. Vooral functies achter de schermen staan onder druk. Denk aan administratieve back-office rollen, risicomanagement en compliance. Juist daar blijken algoritmes dossiers sneller door te nemen dan mensen, zonder pauzes en zonder fouten door vermoeidheid.

Banken rekenen op efficiëntiewinsten tot wel 30%. Minder handmatig werk betekent lagere kosten en hogere marges. Voor aandeelhouders klinkt dat aantrekkelijk, maar voor medewerkers is het vooruitzicht een stuk minder rooskleurig. Waar banken vroeger bekend stonden om baanzekerheid en lange carrières, lijkt die zekerheid langzaam te verdwijnen.

De trend beperkt zich niet tot Europa. Ook in de Verenigde Staten worden dezelfde bewegingen zichtbaar. Goldman Sachs kondigde al banenreducties en een hiring freeze aan als onderdeel van een bredere AI-strategie. Interne processen zoals klantonboarding, rapportages en risicoanalyses worden steeds vaker geautomatiseerd.

In Nederland liet ABN Amro weten dat het 20% van het personeel wil schrappen richting 2028. In Frankrijk stelde de topman van Société Générale zelfs dat “niets heilig is”. Dat soort uitspraken onderstrepen hoe serieus banken deze transitie nemen.

Toch klinkt er ook waarschuwing vanuit de sector zelf. Bestuurders, onder meer bij JPMorgan Chase, wijzen op een mogelijk neveneffect. Als te veel junior werk wordt overgenomen door AI, missen jonge bankiers straks de basiskennis die nodig is om door te groeien. Minder spreadsheets betekent ook minder begrip van hoe financiële risico’s echt werken.

De bankensector staat daarmee voor een lastige balans. AI biedt enorme voordelen, maar dreigt tegelijk de kweekvijver van talent uit te hollen. Efficiëntie wint het voorlopig van opleiding, maar de vraag is of dat op de lange termijn houdbaar is. Eén ding is duidelijk: de stille revolutie op de bankvloer is al begonnen, en terugdraaien lijkt geen optie meer.